Iþýk Teoman
SEDEFLÝ BATTANÝYE ( GÝRÝT BATTANÝYESÝ) ÜRETÝMDE
34 yýllýk düþtü gerçek oldu; tezgahlar kuruldu ilk battaniyenin üretimi alkýþlarla tamamlandý
Galatasaray Rotary Kulübü’nün her yýl verdiði Rotary Meslek Ödülü’nün sahibi, Ayvalýk’ta sanatsal ve sosyal hayata verdiði gönüllü destekler nedeniyle ilçenin sevilen ismi “Ayvalýk Gönüllüsü” Aysel Namlý’nýn bitmek tükenmek bilmeyen enerjisi 34 yýl sonra bir geleneðin Ayvalýk’ta yaþama geçirilmesinin nedeni oldu.
Ýlk sedefli battaniyenin üretilmesiyle birlikte eþe dosta þu güzel haberi verdi Aysel Namlý: “Deðerli dostlar, dile kolay 34 yýllýk bir hayaldi, zor da olsa, hiç yýlmadýk, hiç umutsuz olmadýk. Ürünümüzün birinci parçasýný bugün ilk Ayþe Topçu bitirdi. Ýnsan mutluluktan aðlar mý? Bugün ben aðladým ve Ayþe Hanýma yürekten sarýldým. Emeklerine saðlýk”
Ne güzel mesaj, ne mutlu bir duyuru deðil mi? Biz de 34 yýllýk süreci, nelerin yaþandýðýný, nerelerde umutlarýn tükendiðini ve ilk kývýlcýmýn nasýl yandýðýný merak ettik. Sosyal medya hesaplarýný yakýndan takip ettiðimiz Aysel Namlý’yla buluþmak, sohbet etmek bu serüveni bir de ondan dinlemek için sözleþtik.
Ýþlikte yeni üretilen sedefli battaniyeler alýcý bekliyor
KEDÝ’DE BULUÞTUK
Ýsmetpaþa Mahallesi, Cumhuriyet Caddesi’ndeki Kadýn Emeðini Destekleme Ýþliði’nde (KEDÝ) buluþmaya karar verdik. Çünkü bir süre, tezgahlarýn gelmesini bekledik, ardýndan Aysel Namlý koþuþturma arasýnda bir de covit olunca buluþmayý ertelemek zorunda kaldýk.
Dört pedallý dört çerçeveli beþ ayrý tezgahta, titizlikle çalýþan el emeði ve göz nuru döken kadýnlarý rahatsýz etmeden, bir yandan onlarý izleyerek bir yandan da Aysel Namlý’nýn söylediklerini dikkatle dinledik.
DOÐAL, NÝTELÝKLÝ
Aysel Haným “Son yýllarda tüm dünyada, geleneksel dokuma tekniklerine dayalý ürünlerin arandýðý, pazarda raðbet gördüðü bir gerçektir. Duyarlý, sürdürülebilir ve etik deðerlere sahip olmasý beklenen bu ürünlerin öncelikle, ekolojik deðerlerle üretilmesi, doðal, nitelikli, kalite standardý yüksek ayný zamanda kültürel taþýyýcýlýðýnýn olmasý beklenmektedir. Günümüzde bütünün bir parçasý olduðumuz kabul eden ve önceliði yaþama saygý duyan bu anlayýþ, moda, kozmetik, ev tekstili ve hediyelik eþya sektöründe ilgiyle karþýlanmaktadýr. Deneyimlerimiz, temiz teknolojiyle üretilmiþ, doðal, yerel deðerleri öne çýkaran, el emeðiyle üretilmiþ ürünlerin, Pazar bulmakta daha þanslý olduðunu göstermektedir,” diyerek söze baþladý.
Projeye inanan ve gönül verenlerle birlikte Sedefli Battaniye (Girit Battaniyesi) projesinin gerçek olduðunu defalarca duygulu bir þekilde hatýrlatan Aysel Namlý, KEDÝ projesiyle ilgili olarak da þu bilgileri verdi:
Battaniyenin ilk parçasýný bitiren Ayþe Topçu oldu. Aysel Namlý'dan kutlama geldi.
