Iþýk Teoman
Kýbrýs
Karmi Köyü’nün tadýný Ýngilizler çýkarýyor…
1993 yýlýnda yine böyle dokuz günlük uzun bir tatilden yararlanýp Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti’nde tatilimi geçirmiþtim. Girne’de Bingöl isimli otelde konaklamýþ, tatilin beþ gününü Kýbrýs’ta, kalan bölümünü de Akdeniz’i boydan boya gezerek tamamlamýþtým. Yeþiline, doðasýna, kokusuna mimarisine bayýlmýþtým Kýbrýs’ýn. O yýl, feribot ile iki saat süren bir yolculuktan sonra Girne Limaný’na ulaþmýþ, “Ben bu adada yaþarým “ demiþtim.
Karmi Köyü
Beyaz yeþili yutuyor
Kýbrýs tatilimi yine beþ gün olarak planladým. Çünkü bayramýn ilk günü ve dönüþlerin yapýlacaðý son günlerini yoðunluk nedeniyle hiç sevmiyorum. O nedenle pazartesi akþamýna gidiþ, cuma gününe de dönüþ için bilet ayýrttým internet ortamýnda, parayý da yine ayný koþullarda kredi kartý ile ödedim. 19.45’te Adnan Menderes Hava Limaný’ndan, Ercan’a bir saat 10 dakikalýk yolculuðun ardýndan ulaþtýk. Uçak alçalmaya baþladýðýnda 17 yýl sonra Kýbrýs’ýn çok büyüdüðünü, sahil kesiminin ýþýl ýþýl olduðunu gördükten sonra, bu doðal güzelliðin bir 17 yýl sonra yok olacaðýnýn garantisini verebilirim. Bunu neden söylüyorum. Girne’yi kuþbakýþý seyretmek için gittiðimiz Bellapais Manastýrý’ndan baktýðýmda, beyazlarýn yeþili yavaþ yavaþ yok etmeye baþladýðýný gördüm, üzüldüm ve tarým alanlarýna dikilen binlerce sterlinlik binalarýn virüs gibi yayýldýðýný ve yayýlmaya devam edeceðinin iþaretlerini aldým.
Girne'de yeþil beyazlara teslim oluyor
Lapta yeni yerleþim alanlarýyla dolmuþ
Ercan Hava Limaný’nda bizi Lapta’da The Cabin Beach isimli restoraný iþleten Ýlham Bolatcan karþýladý. Ercan’dan Lapta’ya bir saatlik yolculuk gerçekleþtirdik. Yol boyunca gidiþ-geliþ otoyollarýn yenilendiðini, yeni mahalleler eklendiðini, limon bahçelerinin villalar ile dolduðunu gözlemledim. Oto yollarda lüks arabalar cirit atýyor ve her biri hýz denemesi yapýyor. Sanýrým o nedenle kentin önemli noktalarýna radar yerleþtirmiþler. Radarlar limiti aþan araçlarýn fotoðrafýný çekiyor ve birkaç gün içinde de evinize postacý ceza makbuzunu getiriyor. Bu yüzden sürücüler, radarý gördükten sonra yavaþlýyor, ardýndan gaza basýp gözden kayboluyor. Lapta’da, Ýlham ile Songül’ün yaþamlarýný sürdürdükleri havuzlu bahçeli villanýn kapýsýna geldiðimizde saat 23.00’ü gösteriyordu. Kapýda bizi Songül karþýladý. Evin içine girer girmez, altý ayý daha yeni dolduran Deniz Jujan’ýn uyuduðu yatak odasýna doluþtuk. Gürültüye uyanan minik Jujan ile çok keyifli bir beþ gün geçirdik.
