Iþýk Teoman
AT ARABALARI, ARKA SOKAKLAR, ESKÝ YAPILAR, ROMANLAR, YÖRÜKLER...
HEM RESSAM HEM KUAFÖR ARÝF BUZ AYVALIK'I TUVALE YANSITIYOR
Ayvalýk’ýn arka sokaklarý, daracýk, kaldýrýmsýz ve zar taþlarýyla kaplý. Rumlardan kalan eski yapýlarý ise öyle anýlar, öyle güzellikler barýndýrýyor ki, görülmeye deðer. Her sokaðýn, her evin bir öyküsü var. 1800’lü yýllardan günümüze kadar korunabilen bu yapýlarý genellikle sanatçýlar tercih ediyor. Ayvalýk’ý mesken tutan sanatçýlar eski yapýlarý atölye olarak kullanýyor. O mistik havada birbirlerini tamamlýyor gibiler.
9/8'lik olunca
Ayvalýk’ý mesken tuttuðum tarihten bugüne kadar Ayvalýk Belediyesi Orhan Peker Sanat Galerisi’nde çok sayýda sergiye katýldým. Geçtiðimiz yýl Aðustos ayýnda, bir sergi vardý ki tadýna doyamadým. Hiç eðitim almadan, kiþisel giriþimleriyle resim tekniðini öðrenerek kendi tarzýný oluþturan Ayvalýklý ressam Arif Buz’un, Romanlarýn renkli yaþamýndan kesitlerin yer aldýðý kiþisel sergisi muhteþemdi. Serginin adý 9/8 olunca, açýlýþ da canlý müzik eþliðinde 9/8’lik coþkuyla yapýlmýþtý. Sergiyi gezdikten sonra sanatçý ile ayaküstü sohbet etmiþtik, beni atölyesine davet etmiþti, ama gitmek kýsmet olmadý. Araya pandemi de girince süre uzadýkça uzadý. Nihayet geçtiðimiz günlerde telefon ile randevulaþtýktan sonra buluþmaya karar verdik.
Arka sokaklarda hava deðiþiveriyor
Sanatçýnýn atölyesine giderken, Talatpaþa Caddesi’nden Arabacýlar Meydaný’na döndüðümde yaðmur ince ince yaðmaya baþladý. Meydana geldiðimde, yaðmur saðanaða dönüþtü. Çýnarlý Camii (Ayos Yorgis) sokaðýna ulaþtýðýmda sokaklarýn havasý bir anda deðiþti. Çýnarlý Camii saðýmda kalýrken, sanatçýnýn atölyesi solumda sýralanan tarihi yapýlardan birindeydi. Beni sanatçýnýn eþi Cemile Haným karþýladý. Atölyeye giriþ yapacaðýmý düþünürken kendimi kuaför salonunun ortasýnda buldum. Ama öyle cafcaflý bir salon gibi düþünmeyin. 1800’lü yýllardan kalma yapýnýn konseptine uygun, koltuklar, aynalar, duvarlarda sanatçýnýn resimleri... Bir anda iki yüz yýl geriye gitmiþ gibi hissettiren bir ortam.
Kiremit, bez, çivi, alçý tercih nedeni
Kendini figüratif ressam olarak nitelendiriyor, diðer mesleði kuaförlük olan alaylý ressam. 1957 yýlýnda Balýkesir’in Ayvalýk ilçesinde doðan sanatçý Arif Buz akademik eðitim almamasýna raðmen kendi olanaklarýyla resim tekniði öðrenip kiþisel çabasýyla tarzýný oluþturmuþ. Resim serüvenini klasik anlayýþla Ayvalýk evleriyle baþlatan Arif Buz, daha sonra empresyonist ve sürrealist akýmlarý, natürmort, figüratif ve soyut tarzlarla devam ettirmiþ. Klasizmi ve modernizmi ayný potada eritip kendinden bir þeyler katmayý yeðleyen sanatçý çalýþmalarýnda orijinal materyalleri (kiremit, bez, çivi, alçý vb.) tercih ediyor, deðiþik boya ve boyama tekniklerini kendine has bir üslupla kullanýyor.
Hem atölye hem yatak odasý
Sanatçý, askerlik dönüþü Ýstanbul’a göçüyor, orada resim çalýþmalarýný hýzlandýrýyor, yaþamýný sürdürmek için kartpostallar yapýp satýyor. 1979 yýlýnda Ayvalýk’a dönen ressam o ilk günlerin nasýl geçtiðini þöyle anlatýyor: “Burada ilk önce atölyem yoktu. Evlenince evin bir odasýný yatak odasý, arkadaki odayý da atölye yaptýk. Fakat orada olmadý, etraf batýyor, kirleniyor diye hanýmla biraz sorunlar yaþadýk. Sonra aþaðýdaki pasajdan bir dükkan tuttum, uzunca bir yýl orada çalýþtým. Burasý eski bir yapý, tabi þimdi hanýmlar düzgün bir yer istiyor. Çatýsý akmaya baþladý. Buranýn tadilatýný yaptýk. Arkadaþým Mustafa Sevinç’in atölyesi yoktu. Bir süre iki arkadaþ çalýþtýk. Evin giriþ katý kadýn kuaförü, üst katým tamamen atölye.”