KADINLARA ÝSTÝHDAM
“KEDÝ projesiyle, Ayvalýk’ta yaþayan kadýnlarýn emekleri deðerlendirilerek, sürdürülebilir bir gelir saðlanacak. Özellikle pandemi nedeniyle, gelirleri düþen ailelerin kadýnlarýna istihdam yaratarak, kalkýnmaya aracý olunacak. Ayvalýk Halk Eðitim Merkezi’nin eðitim desteðiyle, önemli bir kültür mirasý olan ve kaybolmak üzere olan “Sedefli Battaniye” üretimi, çaðdaþ tasarýmlarla güncellenerek, ülke ve yurtdýþý pazarlara sunulacak. Proje süresince verilecek pazarlama eðitimleri ve yapýlacak katkýlarla kadýnlarýn kooperatifleþmesi saðlanacak. Böylece bir yandan sürekli istihdam olanaðý yaratýlýrken, diðer yandan yeni bir ürünün markalaþmasýyla, üretim alanlarý kýsýtlý olan Ayvalýk’ýn ekonomisine katký saðlayacak.”
Projeye emeði geçen, Ayvalýk Belediyesi, ASKEV Vakfý, Sanata ve Eðitime Destek Derneði olmak üzere tüm paydaþlara, sponsorlara, Ayvalýk esnafýna, destekleyen ve moral veren dostlarýna defalarca kucak dolusu teþekkür eden Aysal Namlý hedeflerini ise þöyle sýralýyor:
KÜLTÜR MÝRASI
“Bölgedeki iþsizliðe çözüm sunmak için, kadýnlarýn becerilerini geliþtirerek istihdam ve sosyalleþmelerini saðlayacaðýz. Kadýnlara ve genç kýzlara bir beceri kazandýrarak özgüven aþýlamayý hedefliyoruz. Yeni pazarlama teknikleri konusunda eðitimleri vermeyi planlýyoruz. Üretici kadýnlarýn, ayný zamanda iþ organizasyonu, basit muhasebe bilgi ve maliyet hesaplarý yapabilen, grup çalýþmasýna uygun bireyler olmalarýný saðlayacaðýz. Kaybolmakta olan bir kültür mirasýný yeniden hayata geçirerek, kültür yaþamýna deðer katarken, kentin turizmine de katký saðlamayý hedefliyoruz.”
Aysel Namlý
Aysel Namlý
Osmanlý Ýmparatorluðu döneminde Anadolu’dan Ege’deki adalara çok sayýda Türk vatandaþý yerleþtirilmiþ. Doðaldýr ki onlar da gittikleri yerlere kendi gelenek, görenek ve kültürlerini de beraberinde götürdüler. Ancak battaniyenin Anadolu’nun yaný sýra Orta Asya’dan geldiði kanýsýna vardýk. Battaniye yapýmýnda kullanýlan motif ve malzemeler nedeniyle adýný sedefli battaniye olarak almýþ. Mersin Üniversitesi’nde yazýlan tezler de bunu doðruluyor.
Sedefli battaniyenin Cunda’da üretildiðini 34 yýl önce tesadüf sonucu bir gazeteyi okurken öðrendim, o sarada biz yakýn dostlarýmýzla Girit Adasý’na gidiyorduk, uzun bir geziydi. Dönüþte Cunda (Alibey) Adasý’nda battaniye dokuyan ustayý buldum. O gün hemen kendisine sipariþ verdim. O kuþaklar þimdilerde yok oldu. Hüzünlü konuþmalarýmýz oldu kendisiyle.
Yýllardýr dokuma tezgahý arýyordum bulamadým. Ancak geçtiðimiz aylarda Girit mübadil torunlarýndan Serdar Demirezer Ailesi’nin yakýn dostlarý Ýzmir’de bulmuþ bize baðýþladýlar yepyeni ve çalýþýr durumda, çok yakýn zamanda sergileyeceðiz.