Zafer’in ýzgara balýklarý
Bayramýn birinci günü Kýbrýs’ýn ünlü Hellim peyniri ve yöre reçelleri ile birlikte muhteþem bir kahvaltý ettik. Kahvaltýnýn ardýndan, Ýlham’ýn ailesinin yaþadýðý Karpas yolu üzerindeki Derince Köyü’ne hareket ettik. Çok keyifli iki gün geçirdiðimiz bu köyde Ýlham’ýn küçük kardeþi Zafer’in zýpkýn ile vurduðu her biri kiloluk Sarpa balýklarýný afiyetle yedik. Biraz kurban eti, ciðer ýzgara ve yöreye ait salatalar eþliðinde tamamladýðýmýz bayram yemeðine ailenin hemen hemen tüm bireyleri katýldý. Sofrada bir kiþi eksikti. O da dört yýl önce talihsiz bir trafik kazasýnda yaþamýný yitiren Ýlham’ýn annesi Zarife Teyze idi…
Zafer'in zýpkýn ile avladýðý balýklarý mangalda afiyetle yedik
Sönüp giden dostluklarý düþündük
Sabah kalktýðýmýzda köyün çevresini turladýk, Rumlarýn 1974 yýlýnda terk ettikleri evlerini ve ibadetlerini gerçekleþtirdikleri Manastýr’ýn çevresini dolaþtýk. O yýllarda düþman bile olsa yaþanan komþuluklarý, kýz alýp vermeleri, aþklarý, düþleri, umutlarý ve sönüp giden dostluklarý düþündük. Ve Derince’de Türkiye’den taþýnýp getirilen yaþamlarý ve kurulan yeni düzeni konuþtuk. Çay içmek için gittiðimiz köy kahvesinde Ýlham’ýn öðretmen aðabeyi Ali Bolatcan ile karþýlaþtýk. Bizi insan eli deðmemiþ ve koruma altýna alýnmýþ olan Taþlýca sahiline götürdü. Uçsuz bucaksýz sahilin ince kumlarý, turkuaz renkli denizi, pek çok giriþimcinin aðzýný sulandýrýyordur. Umarým bu güzellikler, limon bahçeleri gibi villalar ile dolup taþmaz ve gelecek nesillere bu haliyle ulaþýr. Ýnce kumlarýn üzerinde dolaþtýk ve doðal güzelliðin keyfini çýkardýk.
Taþlýca Sahilleri
Ýsrailli firmanýn inþaatý süren marinasý yörenin talihini deðiþtirecek
Ýsrail’den marina
Ertesi gün Türkiye sahillerine bakan Erenköy’de dev bir liman inþaatý bizi oldukça þaþýrttý. Ýsrailli bir firma bölgede dev bir marina inþa ediyor. Öðrendiðimiz kadarýyla firma, Ýsrail vatandaþlarýnýn rahat ve güvenli tatil yapmalarýný saðlamak amacýyla marinanýn daða bakan yamacýna ayrýca dev bir oteller zinciri kurmayý planlýyormuþ. Bakir kalan bu bölgede marinanýn inþaatýnýn tamamlanmasýnýn ardýndan önemli bir rant kapýsý olacak gibi görünüyor. Zaten marina inþaatýnýn ardýndan çevrede onlarca villa yapýlmýþ ve satýþa sunulmuþ bile…
Kýbrýs üç beþ günde gezilmiyor
Kýbrýs’ý üç beþ günde gezmek mümkün deðil. Ege ve Akdeniz’in önemli büyük adalarýndan. Çepeçevre dolaþmak herhalde günleri alýr. Beþ Parmak daðlarý dikkatimizi çekiyor. Ýki yýl önceki yangýnýn ardýndan yeþillendirme çalýþmalarý meyvelerini vermeye baþlamýþ ve fidanlar boy atmýþlar. Kýbrýs gezisi sýrasýnda benim en çok keyif aldýðým bölge adý þimdi Karaman olarak deðiþtirilen ve sadece Ýngiliz vatandaþlarýnýn yaþadýðý Karmi Köyü… Beþ Parmak Daðlarý’nýn eteklerinde kurulmuþ, daracýk sokaklarý, rengarenk begonvilleri ile abartýsýz villalarýn yer aldýðý bu özel bölgeye imrendim. Karmi’nin yönetimi bile özel olarak kurulmuþ bir ekip tarafýndan yürütülüyor. Manastýrý bakýmlý. Yollarý sorunsuz, evlerin bahçeleri tertemiz, insanlar güler yüzlü. Sessizliðin hakim olduðu Karmi Köyü’nün keyfini Ýngiliz vatandaþlarý çýkarýyor.
