Cevat YILDIRIM
ÝLKÇAÐDAN GÜNÜMÜZE FOÇA’DA YAÞAYAN KÝÞÝ SAYILARI
Bir yöredeki toplumsal deðiþimler o yerin nüfusuna bakarak deðerlendirilir. Azalma, çoðalma nedenleri araþtýrýlýr. Tanzimat’tan sonra arþivlerde incelediðim bir maliye defterine göre o yerleþim biriminde vergi verenler, affa uðrayanlar, yalnýz yaþayýp vergi verenler defterlere hane sýrasýna göre isim belirtilerek iþlenmiþ. Mesleði, yaptýðý ekonomik uðraþý belirtilmiþ, evdeki eþek sýpasýna dek yazýlýnca tutulan yola, verilen emeðe saygý duydum. Cumhuriyet Ýdaresinde de ülkemizin beþ yýlda bir nüfusu sayýldý. Evde insanlarý bekleterek en son 2000 yýlýnda genel nüfus sayýmý yapýldý. Ýki yýl önce de adrese dayalý nüfus tespiti yapýlacak dense de görevliler evlerin çoðuna uðramadý. Yine de duyarlý vatandaþlar ilgili daireye baþvurarak kimlik bilgilerini yazdýrma yolunu seçti. Fakat bir kýsým kiþiler hangi sebeple bilinmese de yazýmdan uzak durmuþ olabilir.
Devlet Ýstatistik Enstitüsü elde edilen verileri deðerlendirir. Ýlgili katlara sonuçlarý sunar. Yapýlan deðerlendirmelere göre kýsa ve uzun vadeli planlamalar yapýlýr. Sadece baþkentte deðil bir ilçe sýnýrý içinde yaþayan insanlarýn, temiz havaya, suya, okula, saðlýk birimlerine, kanalizasyona, parka, ormana, pazara, saðlýklý konuta vb. gereksinmesi vardýr. Ýster atanmýþ, ister seçilmiþ olsun yerel yöneticilerin kent ve kasabayý geleceðe götürebilmeleri için bu bilgileri el altýnda bulundurmasý gerekir.
Ýlçemizde günümüz insan sayýsýna göre gelecek planlanýyor olmalý. Ancak ben geçmiþte Foça’da yaþayan ahalinin sayýsýna bulabildiðimce deðinmek istiyorum. Belki meraklýsýna, ya da bugünün ilgililerine minik bir bilgi kýrýntýsý olur.
Ýlkçaðdan günümüze Foça’dan bazý sayýlar:
Foça’da surlarýn ve Athena Tapýnaðý’nýn inþa edildiði sýrada ne kadar insan yaþadýðý kaynaklarda belli deðildir. Foçalýlar, Pers iþgalinde yurtlarýný býrakarak, Akdeniz’e yelken açýp, yeni kentler kurmalarý neticesinde ana kentte kalanlarýn sayýlarýnýn azaldýðýný, Ý.Ö.494’deki Lade Savaþý’na az gemi ile katýlmalarý nedeniyle tarihçilerce de doðru kabul edilir. Ancak iyi denizci olmalarý, Anadolu içlerinden gelen Kral Yolu’nun Foça limanýnda son bulmasýyla bu kýyý kenti daima önemsenirdi. Ýran, Anadolu ürünleri Foça limaný sayesinde Akdeniz’e Mýsýr’a Adriyatik civarýndaki sahil kentlerine ulaþtýrýlýr, oradaki ürünler Ege’ye getirilirdi. Ticaret dolayýsýyla burada belli miktarda insan sayýsý daima var oldu. Günümüzde tiyatro kalýntýlarýndan tapýnaða, dýþ kaleden, çifte kayalara uzanan kalýntýlara bakarak kentin oranýný tasýmlamak olasýdýr. Ý.Ö. 190 yýlýnda Romalý bir gezgin kentin, körfezin baþýnda dikdörtgen biçiminde ve yaklaþýk 2500 adýmlýk surla çevrili olduðunu söyler.