Bozulmayan desenler
Bozulmayan geometrik desenler
Sedefli battaniye özelliði olan bir dokuma. Geometrik desenleri yýllardýr hiç bozulmadan günümüze kadar gelmiþ, ayný titizlikle korunuyor desenler. Eski yýllarda kadýnlar keçi yününden elleriyle eðiriyorlar ve kök boya kullanýyorlar. Günümüzde de yün kullanýlýyor ve kesinlikle kök boya tercih ediliyor. Çünkü bugüne kadar tekstil sanayisinde doðayý kirleten boyalar kullanýlmýþ. Doðala doðru dönüþ olduðu için Ayvalýklý kadýnlar da yün ve yanýnda kök boyasý kullanýyor. Hem de somut olmayan bir kültür mirasý ortaya çýkarýlýyor.
Büyük ve çocuk olmak üzere iki çeþit üretiliyor. Çocuklar için olan tek parça büyükler içinse üç parça birleþtiriliyor ve kenarlarý ayrý ayrý dönülüyor. Battaniyelerin yurtdýþýnda pazarlanmasý hedefleniyor. Satýþa çýktýðýnda 4 bin 500 veya 5 bin lira fiyat biçiliyor, ancak kadýnlarýn emeðinin karþýlýðýnýn ne olacaðý konusunda bir karar verilemiyor.
Ali Akdamar ve Aysel Namlý
KEDÝ’nin isim babasý Ali Akdamar
KEDÝ’nin isim babasý Ayvalýk’ýn ünlü reklamcýsý Ali Akdamar. 17 kiþiden oluþan ve baþkanlýðýný Aysel Namlý’nýn yaptýðý grup konuyu Ali Akdamar’a götürmüþ. Konuyu ilgi çekici bulan Akdamar, destek olmuþ, projeyi hazýrlamýþ ve fon alýnmasýna yardým etmiþ. Akmasa da damlar anlamýnda bir maddi destek gelmiþ kooperatife. Logonun bulunmasý ve isim babasý Ali Akdamar bu çalýþmalar için gruptan bir kuruþ talepte bulunmamýþ.
Binbir emekle üretiliyor.
Yüz yýllýk tezgah
Iþýk Teoman
isikteoman@gmail.com
34 yýllýk düþtü gerçek oldu; tezgahlar kuruldu ilk battaniyenin üretimi alkýþlarla tamamlandý
Galatasaray Rotary Kulübü’nün her yýl verdiði Rotary Meslek Ödülü’nün sahibi, Ayvalýk’ta sanatsal ve sosyal hayata verdiði gönüllü destekler nedeniyle ilçenin sevilen ismi “Ayvalýk Gönüllüsü” Aysel Namlý’nýn bitmek tükenmek bilmeyen enerjisi 34 yýl sonra bir geleneðin Ayvalýk’ta yaþama geçirilmesinin nedeni oldu.
Ýlk sedefli battaniyenin üretilmesiyle birlikte eþe dosta þu güzel haberi verdi Aysel Namlý: “Deðerli dostlar, dile kolay 34 yýllýk bir hayaldi, zor da olsa, hiç yýlmadýk, hiç umutsuz olmadýk. Ürünümüzün birinci parçasýný bugün ilk Ayþe Topçu bitirdi. Ýnsan mutluluktan aðlar mý? Bugün ben aðladým ve Ayþe Hanýma yürekten sarýldým. Emeklerine saðlýk”
Ne güzel mesaj, ne mutlu bir duyuru deðil mi? Biz de 34 yýllýk süreci, nelerin yaþandýðýný, nerelerde umutlarýn tükendiðini ve ilk kývýlcýmýn nasýl yandýðýný merak ettik. Sosyal medya hesaplarýný yakýndan takip ettiðimiz Aysel Namlý’yla buluþmak, sohbet etmek bu serüveni bir de ondan dinlemek için sözleþtik.
Ýþlikte yeni üretilen sedefli battaniyeler alýcý bekliyor
KEDÝ’DE BULUÞTUK
Ýsmetpaþa Mahallesi, Cumhuriyet Caddesi’ndeki Kadýn Emeðini Destekleme Ýþliði’nde (KEDÝ) buluþmaya karar verdik. Çünkü bir süre, tezgahlarýn gelmesini bekledik, ardýndan Aysel Namlý koþuþturma arasýnda bir de covit olunca buluþmayý ertelemek zorunda kaldýk.