Dar sokaklarý eski yapýlarýyla Bellapais
Tatilimizin bitmesine iki gün kala yine Girne’ye hakim bir tepede kurulu Bellapais’i þimdiki adý Beylerbeyi olan bölgeyi ziyaret ettik. Beyaz Giymiþ Meryem Ana Kilisesi’nin bulunduðu Bellapais’te Dutlu Kahve’de yorgunluk çýkardýk. Akþamýna ise Girne’nin en iþlek caddesi üzerinde yer alan bir Kafeterya’da biralarýmýzý yudumladýk, karnýmýzý doyurduk ve Girne limanýný turladýk. Çarþýdan hediyelik eþyalar satýn aldýk. Ýnanmayacaksýnýz ama Türkiye’de 36 TL’ye satýlan 70’lik raký burada 11 TL… Ülkemizde alkolden oldukça önemli oranda vergi kesildiði için 11 liraya içmemiz gereken rakýya neredeyse dört katý para ödüyoruz. Akaryakýt da ayný þekilde. Benzin ve mazotun fiyatý iki lira civarýnda, bizdeki fiyatlarýn yarýsý kadar. Ýnsan sinir oluyor ve haksýzlýða isyan ediyor. Canýmý sýkan bir diðer konu ise emeklilerin aldýklarý maaþlar. Ýlkokul mezunu emekli bir iþçi ayda iki bin lira maaþ alýyor. Ýnanýn aðzýmýn suyu aktý. Biz yarýsýný bile alamýyoruz.
Girne Atatürk Meydaný
Tarihi Kemeraltý Çarþýsý’nýn ikizi
Bayram tatilinin son günü rotamýzý Lefkoþa’ya çevirdik. Bizim Kemeraltý Çarþýsý’nýn bir benzeri olan içinde Büyükhan ve Kilise’den bozma muhteþem Selimiye Camisi’nin yer aldýðý Lefkoþa ülkemizdeki büyük kentlere benzemiþ. Arka sokaklarý ise Ýzmir’in Basmane, Dönertaþ, Anafartalar, Ýkiçeþmelik gibi semtlerini andýrýyor. Oralarda da dar gelirli insanlar yaþýyor. Ama yaþadýklarý evlerin hemen hepsi eski yapýlardan oluþuyor. Çarþýnýn tam ortasýnda Lokmacý Gümrük Kapýsý var. Yani çarþýyý gezerken bir anda gümrük polisleri ile burun buruna geliyorsunuz. Pasaportunuz ve þengen vizeniz var ise durmak yok. Rum kesimine geçip yürüyüþü sürdürebilirsiniz. Çok renkliliðin yaþandýðý Kýbrýs’ta Bengaldeþli ve Filipinli kadýnlar, erkekler ve öðrenciler mekanlarda çalýþýyor. Asgari ücretin iki bin lira olduðu Kýbrýs’ta ucuz iþgücü bunlar…
Lefkoþa Gümrük kapýsý
Kýbrýs’ý kimse tutamaz
Kýbrýs’ta kaldýðým beþ gün boyunca þunu gördüm. Artýk Kýbrýs almýþ baþýný gidiyor. Ne karþýlýklý görüþmeler, ne Annan planlarý, ne de baþka planlar Kýbrýs halkýný pek ilgilendirmiyor. Görünen o ki, Kýbrýslý artýk zengin. Topraðý para etmeye baþlamýþ. Ýngilizler Kýbrýs’ý mesken tutmuþ. O nedenle tarým alanlarý binlerce villa ile dolmuþ. Oteller ardý ardýna açýlýyor. Kumar turizmi de hatýrý sayýlýr bir þekilde ilgi odaðý olmaya devam ediyor. Barlar, kafeteryalar, lokantalar, oteller birbiri ardýna açýlýyor. Kýbrýs’ý bu saatten sonra kimse tutamaz. Bir gün mutlaka Rum kesimi ile bir ortak yaþam noktasý bulunacak. Ýþte o gün geldiðinde; Kýbrýs turizm pastasýndan en büyük payý alacak. Bugün kolayca gidip geldiðimiz yavru vatana adým atmak pek kolay olmayacak. Çünkü Kýbrýs üzerinde onlarca yýldýzýn yer aldýðý mavi bayrakta yerini almýþ, bir Avrupa ülkesinden farký olmayacak. Gelin þimdilik bu daha tam bozulmamýþ adanýn keyfini çýkaralým, güzelliklerin tadýna varalým.
