Sebahattin Karaca
Foça’da 1960 ruhuyla yeniden kollarý sývamalýyýz
Gazeteci Yaðýz barut ile Foça üzerine yaptýðýmýz ve önemli bulduðum iþ bu röportajý noktasý ve virgülüne dokunmadan aktarmak istedim. S.KARACA
SÖYLEÞÝ: YAÐIZ BARUT
Foça’nýn duayen turizmcisi ve yerel tarih araþtýrmacýsý Sebahattin Karaca ile birlikte, “Bir çift gözün görebileceði en güzel yer” olarak tanýmladýðý Foça’nýn turizmini konuþtuk. Foça’nýn turizmdeki altýn yýllarýna da bugünlerine de tanýk olan Sebahattin Karaca, turizmin geliþtirilmesi için önerilerini sunarken Foça’yý bekleyen tehlikelere karþý da uyarýlarda bulundu. Sebahattin Karaca; her þeye raðmen Foça’nýn kimliðini koruduðunu ancak olasý tehlikelere karþý da 1960 ruhuyla yeniden kollarý sývamak gerektiðini söyledi. (1967’de Türkiye’nin ilk tatil köyü olan “Club Med”in Foça’da açýlmasýný saðlayan ruh)
ALTIN YILLAR YAÞANDI
Kentlerin de insanlar gibi kimlikleri ve karakterleri var. Tanýmayanlar için Foça’yý biraz anlatýr mýsýnýz?
Türkiye’nin modern anlamda ilk tatil köyünün Foça’da yapýldýðýný düþünürsek buraya Türkiye’nin seçilmiþ ilk turizm kenti diyebiliriz. Foça, ‘Fransýz Tatil Köyü’ ile sonraki turizm kentlerini de bu anlamda etkiliyor, öncü oluyor. Öte yandan 80’li yýllarýn ikinci yarýsýndan sonra 3-4 tane yerel acentenin Norveç’ten, Almanya’dan, Hollanda’dan, Finlandiya’dan gruplar halinde getirdikleri turistlerle Foça turizmde altýn yýllarýný yaþýyor. Dolayýsýyla Foça’da oteller doluyor, restoranlar, halýcýlar, hediyelik eþyacýlar, eðlence yerleri çok önemli iþler yapýyor. Bu kadar turist hareketi yaþanýnca iç turizmde de Foça’ya ilgi artýyor. Ama 2000’li yýllarýn baþýnda Fransýz Tatil Köyü kapanýnca ve acenteler de Alanya, Kemer, Kaþ gibi güney sahillerine gidince uluslararasý turizm Foça’da çöktü. Çünkü yurtdýþýndaki turistleri Foça’ya getirecek köprü yýkýldý. Ama yabancýlardan doðan boþluðu yerli turist doldurdu. Çünkü Foça sýradan bir yer deðil. Denizi, sahili, doðasý, iklimi, 5 bin yýllýk tarihi ve muhteþem insan dokusuyla Foça cennetten bir parça. Burada birkaç defa tatil yapan insan baþka bir yere gidemiyor. Ayrýca Foça önemli bir çekim merkezi çünkü Datça ve Gökçeada gibi doðasýný ve kimliðini korudu. Kuþadasý ve Akçay ise koruyamadý. O yüzden Foça iç turizmde çekim merkezi.
DAHA ÝYÝ DE KORUNABÝLÝRDÝ
Bu kimlik nasýl korundu peki? Yerel yönetimlerin korumacý anlayýþýyla mý baþarýldý?
