Binnaz GEVREK
Arýlar ve onlarýn küçük dünyalarý
Arý daha çok sokmasý ile hatýrlanýr. Onlarý gördüðümüzde bize zarar vermesinden korkarýz. Hiçbirimiz onlarýn iç dünyalarýný merak edip düþünmeyiz. Hayattaki yoðun uðraþlarýmýzdan, onlarý ve benzeri diðer canlýlarý düþünmek için fýrsatýmýz kalmaz.
Babam merak edip, bir arý kovaný alana kadar ben de onlarýn nasýl bir varlýk olduklarýný, iç dünyalarýný, nasýl yaþadýklarýný bilmiyordum.
Bir süredir yakýndan takip ettiðim bal arýlarýný size anlatacak olursam, öncelikle; onlarýn sevinebildiklerini, gülümseyebildiklerini, sinirlendiklerini, tedirgin olduklarýný, onlarýn da bir ailesi olduðunu… söyleyerek baþlamam gerekir.
Fransa’da bir arý çiftliðinde yapýlan araþtýrmalarda, yaylýmdan bereketle dönen bir arýnýn, diðer arýlarýn karþýsýnda aðzýný açarak ve polen dolu bacaklarýný göstererek güldüðü gözlemlenmiþ.
Ve buradan; o küçük canlýlarýn da insanlar gibi bolluk zamanýnda sevindiklerini düþünebiliriz.
Kovanlarda yaþayan bal arýlarýnýn, bir tane “Ana arý”sý var. Onlarýn yönetimini, iþçilerini, yaylýmcýlarýný, polencilerini, haritacýlarýný ve bilmediðimiz birçok görevi yerine getiren, kovanýn yöneticisi, ana arý.
Türkiye’de en yaygýn ana arý türü Kafkas Anasý’dýr. Bu ana arýnýn en önemli özelliði tüylerinin biraz daha uzun ve sarý olmasýdýr. Her ana arýnýn iðnesi vardýr, ama ana arý insaný sokmaz, iðnelerini sadece kendi rakibi olan ana arýlarý öldürmekte kullanýrlar.
Bir kovanda yaklaþýk 30 – 300 arasýnda bulunan erkek arýlarýn iðnesi yoktur. Bir kovanda sayýlarý 10 ila 100 bin arasýnda deðiþen iþçi arýlar diþidir. Diþi arýlarýn iðnesi vardýr ve insaný sokan bu arýlardýr. Bu arýlarýn bahar ve yaz aylarýndaki ömrü 50 – 60 günü geçmez. Bunun nedeni mütemadiyen çalýþmalarýdýr. Kovandaki tüm iþleri bu arýlar yaparlar.
Peki, üç dört kilometreye kadar uçuþ sahalarý olduðunu biliyor muydunuz? Evet, üç dört kilometreye kadar uçup geri kovanlara döndüklerinde, yumurtalý çýtalar üzerine haritasýný çizerek, diðer arýlara polen bölgesini tarif ederler ve ertesi gün iþçi arýlardan da bir bölümünü yaylýma birlikte götürürler.
Bu da onlarýn ne kadar sistemli ve gurup halinde çalýþtýklarýný gösterir.
Bir diðer yönleri de çok inatçý olmalarýdýr. Karar verdikleri zaman kolay kolay saldýrdýklarý þeyin peþini býrakmazlar. Kurbanýnýn üzerine kendini çarparak sokar ve zarar verme içgüdüsü ile kendi hayatlarýna da son verirler. Arýlarýn iðneleri arka taraflarýnda bulunmakta ve bu iðne baðýrsak ucuna baðlý olduðundan, arý herhangi bir varlýðý soktuðunda, iðne baðýrsaktan kopar ve arý üç dakika içinde ölür.
Zor deðil, bunlarý siz de görebilirsiniz;
Ama gerçekten baktýðýnýzda…
Binnaz GEVREK
"Binnaz GEVREK" bütün yazýlarý için týklayýn...