Dört kez kemer çýkardýk
Kýbrýs hava limanlarý da bizim limanlar gibi x-Ray cihazlarý ile donatýlmýþ. Türkiye’de olduðu gibi pantolon kemerleri uçaða binene kadar iki kez çýkarýlýyor. Ýki kez de Ýzmir’de olunca dört kez kemer çýkarmak zorunda kaldýk. Tepeden týrnaða kontrol yapýlýyor. Bir de buradan alacaðýnýz alkol ürünlerini Ýzmir’den çýkarmak oldukça sýkýntýlý. Ercan’da ürünlerini satmak isteyen mekanlar içkide kiþi baþý üç beþ þiþeden söz ediyor. Biz de bunlarý güvenip aldýðýmýz rakýlarýn önemli bir bölümünü Adnan Menderes Hava Limaný’nda býrakmak zorunda kaldýk. Onun için sýký denetimlerin yapýldýðýný ve kiþi baþýna bir litre raký ve bir kilogram çikolata alýnabildiðini hatýrlatmak istedik.
Trafik soldan akýyor
Ayrýca Rum kesimine geçmek isteyenlerin mutlaka þengen vizesi almalarý gerekiyor. Bir de çok önemli bir nokta; Kýbrýs’ta trafik bize göre soldan akýyor. Araçlarda direksiyonlar saðda. Ben yaklaþýk yüz kilometreden fazla araç kullandým. Soldan gitmek ve saðlamak ve buna alýþmak oldukça zor. Araç ile gidenler veya orada araç kiralayanlarýn çok dikkat etmeleri gereken bir konu. Gidip de Hellim peyniri almadan dönmeyin, tercihiniz Kooperatif markasý olsun, rakýyla iyi gidiyor.
Büyükhan
Büyükhan gece
Büyükhan
Tarih ve mimari deðerler bakýmýndan Lefkoþa’daki Türk eserlerinin baþýnda Büyük Han geliyor. 1572 yýlýnda adanýn ilk Osmanlý Valisi Beylerbeyi Muzaffer Paþa tarafýndan yaptýrýlan han bizim tarihi Kemeraltý Çarþýsý’ndaki Mirkelamoðu Haný’nýn ikizi kadar benzeri. Yapý dörtgen bir plan üzerine, iki katlý inþa edilmiþ geniþ bir avlunun çevresinde sýralanan odalar kemerli ve kubbeli bir sundurmaya açýlýyor. Büyük Han çeþitli yapýlardan ve yerlerden alýnmýþ taþlardan yapýlmýþ.
Selimiye Cami
Selimiye Cami
(Selimiye cami) KATEDRAL, Kýbrýs'taki en büyük, en görkemli ibadethane ve en önemli Gotik mimari eser olarak kabul ediliyor. Daha önce ayný yerde bulunan Hagia Sophia adlý bir Bizans Kilisesi’nin üzerine kurulduðu söyleniyor. Latin Baþpiskoposu Eustorge de Montaigu tarafýndan 1208 yýlýnda yapýmýna baþlanmýþ ve 1326 yýlýnda katedral kutsanarak ibadete açýlmýþ. Kýbrýs'ýn en önemli kilisesi olduðundan, Luzinyan krallarýnýn taç giyme törenleri burada yapýlýyormuþ. Yapý, 1373 yýlýnda Cenevizliler, 1426 yýlýnda Memlükler tarafýndan yaðmalanmýþ ve birkaç depremde zarar görmüþ. 1491 yýlýndaki yer sarsýntýlarý sonucu, Katedral’in doðu bölümü yýkýlmýþ ve Venedikliler tarafýndan onarýlýrken, eski bir Lüzinyan kralýnýn (2. Hugh ) mezarý ortaya çýkmýþ. Fransýz mimar ve ustalarý tarafýndan inþa edilen katedral Orta Çað Fransýz mimarisinin çok güzel bir örneði. Osmanlýlar tarafýndan cami minareleri oturtulmuþ.