Yerel yönetimin anlayýþý belirleyici oldu tabii. Nihat Dirim’in birinci döneminde kenti koruma fikri ve iradesi ortaya çýktý. Foça kimliðini insan dokusuyla, doðasýyla, deniziyle, kültürüyle ve imarýyla korudu. Çünkü Foça’da örgütlü bir yapý vardý ve Nihat Dirim’le beraber yaptýðýmýz çalýþmalarda imar meselesine özel önem verdik. Yani Foça’yý rastgele imara açmazsak, ihtiyaç doðrultusunda hareket edersek korumuþ oluruz diye düþündük. Tabii bu arada tarih de korundu. Tarihi kazý çalýþmalarýna önem verildi en azýndan hangi yapýnýn nerede olduðu belirlendi. Ancak yine de bir örnek vereyim; Adriyatik Denizi sahilinde, Orta Çað’ý tam anlamýyla yansýtan Dubrovnik adýnda bir þehir var. O þehir çok güzel korunmuþ mesela. Biz de Foça’yý çok daha iyi koruyabilirdik. En baþta Küçükdeniz’i eski silüetiyle, Kaleiçi’ni camileri, kilisesi, sinagoguyla, Tüm Foça’nýn eski halini, taþ evleriyle, tuz hanlarýyla, meydanlarýyla koruyabilseydik, Foça da Dubrovnik gibi dünyanýn her yerinden ödeme gücü yüksek turist çekerdi. Hatta belki de Foça özel bir pasaportla girilecek bir yer haline bile gelirdi. Ýþte biz hiç olmazsa geriye kalanlarý koruyalým diyerek tarih çalýþmalarýna önem verdik. O dönemde ilgili bakanlýklarla da beraber çalýþtýk. Çevre koruma alanlarýný gerek arkeoloji gerekse doða adýna geniþlettik.
Mesela; 1980’lerin sonlarýna doðru çoðu insan taþ evlerinin yýkýlmasýný ve yerine üç katlý apartmanlar yapýlmasýný istedi. Bunlara izin verilmedi. O dönem sinirlenen insanlarýn torunlarý bugün o dönemin yöneticilerine dua ve teþekkür ediyorlar. Çünkü bugün ayakta kalabilmiþ bahçeli bir tane taþ ev, çok sayýda apartman dairesine bedel.
TÜM ÝHTÝYAÇLAR GÝDERÝLMELÝ
Bir yeri korurken ayný zamanda geliþtirmek de lazým. Mesela bugün Foça’nýn büyük otelleri çok az, bu bir eksiklik mi?
Bir turizm kentinde herkese hitap edecek türden yapýlar olmalý. Yani 5 yýldýzlý otel de olmalý küçük aile pansiyonlarý da olmalý. Ama bunu yaparken sokaklarýnýzýn, meydanlarýnýzýn da 5 yýldýzlý olmasý gerekiyor. Binlerce insaný ayný anda yürütebilecek sokaklarýnýz, meydanlarýnýz yoksa binlerce araç için otoparkýnýz yoksa nasýl baþarýlý olacaksýnýz? Eðer yatak sayýsýný arttýracaksanýz yepyeni bir imar çalýþmasý yapmanýz lazým. Foça’da þu an bu eksik. Tüm ihtiyaçlarý karþýlarken, yer altýndaki eserleri kollayarak, yer üstündeki tescilli yapýlarý korumak gerekir. Ancak o zaman geliþme daha saðlýklý olur.
Foça’nýn güzelliðini duyan Foça’ya akýn ediyor. Özellikle ÝZBAN hattý ile birlikte Foça’ya on binlerce insan geliyor. Ancak ihtiyaçlarý karþýlanamadýðýndan doya doya buradaki güzelliði yaþayamýyorlar. Günübirlik gelen insanlar tuvalet bulmakta zorlanýyor. Belediyemiz konteyner tuvalet getiriyor ama onu da kimse evinin, dükkânýnýn önünde istemiyor… Yani özetle tüm ihtiyaçlar giderilmek zorunda. Ama bizim bunlarýn hepsinden önce, Foça’nýn önümüzdeki yýllarda yaþayabileceði tehlikeleri saptayýp ona göre hamle yapmamýz lazým. Bunun ardýndan bir turizm kenti yaratmak için sil baþtan 1960 ruhuyla yeniden kollarý sývamak lazým.
ÖNLEM ALMALIYIZ!
Nedir o olasý tehlikeler?
Güneyden gelenin yaný sýra en büyük iki tehlike kuzeyden geliyor. Ýzmir-Ýstanbul yolunun açýlmasý ile 8 saatlik yol 4 saate düþünce Ýstanbul’dan akýn akýn insan gelmeye baþladý. Ýmarý zorluyorlar, var olan evleri almak için konut fiyatlarýný arttýrýyorlar, böyle olunca Foça’nýn yerlisinin Foça’da yaþamasý zorlaþýyor, hepsinden önemlisi rant kapýsý aralanmaya çalýþýlýyor ve her yerden baský artýyor.