Dört pedallý dört çerçeveli beþ ayrý tezgahta, titizlikle çalýþan el emeði ve göz nuru döken kadýnlarý rahatsýz etmeden, bir yandan onlarý izleyerek bir yandan da Aysel Namlý’nýn söylediklerini dikkatle dinledik.
DOÐAL, NÝTELÝKLÝ
Aysel Haným “Son yýllarda tüm dünyada, geleneksel dokuma tekniklerine dayalý ürünlerin arandýðý, pazarda raðbet gördüðü bir gerçektir. Duyarlý, sürdürülebilir ve etik deðerlere sahip olmasý beklenen bu ürünlerin öncelikle, ekolojik deðerlerle üretilmesi, doðal, nitelikli, kalite standardý yüksek ayný zamanda kültürel taþýyýcýlýðýnýn olmasý beklenmektedir. Günümüzde bütünün bir parçasý olduðumuz kabul eden ve önceliði yaþama saygý duyan bu anlayýþ, moda, kozmetik, ev tekstili ve hediyelik eþya sektöründe ilgiyle karþýlanmaktadýr. Deneyimlerimiz, temiz teknolojiyle üretilmiþ, doðal, yerel deðerleri öne çýkaran, el emeðiyle üretilmiþ ürünlerin, Pazar bulmakta daha þanslý olduðunu göstermektedir,” diyerek söze baþladý.
Projeye inanan ve gönül verenlerle birlikte Sedefli Battaniye (Girit Battaniyesi) projesinin gerçek olduðunu defalarca duygulu bir þekilde hatýrlatan Aysel Namlý, KEDÝ projesiyle ilgili olarak da þu bilgileri verdi:
Battaniyenin ilk parçasýný bitiren Ayþe Topçu oldu. Aysel Namlý'dan kutlama geldi.
KADINLARA ÝSTÝHDAM
“KEDÝ projesiyle, Ayvalýk’ta yaþayan kadýnlarýn emekleri deðerlendirilerek, sürdürülebilir bir gelir saðlanacak. Özellikle pandemi nedeniyle, gelirleri düþen ailelerin kadýnlarýna istihdam yaratarak, kalkýnmaya aracý olunacak. Ayvalýk Halk Eðitim Merkezi’nin eðitim desteðiyle, önemli bir kültür mirasý olan ve kaybolmak üzere olan “Sedefli Battaniye” üretimi, çaðdaþ tasarýmlarla güncellenerek, ülke ve yurtdýþý pazarlara sunulacak. Proje süresince verilecek pazarlama eðitimleri ve yapýlacak katkýlarla kadýnlarýn kooperatifleþmesi saðlanacak. Böylece bir yandan sürekli istihdam olanaðý yaratýlýrken, diðer yandan yeni bir ürünün markalaþmasýyla, üretim alanlarý kýsýtlý olan Ayvalýk’ýn ekonomisine katký saðlayacak.”
Projeye emeði geçen, Ayvalýk Belediyesi, ASKEV Vakfý, Sanata ve Eðitime Destek Derneði olmak üzere tüm paydaþlara, sponsorlara, Ayvalýk esnafýna, destekleyen ve moral veren dostlarýna defalarca kucak dolusu teþekkür eden Aysal Namlý hedeflerini ise þöyle sýralýyor:
KÜLTÜR MÝRASI
“Bölgedeki iþsizliðe çözüm sunmak için, kadýnlarýn becerilerini geliþtirerek istihdam ve sosyalleþmelerini saðlayacaðýz. Kadýnlara ve genç kýzlara bir beceri kazandýrarak özgüven aþýlamayý hedefliyoruz. Yeni pazarlama teknikleri konusunda eðitimleri vermeyi planlýyoruz. Üretici kadýnlarýn, ayný zamanda iþ organizasyonu, basit muhasebe bilgi ve maliyet hesaplarý yapabilen, grup çalýþmasýna uygun bireyler olmalarýný saðlayacaðýz. Kaybolmakta olan bir kültür mirasýný yeniden hayata geçirerek, kültür yaþamýna deðer katarken, kentin turizmine de katký saðlamayý hedefliyoruz.”