Antikacýlar Sokaðý
Bellapais
Girne Barýþ Meydaný
Girne Limaný
Sýcak iklim nedeniyle kaktüs dev boyutlara ulaþmýþ
Karmi Köyü’nde Manastýr
Lefkoþa’da eski evler
Karmi Köyü
Karmi Köyü
Iþýk Teoman
isikteoman@gmail.com
Karmi Köyü’nün tadýný Ýngilizler çýkarýyor…
1993 yýlýnda yine böyle dokuz günlük uzun bir tatilden yararlanýp Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti’nde tatilimi geçirmiþtim. Girne’de Bingöl isimli otelde konaklamýþ, tatilin beþ gününü Kýbrýs’ta, kalan bölümünü de Akdeniz’i boydan boya gezerek tamamlamýþtým. Yeþiline, doðasýna, kokusuna mimarisine bayýlmýþtým Kýbrýs’ýn. O yýl, feribot ile iki saat süren bir yolculuktan sonra Girne Limaný’na ulaþmýþ, “Ben bu adada yaþarým “ demiþtim.
Beyaz yeþili yutuyor
Kýbrýs tatilimi yine beþ gün olarak planladým. Çünkü bayramýn ilk günü ve dönüþlerin yapýlacaðý son günlerini yoðunluk nedeniyle hiç sevmiyorum. O nedenle pazartesi akþamýna gidiþ, cuma gününe de dönüþ için bilet ayýrttým internet ortamýnda, parayý da yine ayný koþullarda kredi kartý ile ödedim. 19.45’te Adnan Menderes Hava Limaný’ndan, Ercan’a bir saat 10 dakikalýk yolculuðun ardýndan ulaþtýk. Uçak alçalmaya baþladýðýnda 17 yýl sonra Kýbrýs’ýn çok büyüdüðünü, sahil kesiminin ýþýl ýþýl olduðunu gördükten sonra, bu doðal güzelliðin bir 17 yýl sonra yok olacaðýnýn garantisini verebilirim. Bunu neden söylüyorum. Girne’yi kuþbakýþý seyretmek için gittiðimiz Bellapais Manastýrý’ndan baktýðýmda, beyazlarýn yeþili yavaþ yavaþ yok etmeye baþladýðýný gördüm, üzüldüm ve tarým alanlarýna dikilen binlerce sterlinlik binalarýn virüs gibi yayýldýðýný ve yayýlmaya devam edeceðinin iþaretlerini aldým.
Lapta yeni yerleþim alanlarýyla dolmuþ
Ercan Hava Limaný’nda bizi Lapta’da The Cabin Beach isimli restoraný iþleten Ýlham Bolatcan karþýladý. Ercan’dan Lapta’ya bir saatlik yolculuk gerçekleþtirdik. Yol boyunca gidiþ-geliþ otoyollarýn yenilendiðini, yeni mahalleler eklendiðini, limon bahçelerinin villalar ile dolduðunu gözlemledim. Oto yollarda lüks arabalar cirit atýyor ve her biri hýz denemesi yapýyor. Sanýrým o nedenle kentin önemli noktalarýna radar yerleþtirmiþler. Radarlar limiti aþan araçlarýn fotoðrafýný çekiyor ve birkaç gün içinde de evinize postacý ceza makbuzunu getiriyor. Bu yüzden sürücüler, radarý gördükten sonra yavaþlýyor, ardýndan gaza basýp gözden kayboluyor. Lapta’da, Ýlham ile Songül’ün yaþamlarýný sürdürdükleri havuzlu bahçeli villanýn kapýsýna geldiðimizde saat 23.00’ü gösteriyordu. Kapýda bizi Songül karþýladý. Evin içine girer girmez, altý ayý daha yeni dolduran Deniz Jujan’ýn uyuduðu yatak odasýna doluþtuk. Gürültüye uyanan minik Jujan ile çok keyifli bir beþ gün geçirdik.