Ýkinci tehlike; Aliaða’nýn büyümesi ve Çandarlý Limaný’nýn açýlmasýyla bu bölgede oluþan nüfus ve konuta olan talep baskýsýdýr.
Üçüncü tehlike ise güneyden geliyor. Ýzmir, Foça’nýn üstüne üstüne geliyor. Eskiden Karþýyaka ile Çiðli arasý bomboþtu. Çiðli dolduktan sonra Menemen’e kadar doldurdular. Þimdi ise buraya doðru geliyorlar.
Bu noktada þunu mutlaka söylemeliyim;
Foça’nýn planlanmamýþ bakir alanlarý, art niyetli kötü yönetimler için iyi bir fýrsattýr. Çünkü o bölgeleri istedikleri þekilde rant yaratarak planlayabilirler. Böyle bir endiþem var. O yüzden bu riske karþý bugünden önlem alýnmalýdýr. Bu baðlamda, tarýmýný, doðasýný, merasýný, ormanýný, zeytinliklerini, Gediz deltasýný, derelerini, su aklarýný, buna benzer daha ne varsa yapýlacak 1/100.000’lik planlara iþlenmeli, sonradan deðiþimini engelleyecek plan notlarý düþülmeli ve böylece kalýcý koruma saðlanmalýdýr.
Ayrýca þunu da belirtmeliyim; Foça’nýn kýyýlarýndaki resmi dairelere bir çözüm bulunmalý. Örneðin, askeri alanlar, jandarma, emniyet, eski hastane, milli eðitim müdürlüðü kýyýlarda yer alýyor. Hâlbuki bunlar biraz daha içerilerde olabilir ve bu alanlar turizme açýlabilir. Siyasi ya da atanmýþ inisiyatif bu konuda çaba göstermelidir.
TURÝZMDE ÇEÞÝTLÝLÝK
Peki, Foça’da deniz-kum-güneþ turizminin yanýna baþka neler eklenebilir? Yani Foça’da turizm nasýl çeþitlenebilir?
Burada ilk akla gelen deniz sporlarýdýr; sörf, yelkenli, dalýþ turizmi büyütülebilir. Bisiklet, yürüyüþ ve koþu parkurlarý ile spor turizmi büyütülebilir. Dünyanýn ilk amfi tiyatrosu Foça’da; 5 bin yýllýk tarihimiz daha da ön plana çýkarýlarak kültür turizmi büyütülebilir. Biz tam da tarihin üstünde yaþýyoruz. Bir an önce tarihimizi daha da öne çýkarmalý ancak Foça’yý da tüm tehlikelere karþý koruyacak turizm imar planlarý yapmalýyýz.
Öte yandan Foça’da eskiden yat turizmi yapýlýrdý, yeniden canlandýrýlabilir. Foça-Dikili-Midilli hattý üzerinden haftalýk yat turizmi yapýlabilir.
Ancak Foça’da yerel halkýn turizm bilgisi de eksik. Bunlarýn hepsi için yerel yönetimler, bakanlýklar ve yatýrýmcýlarýn bir araya gelmesi lazým. Bu üç ayaktan biri eksik olduðunda herhangi bir turizm oluþumu doðru yürümüyor.
HEPSÝ ZÝNCÝRÝN HALKASI
Gastronomi turizmi de son dönemde oldukça revaçta?
Gastronomi bir yemek kültürüdür. O yüzden mutfaða ve aþçýya ihtiyaç var. Türkiye’deki “Her þey dâhil” sistemi ne aþçý ne garson ne de ürün çeþidi býraktý. Her þey tek tip oldu. Dolayýsýyla gastronomi kültür ve imkân meselesidir. Türk mutfaðýnýn nadide ürünlerini sunabilmek için iyi aþçýlara ve garsonlara ihtiyacýnýz var. Bir de tabii o ürünleri sunacaðýnýz müþterilere ihtiyacýnýz var. Foça’da bunu þu an baþarmak zor. Çünkü o müþteriyi getirecek tesislere de ihtiyacýnýz var. Yani aslýnda turizmde her þey birbiriyle baðlantýlýdýr; bir zincirin halkalarý gibidir. Biri olmadan diðeri olmuyor.
