Iþýk Teoman
Mümkünlü mü?
Kesinlikle mümkünlü… Adapazarý’nýn Taraklý ilçesinden söz ediyorum. Þener Þen’in TTNET reklamý ile Türkiye’nin gündemine oturan ve yýldýzý bir anda parlayan Taraklý ilçesi, hala eski bir Osmanlý kasabasý havasýnda ve hala eski yapýlar ardý ardýna restore ediliyor. Restore edilenlere de kasabada yaþayanlar gözü gibi bakýyor. Öyle sahip çýkmýþlar ki, tarihi dokuyu korumak için adeta birbirleriyle yarýþýyorlar. Eski evler restore edilip günümüze kazandýrýlýyor, ardýndan orada yaþam da baþlýyor.
Yaþam buluyor
Yani içleri boþ birer kutu gibi durmuyor. Kent merkezindeki yapýlarýn dükkan olarak kullanýlan bölümleri hediyelik eþya satan vatandaþlar tarafýndan iþletiliyor. Yöreye özgü pek çok ürün olmasa bile þimþir aðacýndan yapýlan kaþýklar peynir ekmek gibi satýlýyor. 2001 yýlýnda dönemin Sakarya Valisi M. Cahit Kýraç’ýn giriþimleri ile restorasyonu yapýlan tarihi binada Sabri Özþahin gün boyunca þimþir aðacýndan kaþýk ve çatal üretiyor. Ve ilginç olan tamamen el emeði ve alýn teri döküyor. Torna kullanmadan her bir kaþýk için saatlerce çalýþýyor ve karþýlýðýnda sadece beþ lira alýyor.
Vatandaþlar havaya girmiþ
Reklamdaki adýyla Mümkünlü yani Taraklý ilçesinde tarihi yapýlarýn korunmasýyla ilgili vatandaþlar da havaya girmiþ. Hemen herkes evini restore ettiriyor. Tarihi yapýlarýn önünde hummalý bir çalýþma sürüp gidiyor. Hediyelik eþya satan iþyeri sahipleri reklamýn ardýndan büyük bir patlama yaþandýðýný ve otobüslerin sürekli turist getirdiðini anlatýyorlar. Ancak bir de sýkýntýlarý var. Yöreye özgü ürünlerin satýlmasý için belediyenin öncülülüðünde kurslarýn açýlmasýný istiyorlar. Taraklý’da yaþayanlar kente gelenleri güler yüzleri ile karþýlýyor ve uðurluyorlar. Sohbet ediyorlar ve sorunlarýný paylaþýyorlar. Siyasi bölünmüþlükten dert yanýyorlar. Birlik olmaktan Taraklý’nýn adýnýn sadece Türkiye’de deðil tüm dünyada bilinmesinden ve tanýnmasýndan yanalar.
Bakanlýk yüreðini koymuþ
Kültür ve Turizm Bakanlýðý da ilçeye hatýrý sayýlýr bir þekilde katký koymuþ ve destek vermeye devam ediyor. Saatlerce gezdiðimiz tarihi yapýlarýn bulunduðu sokaklarda binalarýn üzerindeki levhalardan görüyoruz ki, bakanlýk bu iþe ciddi anlamda yüreðini koymuþ. Pek çok evin restorasyonunu üstlenmiþ. Restore edilen evler gerçek anlamda elden geçirilmiþ. Çalýþmalar uzmanlar denetiminde gerçekleþtirilmiþ ve ortaya muhteþem bir Osmanlý kasabasý çýkmýþ. Kenti kuþbakýþý izlediðimiz daðýn eteðinden kýrmýzý renkli kiremitlerin görkemli duruþu insaný kesinlikle büyülüyor. Her sokakta ayrý bir güzellik insanýn karþýsýna çýkýyor. Kýrmýzý renkli duvarlar, yeþil renkli sývalar, Arnavut kaldýrýmlar, eliþi danteller ile iþlenmiþ perdelerin süslediði ahþap kokan pencereler. Camlarýn ardýndan gelip geçenleri izleyen ürkek bakýþlar. Kasabada yaþayanlar Mümkünlü adýna öyle alýþmýþlar ki, gerçek adýný sorduðumuzda “Mümkünlü” diyorlar. Ama Taraklý adýndan da övgüyle söz etmeden duramýyorlar.
