Güzin TÜMER
CHÝLOE
Chiloe, Þili'nin en büyük adasý. Çok yaðýþ alan bu ada gerçekten çok yeþil. Ada üzerinde birkaç büyük yerleþim yeri ve etrafýnda çok sayýda küçük ada var. Ancud ve Castro benim ziyaret ettiðim iki büyük þehri. Tipik bir taþra.
Bu yeþilliðin içindeki rengarenk evler gerçekten çok sevimli. Fotoðraflarda çok güzel çýkan bu evler aslýnda birer gecekondu. Evler tahta ayaklarýn üzerine oturtulmuþ. Renkleri olmasaydý geride ne kalýrdý bilmem! Karadeniz duygusu var burada.
Castro'nun renkli evlerine gelince. Oyuncak gibi olduklarýný söylemek fazla olmaz. Okyanus kýyýsýnda olanlar yüksek ayaklar üzerine oturtulmuþ. Hayatýmda hiç görmediðim bir gelgit olayýna tanýk oldum. Sabah suyun içindeki evler öðleden sonra karadaydý. Sabah yüzen kayýklar da öðleden sonra karaya oturmuþtu. Ýlk defa gördüðüm için beni heyecanlandýrdý.
Chiloe Adasý, ahþap kiliseleri ile ünlenmiþ. Yüz yýllýk belki daha eski ahþap kiliseler var burada. Evlerin geniþ pencere içlerinde dini objeler dekoratif eþya olarak çok sýk kullanýlmýþ. Her izole yerde olduðu gibi inanç sýðýnýlacak birkaç þeyden biri sanýrým.
Ahþap Kiliseler içinde en ünlü olaný Castro'daki iki kuleli kilise
Ýki kulesi olan kilisenin dýþý kadar içi de çok etkileyici. Her þey ahþaptan yapýlmýþ. Kolonlar, tavanlar... Müthiþ bir iþçilik. Daha önce Avrupa'da gördüðüm kiliseler kadar süslü deðil ama çok etkileyici. Bu aðacýn sýcaklýðý olsa gerek. Bir baþka not burada evlerin tavanlarý ve duvarlarý ahþap. Tek bir yerde soba yanmasýna raðmen odalar soðuk deðil.
Bu kiliseleri, yerli ve Avrupa’dan gelenler birlikte oluþturmuþlar. Chiloe adasýnýn ziyaret edilmesinin nedeni çoðu zaman bu kiliseler.
Chionchi adasýndaki kilise. 1700'lerde inþa edilmiþ.
Buradaki ilginç þeylerden bir diðeri duvar resimleri. Çok renkli, çok yaratýcý. Kasabanýn yaþayan bölümü gerçekten iç karartýcý. Burayý cazip hale getiren bu resimler.
Doða çok güzel, kesif yeþilin içindeki eften püften renkli evler, insana masal kitaplarýndaki çizimleri hatýrlatýyor. Hani iç ýsýtan. Evler bu coðrafyaya ait. Þimdiye kadar gördüklerim sempatikti ancak bende gecekondu duygusu yarattý.
Adanýn geçim kaynaðýnýn çoðunluðunu balýkçýlýk oluþturuyor. Son derece deðiþik balýklar gördüm. Ama en gözde olaný benim sevmediðim somon balýðý. Ayrýca midyelerin içini kurutarak ipe diziyorlar. Bunlar çorba yaparken kullanýlýyorlar. Bu kurutulmuþ midyelere limon ya da benzeri soslar katarak salatasýný da yapýyorlar. Bana çok kötü göründü.:((
Kýrmýzý olanlarýn dýþýndakiler kurutulmuþ midye içleri.
Adanýn cazibesinin bir baþka nedeni deniz ürünleri. Fiyatlar, Türkiye fiyatlarý gibi. Arjantin'den pahalý. Yaklaþýk 10 Amerikan Dolarýna balýk, salata, bir bira ya da bir kadeh þarap içmek mümkün.