SÜRDÜRÜLEBÝLÝR OLMAK ÖNEMLÝ
Hem gastronomiye hem de istihdama katký olmasý için þöyle bir þey yapýlabilir mi; Foçalýlar evde ürettikleri doðal eriþteyi, salçayý, tarhanayý vb. ürünleri restoranlara satabilir mi?
Elbette olabilir ama bir þeyi baþlatmaktan ziyade onu sürdürülebilir kýlmak zor oluyor her zaman. Bu noktada kooperatif kurulabilir belki, belediye ya da esnaf örgütleri bu konuda öncü olabilir.
Mesela Foça’da marifetli insanlar tarafýndan kurulmuþ FOKOOP çok güzel ürünler üretiyor ve oradaki gönüllü becerikli fedakâr kooperatif ortaklarý ürettiklerinin karþýlýðýný alabiliyorlar. Biz de o kooperatiften 20-30 çeþit ufak tefek hediyelik alýp, otelimizde kalan misafirlerimize armaðan ediyoruz. Bu bir dayanýþmadýr. Hem kooperatife bir katký sunmuþ oluyoruz hem de müþterilerimizi memnun ediyoruz. Sizin söylediðiniz gýda konusunda da bu yapýlabilir ama Foça’yý bu þekilde kalkýndýrabilir miyiz bilmiyorum. Ancak yine de attýðýmýz her adým Foça için faydalý olacaktýr. Denemekte fayda var.
Foça Tarýmsal Ürünler Kooperatifi’nin Foça’da faydalý iþler yaptýklarýný ve Foça için katma deðer saðladýklarýndan dolayý çok memnuniyet duyuyorum. Bu gibi giriþimlerin; yerel halkýn yaný sýra, atanmýþ ve seçilmiþ yöneticiler tarafýndan kesinlikle desteklenmesinin gereðine inanýyorum.
Sebahattin Karaca
sebahattinkaraca35@hotmail.com
www.sebahattinkaraca.com
Gazeteci Yaðýz barut ile Foça üzerine yaptýðýmýz ve önemli bulduðum iþ bu röportajý noktasý ve virgülüne dokunmadan aktarmak istedim. S.KARACA
SÖYLEÞÝ: YAÐIZ BARUT
Foça’nýn duayen turizmcisi ve yerel tarih araþtýrmacýsý Sebahattin Karaca ile birlikte, “Bir çift gözün görebileceði en güzel yer” olarak tanýmladýðý Foça’nýn turizmini konuþtuk. Foça’nýn turizmdeki altýn yýllarýna da bugünlerine de tanýk olan Sebahattin Karaca, turizmin geliþtirilmesi için önerilerini sunarken Foça’yý bekleyen tehlikelere karþý da uyarýlarda bulundu. Sebahattin Karaca; her þeye raðmen Foça’nýn kimliðini koruduðunu ancak olasý tehlikelere karþý da 1960 ruhuyla yeniden kollarý sývamak gerektiðini söyledi. (1967’de Türkiye’nin ilk tatil köyü olan “Club Med”in Foça’da açýlmasýný saðlayan ruh)
ALTIN YILLAR YAÞANDI
Kentlerin de insanlar gibi kimlikleri ve karakterleri var. Tanýmayanlar için Foça’yý biraz anlatýr mýsýnýz?