Biraz da tarih
Taraklý ilçesinin geçmiþini araþtýrdýðýmýzda ilginç bulgular çýktý karþýmýza, antik çaðlara kadar uzanan tarihi kentte o dönemlerden günümüze hiçbir kalýntý kalmamýþ. Antik çaðda Taraklý, "Dablais", "Doris", "Deblis", "Dablai" ve "Dablar" isimleri ile anýlmýþ. Taraklý Osmanlý topraklarýna 1289 ile 1293 yýllarý arasýnda katýlmýþ. Öðreniyoruz ki, Taraklý’da her yýl 1 Ekim'den itibaren 3 gün süreyle eðlence ve emtia panayýrý etkinlikleri yapýlýyormuþ. Panayýra Bursa'dan, Kocaeli'nden, Bolu'dan, Bilecik ve Sakarya'dan çok sayýda esnaf sergi açýyormuþ. Köylerde yaþayan yaþlý vatandaþlar eskiden kalma alýþkanlýkla alýþ veriþlerini panayýrdan panayýra yapmayý yeðlerlermiþ.
Hediyelik eþya bir lira
Bir gün geçirdiðimiz Taraklý’da öðle yemeðimizi yine tarihi yapýlarýn altýnda bulunan dükkanlarýn birinde yedik. Yakýn köylerden gelip hem hediyelik eþya satan hem de gözleme yapan kadýnlarýn bu iþte de oldukça hünerli elleri var. Gözlemenin yanýnda kendi ürünleri olan yoðurttan yaptýklarý ayranlarý sunuyorlar ve tadýna doyum olmuyor. Ýzmir’den bir hayli uzak ama gitmeye deðer güzellikleri barýndýran Taraklý ilçesinde fiyatlar da çok uygun. Bir buçuk lira gözleme, elli kuruþ ayran. Hediyelik eþya almak isterseniz buzdolabý magnetinin fiyatý ise bir lira. Park içinde bulunan lokantada sulu yemekler de iki ile beþ lira arasýnda satýlýyor. Akþam hava kararmadan ayrýlmaya karar verdiðimiz Taraklý’ya gelecek yýl tekrar gelmek istiyorum. Hem kenti ve sokaklarý doya doya gezeceðim hem de emtia ve eðlence panayýrýna katýlacaðým.
Taraklý’ya nasýl ulaþtýk
Ýzmir’den sabah saat beþ gibi gazeteci arkadaþlarým Aykut Fýrat, Hürol Daðdelen ve Engin Yavuz ile birlikte yola koyulduk. Saat 11.00’ de Bursa’ya ulaþtýk. Bursa’da çarþý içinde karnýmýzý doyurduktan sonra Cumalýkýz’a geçtik. 300 yýllýk bu Osmanlý köyünde tam bir günümüzü geçirdik. Güneþ köyü terk ettikten sonra da gece fotoðraflarý çektik. Geceyi Bilecik Öðretmen Evi’nde geçirdik. Sabah sýradan bir kahvaltýnýn ardýndan önce, bir zamanlar tarihi yapýlarýyla tanýnan ancak günümüzde bunlarýn yerinde betonarme binalarýn bulunduðu Gölpazarý’nda kahvede oturup çay içtik ve sokaklarda geriye kalan tarihi birkaç yapýnýn fotoðraflarýný çekebildik. Gölpazarý ile Taraklý arasý bir saat kadar sürüyor. Çepeçevre yemyeþil ormanlarýn, baþý dumanlý daðlarýn arasýndan ulaþýlan Taraklý ilçesi görülmeye, gezilmeye ve kalýnmaya deðer gerçek bir Osmanlý kasabasý.