Bizans dönemine ait yine bir sayý verme olasý deðil. O yýllarda Foça, önemli bir piskoposluk merkeziydi. Kenti birçok hacý ziyaret ederdi.
Osmanlý Dönemi:
Osmanlý Devleti zamanýnda ilk bilgiler Kanuni Sultan Süleyman devrine aittir. Prof. Dr. Zeki Arýkan’ýn 1531 yýlýna ait vergi defterlerinden yaptýðý hesaba göre Foça merkez nüfusu 1810, Yenifoça merkez ise 425 kiþiydi.
Evliya Çelebi 1671 yýlý yaz aylarýnda Foça’ya geldi. Esprili anlatýmýnda kalenin tamirinde de çalýþtýðýný yazýyor. Onun verdiði rakamlarla Foça merkezinde 1000 kiþi civarýnda insan yaþardý.
Tanzimat fermanýn okunmasýndan yedi yýl sonraki hane sayýlarýna ve gezginlerin söylemlerine göre; Foça ilçe merkezinde tahmini 1885 kiþi yaþadýðý sanýlýyor. 1856 yýlýndan sonra adalardan gelen çok miktarda Osmanlý - Rum vatandaþý Batý Anadolu kýyýlarýna yerleþti. Elbet Foça da bu göçlerden nasibini aldý.
1884 yýlý Aydýn il yýllýðýna (salname) göre; Foça’da 3462 Ýslâm, 7826 Rum, 212 Musevi olmak üzere toplam 11730 kiþi oturmaktaydý.
Daha sonraki insan sayýsýný yýllara göre sýralayalým:
1914 Yýlý Tüm Foça nüfusu, 23180 kiþiydi.
Cumhuriyet Dönemi Nüfus Sayým Sonuçlarý:
Köylerle ilgili nüfus:
Foça Merkez:
Foça Ýlçesinin adrese dayalý 2009 yýlý genel nüfus toplamý: 30779 dur.
Foça nüfusu üzerinde düþünceler:
OSMANLI DÖNEMÝ.
Ýslâmlar: Ondokuzuncu yüzyýl sonlarýndan Balkan savaþýna kadar populationda genelde azalma, veya küçük artýþlar görülür. 1913 yýlýnda Balkanlardan gelen göçmenler nedeniyle 1917 yýlý nüfusunda büyük bir artýþ olduðu belirlendi.
A) Rumlar: Osmanlý döneminde Türk ve Rumlar birlikte kardeþçe bir hayat sürerdi. Tanzimat sonrasý Adalardan ve Ege Denizi’nin batý kýsmýndan Kýyý Ege’ye doðru büyük göçler yaþandý. Amaç, tuz iþeme imalathanelerinde ve baðlarda iþ bulmaktý. Yunanistan’ýn büyük ideal politikasý da bu durumu körükledi. 1895 yýlýndan sonra sayýlarý devamlý arttý. 1915 yýlý içersinde geriye doðru göç yaþandý. 1918- 1920 yýllarý arasýnda tekrar Rumlarýn büyük çoðunluðu Ege’ye döndü. Türk Kurtuluþ Savaþý zaferle sona erince, 1922- 1925 yýllarý arasýnda “Büyük Ayrýlýk” yaþandý. Foça’da Rum nüfus tamamen bitti
(B) Ermeniler: Sayýlarý çok deðildi. Yirminci yüzyýl baþýnda hiç kalmadýlar.
(C) Museviler: Ýkinci Meþrutiyete kadar sayýlarý 100 civarýndaydý. Mondros Mütarekesine kadar sayýlarý azaldý. Cumhuriyetin ilk nüfus sayýmýnda burada yerleþik Musevi kalmadýðý tespit edildi.