Türkiye’nin modern anlamda ilk tatil köyünün Foça’da yapýldýðýný düþünürsek buraya Türkiye’nin seçilmiþ ilk turizm kenti diyebiliriz. Foça, ‘Fransýz Tatil Köyü’ ile sonraki turizm kentlerini de bu anlamda etkiliyor, öncü oluyor. Öte yandan 80’li yýllarýn ikinci yarýsýndan sonra 3-4 tane yerel acentenin Norveç’ten, Almanya’dan, Hollanda’dan, Finlandiya’dan gruplar halinde getirdikleri turistlerle Foça turizmde altýn yýllarýný yaþýyor. Dolayýsýyla Foça’da oteller doluyor, restoranlar, halýcýlar, hediyelik eþyacýlar, eðlence yerleri çok önemli iþler yapýyor. Bu kadar turist hareketi yaþanýnca iç turizmde de Foça’ya ilgi artýyor. Ama 2000’li yýllarýn baþýnda Fransýz Tatil Köyü kapanýnca ve acenteler de Alanya, Kemer, Kaþ gibi güney sahillerine gidince uluslararasý turizm Foça’da çöktü. Çünkü yurtdýþýndaki turistleri Foça’ya getirecek köprü yýkýldý. Ama yabancýlardan doðan boþluðu yerli turist doldurdu. Çünkü Foça sýradan bir yer deðil. Denizi, sahili, doðasý, iklimi, 5 bin yýllýk tarihi ve muhteþem insan dokusuyla Foça cennetten bir parça. Burada birkaç defa tatil yapan insan baþka bir yere gidemiyor. Ayrýca Foça önemli bir çekim merkezi çünkü Datça ve Gökçeada gibi doðasýný ve kimliðini korudu. Kuþadasý ve Akçay ise koruyamadý. O yüzden Foça iç turizmde çekim merkezi.
DAHA ÝYÝ DE KORUNABÝLÝRDÝ
Bu kimlik nasýl korundu peki? Yerel yönetimlerin korumacý anlayýþýyla mý baþarýldý?
Yerel yönetimin anlayýþý belirleyici oldu tabii. Nihat Dirim’in birinci döneminde kenti koruma fikri ve iradesi ortaya çýktý. Foça kimliðini insan dokusuyla, doðasýyla, deniziyle, kültürüyle ve imarýyla korudu. Çünkü Foça’da örgütlü bir yapý vardý ve Nihat Dirim’le beraber yaptýðýmýz çalýþmalarda imar meselesine özel önem verdik. Yani Foça’yý rastgele imara açmazsak, ihtiyaç doðrultusunda hareket edersek korumuþ oluruz diye düþündük. Tabii bu arada tarih de korundu. Tarihi kazý çalýþmalarýna önem verildi en azýndan hangi yapýnýn nerede olduðu belirlendi. Ancak yine de bir örnek vereyim; Adriyatik Denizi sahilinde, Orta Çað’ý tam anlamýyla yansýtan Dubrovnik adýnda bir þehir var. O þehir çok güzel korunmuþ mesela. Biz de Foça’yý çok daha iyi koruyabilirdik. En baþta Küçükdeniz’i eski silüetiyle, Kaleiçi’ni camileri, kilisesi, sinagoguyla, Tüm Foça’nýn eski halini, taþ evleriyle, tuz hanlarýyla, meydanlarýyla koruyabilseydik, Foça da Dubrovnik gibi dünyanýn her yerinden ödeme gücü yüksek turist çekerdi. Hatta belki de Foça özel bir pasaportla girilecek bir yer haline bile gelirdi. Ýþte biz hiç olmazsa geriye kalanlarý koruyalým diyerek tarih çalýþmalarýna önem verdik. O dönemde ilgili bakanlýklarla da beraber çalýþtýk. Çevre koruma alanlarýný gerek arkeoloji gerekse doða adýna geniþlettik.
Mesela; 1980’lerin sonlarýna doðru çoðu insan taþ evlerinin yýkýlmasýný ve yerine üç katlý apartmanlar yapýlmasýný istedi. Bunlara izin verilmedi. O dönem sinirlenen insanlarýn torunlarý bugün o dönemin yöneticilerine dua ve teþekkür ediyorlar. Çünkü bugün ayakta kalabilmiþ bahçeli bir tane taþ ev, çok sayýda apartman dairesine bedel.
TÜM ÝHTÝYAÇLAR GÝDERÝLMELÝ
Bir yeri korurken ayný zamanda geliþtirmek de lazým. Mesela bugün Foça’nýn büyük otelleri çok az, bu bir eksiklik mi?