Zafer’in ýzgara balýklarý
Bayramýn birinci günü Kýbrýs’ýn ünlü Hellim peyniri ve yöre reçelleri ile birlikte muhteþem bir kahvaltý ettik. Kahvaltýnýn ardýndan, Ýlham’ýn ailesinin yaþadýðý Karpas yolu üzerindeki Derince Köyü’ne hareket ettik. Çok keyifli iki gün geçirdiðimiz bu köyde Ýlham’ýn küçük kardeþi Zafer’in zýpkýn ile vurduðu her biri kiloluk Sarpa balýklarýný afiyetle yedik. Biraz kurban eti, ciðer ýzgara ve yöreye ait salatalar eþliðinde tamamladýðýmýz bayram yemeðine ailenin hemen hemen tüm bireyleri katýldý. Sofrada bir kiþi eksikti. O da dört yýl önce talihsiz bir trafik kazasýnda yaþamýný yitiren Ýlham’ýn annesi Zarife Teyze idi…
Sönüp giden dostluklarý düþündük
Sabah kalktýðýmýzda köyün çevresini turladýk, Rumlarýn 1974 yýlýnda terk ettikleri evlerini ve ibadetlerini gerçekleþtirdikleri Manastýr’ýn çevresini dolaþtýk. O yýllarda düþman bile olsa yaþanan komþuluklarý, kýz alýp vermeleri, aþklarý, düþleri, umutlarý ve sönüp giden dostluklarý düþündük. Ve Derince’de Türkiye’den taþýnýp getirilen yaþamlarý ve kurulan yeni düzeni konuþtuk. Çay içmek için gittiðimiz köy kahvesinde Ýlham’ýn öðretmen aðabeyi Ali Bolatcan ile karþýlaþtýk. Bizi insan eli deðmemiþ ve koruma altýna alýnmýþ olan Taþlýca sahiline götürdü. Uçsuz bucaksýz sahilin ince kumlarý, turkuaz renkli denizi, pek çok giriþimcinin aðzýný sulandýrýyordur. Umarým bu güzellikler, limon bahçeleri gibi villalar ile dolup taþmaz ve gelecek nesillere bu haliyle ulaþýr. Ýnce kumlarýn üzerinde dolaþtýk ve doðal güzelliðin keyfini çýkardýk.
Ýsrail’den marina
Ertesi gün Türkiye sahillerine bakan Erenköy’de dev bir liman inþaatý bizi oldukça þaþýrttý. Ýsrailli bir firma bölgede dev bir marina inþa ediyor. Öðrendiðimiz kadarýyla firma, Ýsrail vatandaþlarýnýn rahat ve güvenli tatil yapmalarýný saðlamak amacýyla marinanýn daða bakan yamacýna ayrýca dev bir oteller zinciri kurmayý planlýyormuþ. Bakir kalan bu bölgede marinanýn inþaatýnýn tamamlanmasýnýn ardýndan önemli bir rant kapýsý olacak gibi görünüyor. Zaten marina inþaatýnýn ardýndan çevrede onlarca villa yapýlmýþ ve satýþa sunulmuþ bile…
Kýbrýs üç beþ günde gezilmiyor
Kýbrýs’ý üç beþ günde gezmek mümkün deðil. Ege ve Akdeniz’in önemli büyük adalarýndan. Çepeçevre dolaþmak herhalde günleri alýr. Beþ Parmak daðlarý dikkatimizi çekiyor. Ýki yýl önceki yangýnýn ardýndan yeþillendirme çalýþmalarý meyvelerini vermeye baþlamýþ ve fidanlar boy atmýþlar. Kýbrýs gezisi sýrasýnda benim en çok keyif aldýðým bölge adý þimdi Karaman olarak deðiþtirilen ve sadece Ýngiliz vatandaþlarýnýn yaþadýðý Karmi Köyü… Beþ Parmak Daðlarý’nýn eteklerinde kurulmuþ, daracýk sokaklarý, rengarenk begonvilleri ile abartýsýz villalarýn yer aldýðý bu özel bölgeye imrendim. Karmi’nin yönetimi bile özel olarak kurulmuþ bir ekip tarafýndan yürütülüyor. Manastýrý bakýmlý. Yollarý sorunsuz, evlerin bahçeleri tertemiz, insanlar güler yüzlü. Sessizliðin hakim olduðu Karmi Köyü’nün keyfini Ýngiliz vatandaþlarý çýkarýyor.