(D) Bulgarlar: Ondokuzuncu yüzyýl sonlarýna dek inþaat iþlerinde çalýþan Bulgar nüfus az sayýda olsa da Foça’da yerleþmiþti. Yirminci yüzyýlda buralarý terk ederek Meriç Nehri’nin kuzeyine doðru göç ettiler.
CUMHURÝYET DÖNEMÝ.
Merkez:
a. Ýlk nüfus sayýsýnýn tespiti, Kavala ile Limni, Midilli adalarýndan göç edenlerle az sayýda yerli kiþilerin oluþturduðu halkýn sayýmý ile yapýldý. 3827 kiþilik merkez nüfusun sayýsý içinde, çok az miktarda Yunanistan’ýn diðer kent ve köylerinden gelen kiþiler de bu sayýya dahil edilmiþti. Ýlçedeki göçmenlerin bir kýsmý daha ileriki yýllar Ýzmir il merkezine göçtü. Çünkü 1932 yýlýnda tuzlalar kapatýldý. 1935 yýlýnda 1000 kiþiden fazla bir azalma görüldü.
b. Ýkinci Dünya Savaþý bittiðinde nüfusta bir düþüþ oldu. Büyük kentin iþi, okulu kýsaca çekim gücü insanlarý il merkezine davet etti.
c. I960 yýlý ortasýnda turizmde bir kýpýrdanma oldu. Fransýz Tatil Köyü inþaatý ve turizm nedeniyle, insanlar burada iþ bulabildi. Nüfusta az sayýda olsa da bir yoðunluk oldu.
d. 1983 yýlýndan itibaren kurulan yapý kooperatiflerinin çabalarý ile ülkenin deðiþik yerlerinden gelen insanlar ilk veya ikinci evlerine sahip olarak ilçeye yerleþti. Nüfusta sýçrama görüldü.
Köyler:
a. Yenifoça, Kozbeyli gibi önceleri kýrsal sayýlan yörelerde inþa edilen yazlýk evler yaþayan kiþi sayýsýný artýrdý. Baðarasý-Yenifoça yerleþim birimlerinde Silâhlý Kuvvetler personelinin bulunmasý nüfusta yükselme çizgisini yukarýlara taþýdý.
b. Baðarasý, Gerenköy ve Yenifoça nüfuslarý 2009 yýlýnda merkez nüfusu içinde gösterildi.
c. Söðütçük Köyü, þu andaki açýk cezaevi topraklarýnda kurulmuþtu. 1877 yýlý (93 Muhacirleri) göçmenleri ve 1913 yýlý Balkanlardan gelen muhacirler bu köye yerleþtirildi. Sýtma hastalýðýnýn artmasý sebebiyle köy, Meþrutiyet döneminde daðýldý. Þimdi, temel kalýntýlarýnýn dýþýnda yerinde yeller esiyor. Þeyhkebir Köyü bir Osmanlý köyü idi. Bugün Issýz köy denilen yerde bulunuyordu. Çakmaklý ise, 1982 yýlýnda Aliaða’ya baðlandý.
d. Kocamehmetler köyü son yýllarda Baðarasý beldesi içersinde sayýldý. Kozbeyli, Ilýpýnar (Ulupýnar) köyleri 1535 yýllarýndaki vergi defterlerinde adý geçen eski köylerdir. Yenibaðarasý 1937-1938 yýllarýndan sonra Bulgaristan’dan gelen göçmenlerce kuruldu.
e. Yeniköy, 1863-1865 yýllarýndan sonra Yörüklerin yerleþik hayata geçmesiyle ortaya çýktý.
Açýklama:
1. Osmanlý Dönemine ait Bilgiler, Ýzmir Kent Arþivi’nde bulunan Aydýn Salnamesi ile Foça Üzerine Yazýlar eserinde yayýnlanan Dr. Erkan Serçe’nin “Aydýn Vilayeti Salname ve Ýstatistiklerinde Foçateyn Kazasý” isimli makalesinden de faydalanýldý.