Tütsülenmiþ somonlar
Burada yaþayanlara gelince... Giyim, kuþam ve davranýþ biçimleri ile çok tanýdýk. Gençler arasýnda convers giymek burada da çok popüler. Ergenlere gelince her yerde aynýlar. Aðý düþük pantolonlar, zincirler, küpeler... Davranýþlarý, pek çok yerde tanýk olduðumuz gibi rahatsýz edici! Bunun adý küreselleþme olmalý. Etiketleri ayný! Bu küçücük yerleþim yerinde bunu görmek þaþýrtýcý aslýnda!
Bir baþka gözlem kadýnlarýn diþlerindeki küçük altýnlar. Altýn diþ gibi ama daha küçük. Birkaç kadýnda aynýsýný görünce onun da buraya ait bir özellik olduðunu düþündüm. Buradaki yerlilerin alýþkanlýklarýndan gelmiþ olmalý. Þili'de yirminin üstünde yerli grup var. Yerliler yaklaþýk nüfusun %5’ini kapsýyor. Bu nüfusun içinde de yaklaþýk %80’ini Mapuche'ler oluþturuyor. Uzun yýllar mücadele etmiþler. Sonunda kendi topraklarýnda azýnlýk olarak yaþamlarýný sürdürmeyi kabullenmiþler.
Müzenin bahçesi.
Bugün tam daðýlma saatinde okulun önünden geçiyordum. Çocuklarýn ellerinde çok iyi bildiðim el iþi çalýþmalarý vardý. Dünyanýn öbür ucunda bunlarý görmek ilginç geldi. Ýnsan aklý ortak! Nerede olursan ol!
Bir baþka gözlem de Arjantinli Þililiyi; Þilili Arjantinliyi Bolivyalýyý...... sevmiyor. Hani Kayserili iyidir öbürü kötüdür gibi.. Ülkelerin birbirine geçiþi çok kolay olmasýna raðmen birbirlerinden çok hoþlandýklarý söylenemez.. "Bu milliyete deðil kiþiliðe baðlýdýr" dediðimde kabul ediyorlar. Bana sorarsanýz Arjantinliler daha güler yüzlü!
Adadaki hediyelik eþya dükkanlarýna göz attýðýmda doðruyu söylemek gerekirse aklýmýn kaldýðý bir þey olmadý. Amasra tarzý hediyelik eþya dükkanlarý. Hasýr sepetler, hasýrdan yapýlmýþ kuþlar, hayalet ve cadý hikayeleri ile ünlenmiþ bu adada cadý süpürgeleri, tahta yakýlarak yapýlmýþ dekoratif eþyalar, hediyelik eþya olarak satýlýyor. Görmek sevimliydi.
Meþhur cadý süpürgeleri. Kim alýr ki! Adanýn yerlisi almayacaðýna göre...
Taþýmak için de büyük görünüyorlar:))
Kaldýðým hostelin sahibi Magdelan'ýn mutfaðý
Nisan 2009
Hostal San Sebastian, Erra Zurriz 301, 6000 Þili Pesos
Güzin TÜMER
"Güzin TÜMER" bütün yazýlarý için týklayýn...
Chiloe, Þili'nin en büyük adasý. Çok yaðýþ alan bu ada gerçekten çok yeþil. Ada üzerinde birkaç büyük yerleþim yeri ve etrafýnda çok sayýda küçük ada var. Ancud ve Castro benim ziyaret ettiðim iki büyük þehri. Tipik bir taþra.
Bu yeþilliðin içindeki rengarenk evler gerçekten çok sevimli. Fotoðraflarda çok güzel çýkan bu evler aslýnda birer gecekondu. Evler tahta ayaklarýn üzerine oturtulmuþ. Renkleri olmasaydý geride ne kalýrdý bilmem! Karadeniz duygusu var burada.
Castro'nun renkli evlerine gelince. Oyuncak gibi olduklarýný söylemek fazla olmaz. Okyanus kýyýsýnda olanlar yüksek ayaklar üzerine oturtulmuþ. Hayatýmda hiç görmediðim bir gelgit olayýna tanýk oldum. Sabah suyun içindeki evler öðleden sonra karadaydý. Sabah yüzen kayýklar da öðleden sonra karaya oturmuþtu. Ýlk defa gördüðüm için beni heyecanlandýrdý.
