Iþýk Teoman

Senato kararýyla ‘Köy Pazarý’



Bademler köy pazarýnda gözümüze çarpan, aklýmýzda olan, tadý damaðýmýzda kalan ürünlerden; Esme Abla’nýn peynirleri, Sevim Abla’nýn oklavadan sýyýrma tatlýsý, Ayþe Abla’nýn topladýðý þifalý otlar, Nazan Abla’nýn Þambalisi, Canan Abla’nýn köye özgü godalaký, Fatma Abla’nýn çörekleri, ev ekmekleri, Sýla Abla’nýn reçelleri, Necla Abla’nýn topladýðý otlardan yaptýðý saç börekleri, Figen Abla’nýn odun ateþinde demlediði çaylar…

Önce kulaklarýma inanamadým, araþtýrdým. Ülkemizde pek kolay olmuyor bu iþler, kadýnlar bir konu önerecek ve bu istem onaylanacak ardýndan yaþama geçirilecek. Gittim, gördüm ve bu güzellikleri yaþadým.

Urla’nýn Bademler Köyü. Ýzmir’e çok yakýn. Seferihisar yolu üzerinde. ‘Otomobilim yok!’ diye üzülmeyin. ESHOT otobüsleri düzenli çalýþýyor. Konak’taki Bahri Baba Parký’ndan kalkýyor. Hafta içi seferler sabah 06.00, pazar günü ise 06.30 da baþlýyor ve akþam saat 20.15’e kadar 45 dakika aralýklarla sürüyor. Son otobüs ise Bademler’den 21.45 de hareket ediyor. Yani ulaþým çok kolay.

Bademler; sokaklarýnýn hemen hepsi duvarlarý beyaz badanalý evlerden oluþan, bahçelerinde limon ve mandalina dahil her türlü meyva aðacýnýn bulunduðu, þirin, sevimli, cana yakýn insanlarýn çoðunlukta olduðu çaðdaþ ve modern bir köy…


Pazarýn giriþinde bizi el iþi bebek giysileri patikler ve rengarenk tezgahlar karþýlýyor

Türkiye’de senatosu bulunan ilk köy

Türkiye’nin ilk köy senatosunun kurulduðu Urla’nýn Bademler Köyü’nde evlerinin bütçelerine katkýda bulunmak ve yaþamý erkekler ile eþit koþullarda sürdürebilmek amacýyla kadýnlar 2006 yýlýnda Bademler Köy Senatosu’na bir öneri getirmiþler. Köy pazarý kurulmasýný ve bu pazarda Bademler ile çevre köylerde yaþayan kadýnlarýn kendi ürettikleri mallarýn satýlmasýný istemiþler.

Senato bu öneriyi anýnda onaylamýþ. Kadýnlar hem evde oturmaktan kurtulmuþ hem de haftanýn bir günü de olsa evlerine ekonomik katký koymanýn mutluluðunu yaþamýþlar. Bizim bildiðimiz pazarlarda ise üreticilere ait ayrý bölümler bulunurdu. Bu uygulamayla Bademler’de kadýnlar, pazarda köylüden alýþveriþ uygulamasýný tersine çevirmiþler.


Tatlýlar,sarmalar,çörekler ve baklavalarýn tadý damaðýmýzda kalýyor

Köy üretimi doðal ürünler

Narlýdere Belediyesi Basýn Danýþmaný ve Bademler Köyü Kültür ve Sanat Derneði Baþkaný Seyfettin Þen’in öncülüðünde çalýþmalarýný sürdüren köy tiyatrosunun 1933 yýlýndan beri faaliyette olduðunu öðreniyoruz. Tiyatro salonuna sahip olmanýn haklý gururunu yaþayan Bademliler sanat ve kültürel çalýþmalarýyla da ününü Türkiye’nin dört bir yanýna duyurmuþ.


Zeytinler, zeytinyaðlarý, salçalar, kurutulmuþ gýdalar ve tutuþturmalýk çýralar bile bulmak mümkün

Naylon torba yerine kese kaðýdý

Köy pazarýnda her hafta sonu saat:11.00 de tezgahlar açýlýyor ve o saatten itibaren de Ýzmirlilerin akýnýna uðruyor. Beyaz badanalý evlerin bulunduðu sokakta kadýnlarýn ele emeði göz nuru ürünler tezgahlarda boy gösteriyor. Fiyatlar uygun, satýcýlar dürüst, ürünler tertemiz ve taze yani günlük. Zaten öðleden sonra pek bir þey mümkün deðil akþam saatlerinde ise tezgahlar tamamen boþalýyor. Nedeni ise her yerde kolayca bulunamayacak, ev üretimi, doðal ürünler sergilenmiþ olmasý. Köylü kadýnlar “Köy Pazarýmýz þehrin hizmetinde” diyorlar… Bugünlerde yeni bir uygulamaya imza koymaya hazýrlanýyor köy pazarýndaki satýcýlar. Doða düþmaný naylon torbanýn yerini kese kaðýtlarý alacak, bunun çalýþmalarýný yapýyorlar.


Örtüler ve yemeniler pazara ayrý bir renk katýyor

Nar gibi köy ekmekleri

Pazara adýmýnýzý attýðýnýzda, köylülerin alýn teri dökerek ürettiði el emeði takýlar, bebek patikleri, minderler, oyalý yemeniler,çantalar,cüzdanlar, doðadan toplanýlan turp otu, arapsaçý,radika, dereotu,yumurtalý ekmek, kokarca, Isýrganotu, kekik,acý biber,kurutulmuþ nane,ev reçelleri,köy ekmekleri, börekler, çörekler,peynirler ve tepsiler dolusu tatlýlar, doðadan toplanan rengarenk çiçekler ile daha bu yazýya sýðmayacak güzellikle ve tattaki ürünler bizi karþýlýyor.

Bu renkli görüntüler karþýsýnda zaten alýþveriþ yapmamak mümkün deðil. Fýrýndan yeni çýkmýþ nar gibi kýzarmýþ köy ekmekleri, peynirler, tereyaðlar, çökelekler, elleriyle toplayýp iþledikleri zeytinler, tadýna doyamayacaðýnýz zeytinyaðlarý, zeytinyaðýndan yapýlmýþ sabunlar. Gidip görmek ve yaþamak gerekiyor. Çok keyifli bir bir hafta sonu geçirmenin adresi köy pazarý.

.
Nar gibi kýzarmýþ ekmekler el yakýyor. 1.5 kilogram ekmek 3 YTL

.
Kuru bakliyatlar hepsi özenle kurutulmuþ ve hijyenik

.
Her türlü meyveden yapýlmýþ ev reçelleri insan tercih yapmakta zorlanýyor

.
Doðadan toplanan otlar demet haline getiriliyor ve sofralarý süslüyor

.
Ev yapýmý peynirler,çökelekler kýsa sürede tükenmiþ. Esme Abla yetiþtirmeye çalýþýyor

.
Doðadan toplanan çiçekler de tezgahlarý süslüyor

.
Deðiþik birçok ürünün sunulduðu tezgahlardaki renk cümbüþü insanýn gözünü alýyor

.
Bahçeden doðru pazara gelen nergisler çevreye mis gibi koku yayýyor

.
Ýþte beyaz badanalý ve bahçesini mandalinalarýn süslüdeði bir köy evi


Iþýk Teoman

isikteoman@gmail.com