2. Prof. Dr. Zeki Arýkan’ýn yukarýda ismi geçen eserde yayýnlanan “16. Yüzyýlda Foça” isimli makalesinden de yararlanýldý.
3. 1937 yýlýnda yayýmlanan Ýzmir Ticaret ve Tecim Kýlavuzu, DÝE’nin 2000 yýlý nüfus sayýmý istatistikleri kitapçýðý, 1966-1967 yýlý Foçalý bir öðretmenin üniversite mezuniyet tezi, 2009 yýlý Adrese dayalý nüfus yazýmý konusunda ilgili daireden alýnan kýsa ve öz notlar da bu yazý içinde deðerlendirildi.
Cevat YILDIRIM
"Cevat YILDIRIM" bütün yazýlarý için týklayýn...
Bir yöredeki toplumsal deðiþimler o yerin nüfusuna bakarak deðerlendirilir. Azalma, çoðalma nedenleri araþtýrýlýr. Tanzimat’tan sonra arþivlerde incelediðim bir maliye defterine göre o yerleþim biriminde vergi verenler, affa uðrayanlar, yalnýz yaþayýp vergi verenler defterlere hane sýrasýna göre isim belirtilerek iþlenmiþ. Mesleði, yaptýðý ekonomik uðraþý belirtilmiþ, evdeki eþek sýpasýna dek yazýlýnca tutulan yola, verilen emeðe saygý duydum. Cumhuriyet Ýdaresinde de ülkemizin beþ yýlda bir nüfusu sayýldý. Evde insanlarý bekleterek en son 2000 yýlýnda genel nüfus sayýmý yapýldý. Ýki yýl önce de adrese dayalý nüfus tespiti yapýlacak dense de görevliler evlerin çoðuna uðramadý. Yine de duyarlý vatandaþlar ilgili daireye baþvurarak kimlik bilgilerini yazdýrma yolunu seçti. Fakat bir kýsým kiþiler hangi sebeple bilinmese de yazýmdan uzak durmuþ olabilir.
Devlet Ýstatistik Enstitüsü elde edilen verileri deðerlendirir. Ýlgili katlara sonuçlarý sunar. Yapýlan deðerlendirmelere göre kýsa ve uzun vadeli planlamalar yapýlýr. Sadece baþkentte deðil bir ilçe sýnýrý içinde yaþayan insanlarýn, temiz havaya, suya, okula, saðlýk birimlerine, kanalizasyona, parka, ormana, pazara, saðlýklý konuta vb. gereksinmesi vardýr. Ýster atanmýþ, ister seçilmiþ olsun yerel yöneticilerin kent ve kasabayý geleceðe götürebilmeleri için bu bilgileri el altýnda bulundurmasý gerekir.
Ýlçemizde günümüz insan sayýsýna göre gelecek planlanýyor olmalý. Ancak ben geçmiþte Foça’da yaþayan ahalinin sayýsýna bulabildiðimce deðinmek istiyorum. Belki meraklýsýna, ya da bugünün ilgililerine minik bir bilgi kýrýntýsý olur.
Ýlkçaðdan günümüze Foça’dan bazý sayýlar:
Foça’da surlarýn ve Athena Tapýnaðý’nýn inþa edildiði sýrada ne kadar insan yaþadýðý kaynaklarda belli deðildir. Foçalýlar, Pers iþgalinde yurtlarýný býrakarak, Akdeniz’e yelken açýp, yeni kentler kurmalarý neticesinde ana kentte kalanlarýn sayýlarýnýn azaldýðýný, Ý.Ö.494’deki Lade Savaþý’na az gemi ile katýlmalarý nedeniyle tarihçilerce de doðru kabul edilir. Ancak iyi denizci olmalarý, Anadolu içlerinden gelen Kral Yolu’nun Foça limanýnda son bulmasýyla bu kýyý kenti daima önemsenirdi. Ýran, Anadolu ürünleri Foça limaný sayesinde Akdeniz’e Mýsýr’a Adriyatik civarýndaki sahil kentlerine ulaþtýrýlýr, oradaki ürünler Ege’ye getirilirdi. Ticaret dolayýsýyla burada belli miktarda insan sayýsý daima var oldu. Günümüzde tiyatro kalýntýlarýndan tapýnaða, dýþ kaleden, çifte kayalara uzanan kalýntýlara bakarak kentin oranýný tasýmlamak olasýdýr. Ý.Ö. 190 yýlýnda Romalý bir gezgin kentin, körfezin baþýnda dikdörtgen biçiminde ve yaklaþýk 2500 adýmlýk surla çevrili olduðunu söyler.