Iþýk Teoman
isikteoman@gmail.com
Kesinlikle mümkünlü… Adapazarý’nýn Taraklý ilçesinden söz ediyorum. Þener Þen’in TTNET reklamý ile Türkiye’nin gündemine oturan ve yýldýzý bir anda parlayan Taraklý ilçesi, hala eski bir Osmanlý kasabasý havasýnda ve hala eski yapýlar ardý ardýna restore ediliyor. Restore edilenlere de kasabada yaþayanlar gözü gibi bakýyor. Öyle sahip çýkmýþlar ki, tarihi dokuyu korumak için adeta birbirleriyle yarýþýyorlar. Eski evler restore edilip günümüze kazandýrýlýyor, ardýndan orada yaþam da baþlýyor.
Yaþam buluyor
Yani içleri boþ birer kutu gibi durmuyor. Kent merkezindeki yapýlarýn dükkan olarak kullanýlan bölümleri hediyelik eþya satan vatandaþlar tarafýndan iþletiliyor. Yöreye özgü pek çok ürün olmasa bile þimþir aðacýndan yapýlan kaþýklar peynir ekmek gibi satýlýyor. 2001 yýlýnda dönemin Sakarya Valisi M. Cahit Kýraç’ýn giriþimleri ile restorasyonu yapýlan tarihi binada Sabri Özþahin gün boyunca þimþir aðacýndan kaþýk ve çatal üretiyor. Ve ilginç olan tamamen el emeði ve alýn teri döküyor. Torna kullanmadan her bir kaþýk için saatlerce çalýþýyor ve karþýlýðýnda sadece beþ lira alýyor.
Vatandaþlar havaya girmiþ
Reklamdaki adýyla Mümkünlü yani Taraklý ilçesinde tarihi yapýlarýn korunmasýyla ilgili vatandaþlar da havaya girmiþ. Hemen herkes evini restore ettiriyor. Tarihi yapýlarýn önünde hummalý bir çalýþma sürüp gidiyor. Hediyelik eþya satan iþyeri sahipleri reklamýn ardýndan büyük bir patlama yaþandýðýný ve otobüslerin sürekli turist getirdiðini anlatýyorlar. Ancak bir de sýkýntýlarý var. Yöreye özgü ürünlerin satýlmasý için belediyenin öncülülüðünde kurslarýn açýlmasýný istiyorlar. Taraklý’da yaþayanlar kente gelenleri güler yüzleri ile karþýlýyor ve uðurluyorlar. Sohbet ediyorlar ve sorunlarýný paylaþýyorlar. Siyasi bölünmüþlükten dert yanýyorlar. Birlik olmaktan Taraklý’nýn adýnýn sadece Türkiye’de deðil tüm dünyada bilinmesinden ve tanýnmasýndan yanalar.
Bakanlýk yüreðini koymuþ
Kültür ve Turizm Bakanlýðý da ilçeye hatýrý sayýlýr bir þekilde katký koymuþ ve destek vermeye devam ediyor. Saatlerce gezdiðimiz tarihi yapýlarýn bulunduðu sokaklarda binalarýn üzerindeki levhalardan görüyoruz ki, bakanlýk bu iþe ciddi anlamda yüreðini koymuþ. Pek çok evin restorasyonunu üstlenmiþ. Restore edilen evler gerçek anlamda elden geçirilmiþ. Çalýþmalar uzmanlar denetiminde gerçekleþtirilmiþ ve ortaya muhteþem bir Osmanlý kasabasý çýkmýþ. Kenti kuþbakýþý izlediðimiz daðýn eteðinden kýrmýzý renkli kiremitlerin görkemli duruþu insaný kesinlikle büyülüyor. Her sokakta ayrý bir güzellik insanýn karþýsýna çýkýyor. Kýrmýzý renkli duvarlar, yeþil renkli sývalar, Arnavut kaldýrýmlar, eliþi danteller ile iþlenmiþ perdelerin süslediði ahþap kokan pencereler. Camlarýn ardýndan gelip geçenleri izleyen ürkek bakýþlar. Kasabada yaþayanlar Mümkünlü adýna öyle alýþmýþlar ki, gerçek adýný sorduðumuzda “Mümkünlü” diyorlar. Ama Taraklý adýndan da övgüyle söz etmeden duramýyorlar.