Bu kiliseleri, yerli ve Avrupa’dan gelenler birlikte oluþturmuþlar. Chiloe adasýnýn ziyaret edilmesinin nedeni çoðu zaman bu kiliseler.
Buradaki ilginç þeylerden bir diðeri duvar resimleri. Çok renkli, çok yaratýcý. Kasabanýn yaþayan bölümü gerçekten iç karartýcý. Burayý cazip hale getiren bu resimler.
Doða çok güzel, kesif yeþilin içindeki eften püften renkli evler, insana masal kitaplarýndaki çizimleri hatýrlatýyor. Hani iç ýsýtan. Evler bu coðrafyaya ait. Þimdiye kadar gördüklerim sempatikti ancak bende gecekondu duygusu yarattý.
Adanýn geçim kaynaðýnýn çoðunluðunu balýkçýlýk oluþturuyor. Son derece deðiþik balýklar gördüm. Ama en gözde olaný benim sevmediðim somon balýðý. Ayrýca midyelerin içini kurutarak ipe diziyorlar. Bunlar çorba yaparken kullanýlýyorlar. Bu kurutulmuþ midyelere limon ya da benzeri soslar katarak salatasýný da yapýyorlar. Bana çok kötü göründü.:((
Adanýn cazibesinin bir baþka nedeni deniz ürünleri. Fiyatlar, Türkiye fiyatlarý gibi. Arjantin'den pahalý. Yaklaþýk 10 Amerikan Dolarýna balýk, salata, bir bira ya da bir kadeh þarap içmek mümkün.
Burada yaþayanlara gelince... Giyim, kuþam ve davranýþ biçimleri ile çok tanýdýk. Gençler arasýnda convers giymek burada da çok popüler. Ergenlere gelince her yerde aynýlar. Aðý düþük pantolonlar, zincirler, küpeler... Davranýþlarý, pek çok yerde tanýk olduðumuz gibi rahatsýz edici! Bunun adý küreselleþme olmalý. Etiketleri ayný! Bu küçücük yerleþim yerinde bunu görmek þaþýrtýcý aslýnda!
Bir baþka gözlem kadýnlarýn diþlerindeki küçük altýnlar. Altýn diþ gibi ama daha küçük. Birkaç kadýnda aynýsýný görünce onun da buraya ait bir özellik olduðunu düþündüm. Buradaki yerlilerin alýþkanlýklarýndan gelmiþ olmalý. Þili'de yirminin üstünde yerli grup var. Yerliler yaklaþýk nüfusun %5’ini kapsýyor. Bu nüfusun içinde de yaklaþýk %80’ini Mapuche'ler oluþturuyor. Uzun yýllar mücadele etmiþler. Sonunda kendi topraklarýnda azýnlýk olarak yaþamlarýný sürdürmeyi kabullenmiþler.
Bugün tam daðýlma saatinde okulun önünden geçiyordum. Çocuklarýn ellerinde çok iyi bildiðim el iþi çalýþmalarý vardý. Dünyanýn öbür ucunda bunlarý görmek ilginç geldi. Ýnsan aklý ortak! Nerede olursan ol!
Bir baþka gözlem de Arjantinli Þililiyi; Þilili Arjantinliyi Bolivyalýyý...... sevmiyor. Hani Kayserili iyidir öbürü kötüdür gibi.. Ülkelerin birbirine geçiþi çok kolay olmasýna raðmen birbirlerinden çok hoþlandýklarý söylenemez.. "Bu milliyete deðil kiþiliðe baðlýdýr" dediðimde kabul ediyorlar. Bana sorarsanýz Arjantinliler daha güler yüzlü!
Taþýmak için de büyük görünüyorlar:))
Nisan 2009
Hostal San Sebastian, Erra Zurriz 301, 6000 Þili Pesos
Güzin TÜMER
"Güzin TÜMER" bütün yazýlarý için týklayýn...