Bizans dönemine ait yine bir sayý verme olasý deðil. O yýllarda Foça, önemli bir piskoposluk merkeziydi. Kenti birçok hacý ziyaret ederdi.
Osmanlý Dönemi:
Osmanlý Devleti zamanýnda ilk bilgiler Kanuni Sultan Süleyman devrine aittir. Prof. Dr. Zeki Arýkan’ýn 1531 yýlýna ait vergi defterlerinden yaptýðý hesaba göre Foça merkez nüfusu 1810, Yenifoça merkez ise 425 kiþiydi.
Evliya Çelebi 1671 yýlý yaz aylarýnda Foça’ya geldi. Esprili anlatýmýnda kalenin tamirinde de çalýþtýðýný yazýyor. Onun verdiði rakamlarla Foça merkezinde 1000 kiþi civarýnda insan yaþardý.
Tanzimat fermanýn okunmasýndan yedi yýl sonraki hane sayýlarýna ve gezginlerin söylemlerine göre; Foça ilçe merkezinde tahmini 1885 kiþi yaþadýðý sanýlýyor. 1856 yýlýndan sonra adalardan gelen çok miktarda Osmanlý - Rum vatandaþý Batý Anadolu kýyýlarýna yerleþti. Elbet Foça da bu göçlerden nasibini aldý.
1884 yýlý Aydýn il yýllýðýna (salname) göre; Foça’da 3462 Ýslâm, 7826 Rum, 212 Musevi olmak üzere toplam 11730 kiþi oturmaktaydý.
Daha sonraki insan sayýsýný yýllara göre sýralayalým:
| Millet | Yýllar | | | | | | | |
| | 1891 | 1894 | 1895 | 1899 | 1902 | 1908 | 1917 | 1918 |
| Ýslâm | 3762 | 3529 | 3654 | 3597 | 3621 | 3617 | 8384 | 3612 |
| Rum | 10596 | 11797 | 11806 | 12955 | 13335 | 14444 | - | 6318 |
| Ermeni | 47 | 47 | 34 | 42 | 23 | - | - | - |
| Musevi | 97 | 100 | 100 | 104 | 101 | 70 | 68 | - |
| Teb.Ecnb. | - | | 84 | 12 | 12 | 90 | - | - |
| Bulgar | 46 | - | - | - | - | - | - | - |
| Yabancý | - | - | - | 275 | 469 | 507 | - | - |
| TOPLAM | 14548 | 15546 | 15588 | 17032 | 17169 | 17556 | 8452 | 9995 |
1914 Yýlý Tüm Foça nüfusu, 23180 kiþiydi.
Cumhuriyet Dönemi Nüfus Sayým Sonuçlarý:
| Yýl | Merkez | Köyler | Kadýn | Erkek | Toplam |
| 1927 | 3827 | 4991 | 4175 | 4643 | 8818 |
| 1935 | 2752 | 6397 | 4046 | 4603 | 8649 |
| 1940 | 3728 | 6397 | 4728 | 5397 | 10125 |
| 1945 | 3484 | 6797 | 4430 | 5848 | 10278 |
| 1950 | 1738 | 7331 | 4336 | 4733 | 9069 |
| 1955 | 1711 | 8348 | 5043 | 5016 | 10059 |
| 1960 | 1762 | 8211 | 4729 | 5244 | 9973 |
| 1965 | 3387 | | 5649 | 6144 | 11793 |
| 1990 | 12057 | 13165 | - | - | 25222 |
| 2000 | 14604 | 21503 | 12590 | 23517 | 36107 |
Köylerle ilgili nüfus:
| Köyün adý | 1890 | 1935 | 2000 | 2005 | 2009 |
| Baðarasý | - | 1203 | 3031 | 3380 | - |
| Çakmaklý | 145 | 298 | - | - | - |
| Gerenköy | 447 | 972 | 3263 | 3291 | - |
| Kocamehmetler | 122 | 213 | - | - | - |
| Kozbeyli | 524 | 734 | - | - | 549 |
| Söðütçük | 595 | - | - | - | - |
| Þeyhkebir | 72 | - | | - | - |
| Yenibaðarasý | - | - | - | - | 2031 |
| Yenifoça | 5062 | 1529 | 11652 | 14128 | - |
| Yeniköy | 188 | 308 | - | - | 264 |
| Ulupýnar | 433 | 639 | - | - | 861 |
Foça Merkez:
| 1890 | 1935 | 2000 | 2005 | 2009 |
| | 2752 | 14604 | 16611 | |
Foça Ýlçesinin adrese dayalý 2009 yýlý genel nüfus toplamý: 30779 dur.
Foça nüfusu üzerinde düþünceler:
OSMANLI DÖNEMÝ.
Ýslâmlar: Ondokuzuncu yüzyýl sonlarýndan Balkan savaþýna kadar populationda genelde azalma, veya küçük artýþlar görülür. 1913 yýlýnda Balkanlardan gelen göçmenler nedeniyle 1917 yýlý nüfusunda büyük bir artýþ olduðu belirlendi.
A) Rumlar: Osmanlý döneminde Türk ve Rumlar birlikte kardeþçe bir hayat sürerdi. Tanzimat sonrasý Adalardan ve Ege Denizi’nin batý kýsmýndan Kýyý Ege’ye doðru büyük göçler yaþandý. Amaç, tuz iþeme imalathanelerinde ve baðlarda iþ bulmaktý. Yunanistan’ýn büyük ideal politikasý da bu durumu körükledi. 1895 yýlýndan sonra sayýlarý devamlý arttý. 1915 yýlý içersinde geriye doðru göç yaþandý. 1918- 1920 yýllarý arasýnda tekrar Rumlarýn büyük çoðunluðu Ege’ye döndü. Türk Kurtuluþ Savaþý zaferle sona erince, 1922- 1925 yýllarý arasýnda “Büyük Ayrýlýk” yaþandý. Foça’da Rum nüfus tamamen bitti
(B) Ermeniler: Sayýlarý çok deðildi. Yirminci yüzyýl baþýnda hiç kalmadýlar.
(C) Museviler: Ýkinci Meþrutiyete kadar sayýlarý 100 civarýndaydý. Mondros Mütarekesine kadar sayýlarý azaldý. Cumhuriyetin ilk nüfus sayýmýnda burada yerleþik Musevi kalmadýðý tespit edildi.
(D) Bulgarlar: Ondokuzuncu yüzyýl sonlarýna dek inþaat iþlerinde çalýþan Bulgar nüfus az sayýda olsa da Foça’da yerleþmiþti. Yirminci yüzyýlda buralarý terk ederek Meriç Nehri’nin kuzeyine doðru göç ettiler.
CUMHURÝYET DÖNEMÝ.