Arý daha çok sokmasý ile hatýrlanýr. Onlarý gördüðümüzde bize zarar vermesinden korkarýz. Hiçbirimiz onlarýn iç dünyalarýný merak edip düþünmeyiz. Hayattaki yoðun uðraþlarýmýzdan, onlarý ve benzeri diðer canlýlarý düþünmek için fýrsatýmýz kalmaz.
Babam merak edip, bir arý kovaný alana kadar ben de onlarýn nasýl bir varlýk olduklarýný, iç dünyalarýný, nasýl yaþadýklarýný bilmiyordum.
Bir süredir yakýndan takip ettiðim bal arýlarýný size anlatacak olursam, öncelikle; onlarýn sevinebildiklerini, gülümseyebildiklerini, sinirlendiklerini, tedirgin olduklarýný, onlarýn da bir ailesi olduðunu… söyleyerek baþlamam gerekir.
Fransa’da bir arý çiftliðinde yapýlan araþtýrmalarda, yaylýmdan bereketle dönen bir arýnýn, diðer arýlarýn karþýsýnda aðzýný açarak ve polen dolu bacaklarýný göstererek güldüðü gözlemlenmiþ.
Ve buradan; o küçük canlýlarýn da insanlar gibi bolluk zamanýnda sevindiklerini düþünebiliriz.
Kovanlarda yaþayan bal arýlarýnýn, bir tane “Ana arý”sý var. Onlarýn yönetimini, iþçilerini, yaylýmcýlarýný, polencilerini, haritacýlarýný ve bilmediðimiz birçok görevi yerine getiren, kovanýn yöneticisi, ana arý.
Türkiye’de en yaygýn ana arý türü Kafkas Anasý’dýr. Bu ana arýnýn en önemli özelliði tüylerinin biraz daha uzun ve sarý olmasýdýr. Her ana arýnýn iðnesi vardýr, ama ana arý insaný sokmaz, iðnelerini sadece kendi rakibi olan ana arýlarý öldürmekte kullanýrlar.
Bir kovanda yaklaþýk 30 – 300 arasýnda bulunan erkek arýlarýn iðnesi yoktur. Bir kovanda sayýlarý 10 ila 100 bin arasýnda deðiþen iþçi arýlar diþidir. Diþi arýlarýn iðnesi vardýr ve insaný sokan bu arýlardýr. Bu arýlarýn bahar ve yaz aylarýndaki ömrü 50 – 60 günü geçmez. Bunun nedeni mütemadiyen çalýþmalarýdýr. Kovandaki tüm iþleri bu arýlar yaparlar.
Peki, üç dört kilometreye kadar uçuþ sahalarý olduðunu biliyor muydunuz? Evet, üç dört kilometreye kadar uçup geri kovanlara döndüklerinde, yumurtalý çýtalar üzerine haritasýný çizerek, diðer arýlara polen bölgesini tarif ederler ve ertesi gün iþçi arýlardan da bir bölümünü yaylýma birlikte götürürler.
Bu da onlarýn ne kadar sistemli ve gurup halinde çalýþtýklarýný gösterir.
Bir diðer yönleri de çok inatçý olmalarýdýr. Karar verdikleri zaman kolay kolay saldýrdýklarý þeyin peþini býrakmazlar. Kurbanýnýn üzerine kendini çarparak sokar ve zarar verme içgüdüsü ile kendi hayatlarýna da son verirler. Arýlarýn iðneleri arka taraflarýnda bulunmakta ve bu iðne baðýrsak ucuna baðlý olduðundan, arý herhangi bir varlýðý soktuðunda, iðne baðýrsaktan kopar ve arý üç dakika içinde ölür.
Zor deðil, bunlarý siz de görebilirsiniz;
Ama gerçekten baktýðýnýzda…
Binnaz GEVREK
"Binnaz GEVREK" bütün yazýlarý için týklayýn...