Dar sokaklarý eski yapýlarýyla Bellapais
Tatilimizin bitmesine iki gün kala yine Girne’ye hakim bir tepede kurulu Bellapais’i þimdiki adý Beylerbeyi olan bölgeyi ziyaret ettik. Beyaz Giymiþ Meryem Ana Kilisesi’nin bulunduðu Bellapais’te Dutlu Kahve’de yorgunluk çýkardýk. Akþamýna ise Girne’nin en iþlek caddesi üzerinde yer alan bir Kafeterya’da biralarýmýzý yudumladýk, karnýmýzý doyurduk ve Girne limanýný turladýk. Çarþýdan hediyelik eþyalar satýn aldýk. Ýnanmayacaksýnýz ama Türkiye’de 36 TL’ye satýlan 70’lik raký burada 11 TL… Ülkemizde alkolden oldukça önemli oranda vergi kesildiði için 11 liraya içmemiz gereken rakýya neredeyse dört katý para ödüyoruz. Akaryakýt da ayný þekilde. Benzin ve mazotun fiyatý iki lira civarýnda, bizdeki fiyatlarýn yarýsý kadar. Ýnsan sinir oluyor ve haksýzlýða isyan ediyor. Canýmý sýkan bir diðer konu ise emeklilerin aldýklarý maaþlar. Ýlkokul mezunu emekli bir iþçi ayda iki bin lira maaþ alýyor. Ýnanýn aðzýmýn suyu aktý. Biz yarýsýný bile alamýyoruz.
Tarihi Kemeraltý Çarþýsý’nýn ikizi
Bayram tatilinin son günü rotamýzý Lefkoþa’ya çevirdik. Bizim Kemeraltý Çarþýsý’nýn bir benzeri olan içinde Büyükhan ve Kilise’den bozma muhteþem Selimiye Camisi’nin yer aldýðý Lefkoþa ülkemizdeki büyük kentlere benzemiþ. Arka sokaklarý ise Ýzmir’in Basmane, Dönertaþ, Anafartalar, Ýkiçeþmelik gibi semtlerini andýrýyor. Oralarda da dar gelirli insanlar yaþýyor. Ama yaþadýklarý evlerin hemen hepsi eski yapýlardan oluþuyor. Çarþýnýn tam ortasýnda Lokmacý Gümrük Kapýsý var. Yani çarþýyý gezerken bir anda gümrük polisleri ile burun buruna geliyorsunuz. Pasaportunuz ve þengen vizeniz var ise durmak yok. Rum kesimine geçip yürüyüþü sürdürebilirsiniz. Çok renkliliðin yaþandýðý Kýbrýs’ta Bengaldeþli ve Filipinli kadýnlar, erkekler ve öðrenciler mekanlarda çalýþýyor. Asgari ücretin iki bin lira olduðu Kýbrýs’ta ucuz iþgücü bunlar…
Kýbrýs’ý kimse tutamaz
Kýbrýs’ta kaldýðým beþ gün boyunca þunu gördüm. Artýk Kýbrýs almýþ baþýný gidiyor. Ne karþýlýklý görüþmeler, ne Annan planlarý, ne de baþka planlar Kýbrýs halkýný pek ilgilendirmiyor. Görünen o ki, Kýbrýslý artýk zengin. Topraðý para etmeye baþlamýþ. Ýngilizler Kýbrýs’ý mesken tutmuþ. O nedenle tarým alanlarý binlerce villa ile dolmuþ. Oteller ardý ardýna açýlýyor. Kumar turizmi de hatýrý sayýlýr bir þekilde ilgi odaðý olmaya devam ediyor. Barlar, kafeteryalar, lokantalar, oteller birbiri ardýna açýlýyor. Kýbrýs’ý bu saatten sonra kimse tutamaz. Bir gün mutlaka Rum kesimi ile bir ortak yaþam noktasý bulunacak. Ýþte o gün geldiðinde; Kýbrýs turizm pastasýndan en büyük payý alacak. Bugün kolayca gidip geldiðimiz yavru vatana adým atmak pek kolay olmayacak. Çünkü Kýbrýs üzerinde onlarca yýldýzýn yer aldýðý mavi bayrakta yerini almýþ, bir Avrupa ülkesinden farký olmayacak. Gelin þimdilik bu daha tam bozulmamýþ adanýn keyfini çýkaralým, güzelliklerin tadýna varalým.