Bir turizm kentinde herkese hitap edecek türden yapýlar olmalý. Yani 5 yýldýzlý otel de olmalý küçük aile pansiyonlarý da olmalý. Ama bunu yaparken sokaklarýnýzýn, meydanlarýnýzýn da 5 yýldýzlý olmasý gerekiyor. Binlerce insaný ayný anda yürütebilecek sokaklarýnýz, meydanlarýnýz yoksa binlerce araç için otoparkýnýz yoksa nasýl baþarýlý olacaksýnýz? Eðer yatak sayýsýný arttýracaksanýz yepyeni bir imar çalýþmasý yapmanýz lazým. Foça’da þu an bu eksik. Tüm ihtiyaçlarý karþýlarken, yer altýndaki eserleri kollayarak, yer üstündeki tescilli yapýlarý korumak gerekir. Ancak o zaman geliþme daha saðlýklý olur.
Foça’nýn güzelliðini duyan Foça’ya akýn ediyor. Özellikle ÝZBAN hattý ile birlikte Foça’ya on binlerce insan geliyor. Ancak ihtiyaçlarý karþýlanamadýðýndan doya doya buradaki güzelliði yaþayamýyorlar. Günübirlik gelen insanlar tuvalet bulmakta zorlanýyor. Belediyemiz konteyner tuvalet getiriyor ama onu da kimse evinin, dükkânýnýn önünde istemiyor… Yani özetle tüm ihtiyaçlar giderilmek zorunda. Ama bizim bunlarýn hepsinden önce, Foça’nýn önümüzdeki yýllarda yaþayabileceði tehlikeleri saptayýp ona göre hamle yapmamýz lazým. Bunun ardýndan bir turizm kenti yaratmak için sil baþtan 1960 ruhuyla yeniden kollarý sývamak lazým.
ÖNLEM ALMALIYIZ!
Nedir o olasý tehlikeler?
Güneyden gelenin yaný sýra en büyük iki tehlike kuzeyden geliyor. Ýzmir-Ýstanbul yolunun açýlmasý ile 8 saatlik yol 4 saate düþünce Ýstanbul’dan akýn akýn insan gelmeye baþladý. Ýmarý zorluyorlar, var olan evleri almak için konut fiyatlarýný arttýrýyorlar, böyle olunca Foça’nýn yerlisinin Foça’da yaþamasý zorlaþýyor, hepsinden önemlisi rant kapýsý aralanmaya çalýþýlýyor ve her yerden baský artýyor.
Ýkinci tehlike; Aliaða’nýn büyümesi ve Çandarlý Limaný’nýn açýlmasýyla bu bölgede oluþan nüfus ve konuta olan talep baskýsýdýr.
Üçüncü tehlike ise güneyden geliyor. Ýzmir, Foça’nýn üstüne üstüne geliyor. Eskiden Karþýyaka ile Çiðli arasý bomboþtu. Çiðli dolduktan sonra Menemen’e kadar doldurdular. Þimdi ise buraya doðru geliyorlar.
Bu noktada þunu mutlaka söylemeliyim;
Foça’nýn planlanmamýþ bakir alanlarý, art niyetli kötü yönetimler için iyi bir fýrsattýr. Çünkü o bölgeleri istedikleri þekilde rant yaratarak planlayabilirler. Böyle bir endiþem var. O yüzden bu riske karþý bugünden önlem alýnmalýdýr. Bu baðlamda, tarýmýný, doðasýný, merasýný, ormanýný, zeytinliklerini, Gediz deltasýný, derelerini, su aklarýný, buna benzer daha ne varsa yapýlacak 1/100.000’lik planlara iþlenmeli, sonradan deðiþimini engelleyecek plan notlarý düþülmeli ve böylece kalýcý koruma saðlanmalýdýr.
Ayrýca þunu da belirtmeliyim; Foça’nýn kýyýlarýndaki resmi dairelere bir çözüm bulunmalý. Örneðin, askeri alanlar, jandarma, emniyet, eski hastane, milli eðitim müdürlüðü kýyýlarda yer alýyor. Hâlbuki bunlar biraz daha içerilerde olabilir ve bu alanlar turizme açýlabilir. Siyasi ya da atanmýþ inisiyatif bu konuda çaba göstermelidir.
TURÝZMDE ÇEÞÝTLÝLÝK
Peki, Foça’da deniz-kum-güneþ turizminin yanýna baþka neler eklenebilir? Yani Foça’da turizm nasýl çeþitlenebilir?