Merkez:
a. Ýlk nüfus sayýsýnýn tespiti, Kavala ile Limni, Midilli adalarýndan göç edenlerle az sayýda yerli kiþilerin oluþturduðu halkýn sayýmý ile yapýldý. 3827 kiþilik merkez nüfusun sayýsý içinde, çok az miktarda Yunanistan’ýn diðer kent ve köylerinden gelen kiþiler de bu sayýya dahil edilmiþti. Ýlçedeki göçmenlerin bir kýsmý daha ileriki yýllar Ýzmir il merkezine göçtü. Çünkü 1932 yýlýnda tuzlalar kapatýldý. 1935 yýlýnda 1000 kiþiden fazla bir azalma görüldü.
b. Ýkinci Dünya Savaþý bittiðinde nüfusta bir düþüþ oldu. Büyük kentin iþi, okulu kýsaca çekim gücü insanlarý il merkezine davet etti.
c. I960 yýlý ortasýnda turizmde bir kýpýrdanma oldu. Fransýz Tatil Köyü inþaatý ve turizm nedeniyle, insanlar burada iþ bulabildi. Nüfusta az sayýda olsa da bir yoðunluk oldu.
d. 1983 yýlýndan itibaren kurulan yapý kooperatiflerinin çabalarý ile ülkenin deðiþik yerlerinden gelen insanlar ilk veya ikinci evlerine sahip olarak ilçeye yerleþti. Nüfusta sýçrama görüldü.
Köyler:
a. Yenifoça, Kozbeyli gibi önceleri kýrsal sayýlan yörelerde inþa edilen yazlýk evler yaþayan kiþi sayýsýný artýrdý. Baðarasý-Yenifoça yerleþim birimlerinde Silâhlý Kuvvetler personelinin bulunmasý nüfusta yükselme çizgisini yukarýlara taþýdý.
b. Baðarasý, Gerenköy ve Yenifoça nüfuslarý 2009 yýlýnda merkez nüfusu içinde gösterildi.
c. Söðütçük Köyü, þu andaki açýk cezaevi topraklarýnda kurulmuþtu. 1877 yýlý (93 Muhacirleri) göçmenleri ve 1913 yýlý Balkanlardan gelen muhacirler bu köye yerleþtirildi. Sýtma hastalýðýnýn artmasý sebebiyle köy, Meþrutiyet döneminde daðýldý. Þimdi, temel kalýntýlarýnýn dýþýnda yerinde yeller esiyor. Þeyhkebir Köyü bir Osmanlý köyü idi. Bugün Issýz köy denilen yerde bulunuyordu. Çakmaklý ise, 1982 yýlýnda Aliaða’ya baðlandý.
d. Kocamehmetler köyü son yýllarda Baðarasý beldesi içersinde sayýldý. Kozbeyli, Ilýpýnar (Ulupýnar) köyleri 1535 yýllarýndaki vergi defterlerinde adý geçen eski köylerdir. Yenibaðarasý 1937-1938 yýllarýndan sonra Bulgaristan’dan gelen göçmenlerce kuruldu.
e. Yeniköy, 1863-1865 yýllarýndan sonra Yörüklerin yerleþik hayata geçmesiyle ortaya çýktý.
Açýklama:
1. Osmanlý Dönemine ait Bilgiler, Ýzmir Kent Arþivi’nde bulunan Aydýn Salnamesi ile Foça Üzerine Yazýlar eserinde yayýnlanan Dr. Erkan Serçe’nin “Aydýn Vilayeti Salname ve Ýstatistiklerinde Foçateyn Kazasý” isimli makalesinden de faydalanýldý.
2. Prof. Dr. Zeki Arýkan’ýn yukarýda ismi geçen eserde yayýnlanan “16. Yüzyýlda Foça” isimli makalesinden de yararlanýldý.
3. 1937 yýlýnda yayýmlanan Ýzmir Ticaret ve Tecim Kýlavuzu, DÝE’nin 2000 yýlý nüfus sayýmý istatistikleri kitapçýðý, 1966-1967 yýlý Foçalý bir öðretmenin üniversite mezuniyet tezi, 2009 yýlý Adrese dayalý nüfus yazýmý konusunda ilgili daireden alýnan kýsa ve öz notlar da bu yazý içinde deðerlendirildi.
Cevat YILDIRIM
"Cevat YILDIRIM" bütün yazýlarý için týklayýn...