Biraz da tarih
Taraklý ilçesinin geçmiþini araþtýrdýðýmýzda ilginç bulgular çýktý karþýmýza, antik çaðlara kadar uzanan tarihi kentte o dönemlerden günümüze hiçbir kalýntý kalmamýþ. Antik çaðda Taraklý, "Dablais", "Doris", "Deblis", "Dablai" ve "Dablar" isimleri ile anýlmýþ. Taraklý Osmanlý topraklarýna 1289 ile 1293 yýllarý arasýnda katýlmýþ. Öðreniyoruz ki, Taraklý’da her yýl 1 Ekim'den itibaren 3 gün süreyle eðlence ve emtia panayýrý etkinlikleri yapýlýyormuþ. Panayýra Bursa'dan, Kocaeli'nden, Bolu'dan, Bilecik ve Sakarya'dan çok sayýda esnaf sergi açýyormuþ. Köylerde yaþayan yaþlý vatandaþlar eskiden kalma alýþkanlýkla alýþ veriþlerini panayýrdan panayýra yapmayý yeðlerlermiþ.
Hediyelik eþya bir lira
Bir gün geçirdiðimiz Taraklý’da öðle yemeðimizi yine tarihi yapýlarýn altýnda bulunan dükkanlarýn birinde yedik. Yakýn köylerden gelip hem hediyelik eþya satan hem de gözleme yapan kadýnlarýn bu iþte de oldukça hünerli elleri var. Gözlemenin yanýnda kendi ürünleri olan yoðurttan yaptýklarý ayranlarý sunuyorlar ve tadýna doyum olmuyor. Ýzmir’den bir hayli uzak ama gitmeye deðer güzellikleri barýndýran Taraklý ilçesinde fiyatlar da çok uygun. Bir buçuk lira gözleme, elli kuruþ ayran. Hediyelik eþya almak isterseniz buzdolabý magnetinin fiyatý ise bir lira. Park içinde bulunan lokantada sulu yemekler de iki ile beþ lira arasýnda satýlýyor. Akþam hava kararmadan ayrýlmaya karar verdiðimiz Taraklý’ya gelecek yýl tekrar gelmek istiyorum. Hem kenti ve sokaklarý doya doya gezeceðim hem de emtia ve eðlence panayýrýna katýlacaðým.
Taraklý’ya nasýl ulaþtýk
Ýzmir’den sabah saat beþ gibi gazeteci arkadaþlarým Aykut Fýrat, Hürol Daðdelen ve Engin Yavuz ile birlikte yola koyulduk. Saat 11.00’ de Bursa’ya ulaþtýk. Bursa’da çarþý içinde karnýmýzý doyurduktan sonra Cumalýkýz’a geçtik. 300 yýllýk bu Osmanlý köyünde tam bir günümüzü geçirdik. Güneþ köyü terk ettikten sonra da gece fotoðraflarý çektik. Geceyi Bilecik Öðretmen Evi’nde geçirdik. Sabah sýradan bir kahvaltýnýn ardýndan önce, bir zamanlar tarihi yapýlarýyla tanýnan ancak günümüzde bunlarýn yerinde betonarme binalarýn bulunduðu Gölpazarý’nda kahvede oturup çay içtik ve sokaklarda geriye kalan tarihi birkaç yapýnýn fotoðraflarýný çekebildik. Gölpazarý ile Taraklý arasý bir saat kadar sürüyor. Çepeçevre yemyeþil ormanlarýn, baþý dumanlý daðlarýn arasýndan ulaþýlan Taraklý ilçesi görülmeye, gezilmeye ve kalýnmaya deðer gerçek bir Osmanlý kasabasý.
Iþýk Teoman
isikteoman@gmail.com
"Iþýk Teoman" bütün yazýlarý için týklayýn...