Burada ilk akla gelen deniz sporlarýdýr; sörf, yelkenli, dalýþ turizmi büyütülebilir. Bisiklet, yürüyüþ ve koþu parkurlarý ile spor turizmi büyütülebilir. Dünyanýn ilk amfi tiyatrosu Foça’da; 5 bin yýllýk tarihimiz daha da ön plana çýkarýlarak kültür turizmi büyütülebilir. Biz tam da tarihin üstünde yaþýyoruz. Bir an önce tarihimizi daha da öne çýkarmalý ancak Foça’yý da tüm tehlikelere karþý koruyacak turizm imar planlarý yapmalýyýz.
Öte yandan Foça’da eskiden yat turizmi yapýlýrdý, yeniden canlandýrýlabilir. Foça-Dikili-Midilli hattý üzerinden haftalýk yat turizmi yapýlabilir.
Ancak Foça’da yerel halkýn turizm bilgisi de eksik. Bunlarýn hepsi için yerel yönetimler, bakanlýklar ve yatýrýmcýlarýn bir araya gelmesi lazým. Bu üç ayaktan biri eksik olduðunda herhangi bir turizm oluþumu doðru yürümüyor.
HEPSÝ ZÝNCÝRÝN HALKASI
Gastronomi turizmi de son dönemde oldukça revaçta?
Gastronomi bir yemek kültürüdür. O yüzden mutfaða ve aþçýya ihtiyaç var. Türkiye’deki “Her þey dâhil” sistemi ne aþçý ne garson ne de ürün çeþidi býraktý. Her þey tek tip oldu. Dolayýsýyla gastronomi kültür ve imkân meselesidir. Türk mutfaðýnýn nadide ürünlerini sunabilmek için iyi aþçýlara ve garsonlara ihtiyacýnýz var. Bir de tabii o ürünleri sunacaðýnýz müþterilere ihtiyacýnýz var. Foça’da bunu þu an baþarmak zor. Çünkü o müþteriyi getirecek tesislere de ihtiyacýnýz var. Yani aslýnda turizmde her þey birbiriyle baðlantýlýdýr; bir zincirin halkalarý gibidir. Biri olmadan diðeri olmuyor.
SÜRDÜRÜLEBÝLÝR OLMAK ÖNEMLÝ
Hem gastronomiye hem de istihdama katký olmasý için þöyle bir þey yapýlabilir mi; Foçalýlar evde ürettikleri doðal eriþteyi, salçayý, tarhanayý vb. ürünleri restoranlara satabilir mi?
Elbette olabilir ama bir þeyi baþlatmaktan ziyade onu sürdürülebilir kýlmak zor oluyor her zaman. Bu noktada kooperatif kurulabilir belki, belediye ya da esnaf örgütleri bu konuda öncü olabilir.
Mesela Foça’da marifetli insanlar tarafýndan kurulmuþ FOKOOP çok güzel ürünler üretiyor ve oradaki gönüllü becerikli fedakâr kooperatif ortaklarý ürettiklerinin karþýlýðýný alabiliyorlar. Biz de o kooperatiften 20-30 çeþit ufak tefek hediyelik alýp, otelimizde kalan misafirlerimize armaðan ediyoruz. Bu bir dayanýþmadýr. Hem kooperatife bir katký sunmuþ oluyoruz hem de müþterilerimizi memnun ediyoruz. Sizin söylediðiniz gýda konusunda da bu yapýlabilir ama Foça’yý bu þekilde kalkýndýrabilir miyiz bilmiyorum. Ancak yine de attýðýmýz her adým Foça için faydalý olacaktýr. Denemekte fayda var.
Foça Tarýmsal Ürünler Kooperatifi’nin Foça’da faydalý iþler yaptýklarýný ve Foça için katma deðer saðladýklarýndan dolayý çok memnuniyet duyuyorum. Bu gibi giriþimlerin; yerel halkýn yaný sýra, atanmýþ ve seçilmiþ yöneticiler tarafýndan kesinlikle desteklenmesinin gereðine inanýyorum.
Sebahattin Karaca
sebahattinkaraca35@hotmail.com
"Sebahattin Karaca" bütün yazýlarý için týklayýn...