Dört kez kemer çýkardýk
Kýbrýs hava limanlarý da bizim limanlar gibi x-Ray cihazlarý ile donatýlmýþ. Türkiye’de olduðu gibi pantolon kemerleri uçaða binene kadar iki kez çýkarýlýyor. Ýki kez de Ýzmir’de olunca dört kez kemer çýkarmak zorunda kaldýk. Tepeden týrnaða kontrol yapýlýyor. Bir de buradan alacaðýnýz alkol ürünlerini Ýzmir’den çýkarmak oldukça sýkýntýlý. Ercan’da ürünlerini satmak isteyen mekanlar içkide kiþi baþý üç beþ þiþeden söz ediyor. Biz de bunlarý güvenip aldýðýmýz rakýlarýn önemli bir bölümünü Adnan Menderes Hava Limaný’nda býrakmak zorunda kaldýk. Onun için sýký denetimlerin yapýldýðýný ve kiþi baþýna bir litre raký ve bir kilogram çikolata alýnabildiðini hatýrlatmak istedik.
Trafik soldan akýyor
Ayrýca Rum kesimine geçmek isteyenlerin mutlaka þengen vizesi almalarý gerekiyor. Bir de çok önemli bir nokta; Kýbrýs’ta trafik bize göre soldan akýyor. Araçlarda direksiyonlar saðda. Ben yaklaþýk yüz kilometreden fazla araç kullandým. Soldan gitmek ve saðlamak ve buna alýþmak oldukça zor. Araç ile gidenler veya orada araç kiralayanlarýn çok dikkat etmeleri gereken bir konu. Gidip de Hellim peyniri almadan dönmeyin, tercihiniz Kooperatif markasý olsun, rakýyla iyi gidiyor.
Büyükhan
Tarih ve mimari deðerler bakýmýndan Lefkoþa’daki Türk eserlerinin baþýnda Büyük Han geliyor. 1572 yýlýnda adanýn ilk Osmanlý Valisi Beylerbeyi Muzaffer Paþa tarafýndan yaptýrýlan han bizim tarihi Kemeraltý Çarþýsý’ndaki Mirkelamoðu Haný’nýn ikizi kadar benzeri. Yapý dörtgen bir plan üzerine, iki katlý inþa edilmiþ geniþ bir avlunun çevresinde sýralanan odalar kemerli ve kubbeli bir sundurmaya açýlýyor. Büyük Han çeþitli yapýlardan ve yerlerden alýnmýþ taþlardan yapýlmýþ.
Selimiye Cami
(Selimiye cami) KATEDRAL, Kýbrýs'taki en büyük, en görkemli ibadethane ve en önemli Gotik mimari eser olarak kabul ediliyor. Daha önce ayný yerde bulunan Hagia Sophia adlý bir Bizans Kilisesi’nin üzerine kurulduðu söyleniyor. Latin Baþpiskoposu Eustorge de Montaigu tarafýndan 1208 yýlýnda yapýmýna baþlanmýþ ve 1326 yýlýnda katedral kutsanarak ibadete açýlmýþ. Kýbrýs'ýn en önemli kilisesi olduðundan, Luzinyan krallarýnýn taç giyme törenleri burada yapýlýyormuþ. Yapý, 1373 yýlýnda Cenevizliler, 1426 yýlýnda Memlükler tarafýndan yaðmalanmýþ ve birkaç depremde zarar görmüþ. 1491 yýlýndaki yer sarsýntýlarý sonucu, Katedral’in doðu bölümü yýkýlmýþ ve Venedikliler tarafýndan onarýlýrken, eski bir Lüzinyan kralýnýn (2. Hugh ) mezarý ortaya çýkmýþ. Fransýz mimar ve ustalarý tarafýndan inþa edilen katedral Orta Çað Fransýz mimarisinin çok güzel bir örneði. Osmanlýlar tarafýndan cami minareleri oturtulmuþ.
Iþýk Teoman
isikteoman@gmail.com
"Iþýk Teoman" bütün yazýlarý için týklayýn...