Aysel Namlý
Aysel Namlý
Osmanlý Ýmparatorluðu döneminde Anadolu’dan Ege’deki adalara çok sayýda Türk vatandaþý yerleþtirilmiþ. Doðaldýr ki onlar da gittikleri yerlere kendi gelenek, görenek ve kültürlerini de beraberinde götürdüler. Ancak battaniyenin Anadolu’nun yaný sýra Orta Asya’dan geldiði kanýsýna vardýk. Battaniye yapýmýnda kullanýlan motif ve malzemeler nedeniyle adýný sedefli battaniye olarak almýþ. Mersin Üniversitesi’nde yazýlan tezler de bunu doðruluyor.
Sedefli battaniyenin Cunda’da üretildiðini 34 yýl önce tesadüf sonucu bir gazeteyi okurken öðrendim, o sarada biz yakýn dostlarýmýzla Girit Adasý’na gidiyorduk, uzun bir geziydi. Dönüþte Cunda (Alibey) Adasý’nda battaniye dokuyan ustayý buldum. O gün hemen kendisine sipariþ verdim. O kuþaklar þimdilerde yok oldu. Hüzünlü konuþmalarýmýz oldu kendisiyle.
Yýllardýr dokuma tezgahý arýyordum bulamadým. Ancak geçtiðimiz aylarda Girit mübadil torunlarýndan Serdar Demirezer Ailesi’nin yakýn dostlarý Ýzmir’de bulmuþ bize baðýþladýlar yepyeni ve çalýþýr durumda, çok yakýn zamanda sergileyeceðiz.
Bozulmayan desenler
Bozulmayan geometrik desenler
Sedefli battaniye özelliði olan bir dokuma. Geometrik desenleri yýllardýr hiç bozulmadan günümüze kadar gelmiþ, ayný titizlikle korunuyor desenler. Eski yýllarda kadýnlar keçi yününden elleriyle eðiriyorlar ve kök boya kullanýyorlar. Günümüzde de yün kullanýlýyor ve kesinlikle kök boya tercih ediliyor. Çünkü bugüne kadar tekstil sanayisinde doðayý kirleten boyalar kullanýlmýþ. Doðala doðru dönüþ olduðu için Ayvalýklý kadýnlar da yün ve yanýnda kök boyasý kullanýyor. Hem de somut olmayan bir kültür mirasý ortaya çýkarýlýyor.
Büyük ve çocuk olmak üzere iki çeþit üretiliyor. Çocuklar için olan tek parça büyükler içinse üç parça birleþtiriliyor ve kenarlarý ayrý ayrý dönülüyor. Battaniyelerin yurtdýþýnda pazarlanmasý hedefleniyor. Satýþa çýktýðýnda 4 bin 500 veya 5 bin lira fiyat biçiliyor, ancak kadýnlarýn emeðinin karþýlýðýnýn ne olacaðý konusunda bir karar verilemiyor.
Ali Akdamar ve Aysel Namlý
KEDÝ’nin isim babasý Ali Akdamar
KEDÝ’nin isim babasý Ayvalýk’ýn ünlü reklamcýsý Ali Akdamar. 17 kiþiden oluþan ve baþkanlýðýný Aysel Namlý’nýn yaptýðý grup konuyu Ali Akdamar’a götürmüþ. Konuyu ilgi çekici bulan Akdamar, destek olmuþ, projeyi hazýrlamýþ ve fon alýnmasýna yardým etmiþ. Akmasa da damlar anlamýnda bir maddi destek gelmiþ kooperatife. Logonun bulunmasý ve isim babasý Ali Akdamar bu çalýþmalar için gruptan bir kuruþ talepte bulunmamýþ.
Binbir emekle üretiliyor.
Yüz yýllýk tezgah
Iþýk Teoman
isikteoman@gmail.com
"Iþýk Teoman" bütün yazýlarý için týklayýn...