At arabacýlar heykeliyle baþlayan yaþam
41 yýldýr Ayvalýk’ta; bir elinde tarak, bir elinde fýrça palet, arka sokaklarý tuvale yansýtan Arif Buz, arka sokaklardaki yaþamýn kendisini daha çok cezbettiðini söylüyor. Gözlemlerinin tarihi At Arabacýlar Meydaný’ndaki at arabacýlar heykeliyle baþladýðýný belirten ressam Buz, “Deformatik formlar, at arabasý gibi kaybolmaya yüz tutmuþ þeyler ilgimi çektiði için onlarý çizmeye baþladým. Buradaki yaþam çok enteresan, iç içe ve samimi. Ayvalýk’ýn ikinci yüzü burasý ama ben birinci yüzü olarak görüyorum bunu. Yýllardýr Ayvalýk’ýn yerli halký tarýmla, zeytincilikle ve pamukla uðraþýyor. Tütün falan kalmadý. At arabasý da birkaç tane kaldý. Herkes bozdu at arabalarýný. Aslýnda bu Ayvalýk’ýn zaten geleneðiymiþ. At arabalarýyla pazardan alýnan eþyalar, odun, kömür taþýnýyormuþ. Para karþýlýðý bu iþi yapanlar varmýþ. Burasý çok eski bir yerleþim yeri olduðu için sokaklarý dar. Bu dar sokaklarda ancak at arabasý veya küfeyle yük taþýnabiliyor. Daha sonra motorize þeyler çýktý, at arabalarýna gerek kalmadý. Hayvan beslemek masraflý. Fakir halk hayvanlarýn yemini otunu karþýlayamýyor. Orada bozuldu yani bu at arabasý geleneði” diye anlatýyor.
Yaban çiçekleri serisi büyük ilgi görüyor
Arif Buz, kýrlardan topladýðý karabaþotu, hardal çiçeði, gelincik, papatya gibi çiçekleri çizerek oluþturmuþ 'Yaban Çiçekleri Serisi'ni. Öncesinde Ayvalýk evlerini, sokaklarýný, binalarýn rengini, yýkýlmýþlýklarýný tuvale yansýttýðýný, bir noktadan sonra kendi karakterini yansýtma zamanýnýn geldiðini söylüyor. Bir dönem Ayvalýk gecelerini çalýþtýðýný, bu sergiyi Ýzmir, Bornova’da 'Arman Dans Atölyesi'nde sergilediðini, Ayvalýklýlarýn bu sergiyi henüz görmediðini anlatan ressam Buz, ''Ayvalýk geceleri sergimden elimde bir tane resim kaldý. Sadece yakýn arkadaþlarým görebildi o sergiyi. Ondan sonra Ayvalýk’ta geniþ kapsamlý bir Ayvalýk belgeseli geldi. Beþ tepeden Ayvalýk’ý resmettim. Bununla baþladý zaten büyük çýkýþ. Diptik dediðimiz tuvalin yan yana geldiði 'Çamlýk’ta Hýdýrellez' diye bir çalýþmam var” diyor.
Fikret Mualla, Utrillo ve kendi çizgisi
Sanat yaþamýnda, Fikret Mualla’yý renk olarak seçtiðini, daha önceki yýllarda Fransýz ressam Utrillo’dan etkilendiðini ifade eden Arif Buz, “Resim sanatýný bilen akademik üstatlar, bana senin resmin, çizgin güzel dediler, çizgiye hakimsin, kendin ol yeter dediler. Ben de karakterimi ortaya çýkarttým. Ondan sonra baþladým boyalarý, renkleri çerçeve içine almaya, kontur dediðimiz þeyin içine. Bunu yaparken de zaten kendime bir karakter edinmem lazýmdý. Düz çizgiler deðil de daha titrek çizgiler, daha kýrýk çizgiler. Ýþte o da benim kendi karakterim olsun istedim. Bu çizgiyi son on beþ yýldýr yakaladým. Ben bunda rahat ediyorum. Þimdi bu yöntem benim en rahat kullandýðým titrek çizgi, kýrýk çizgi. Çünkü elim titriyor zaten. Yani ne gereði var, zorluyorsun düz çizgiyi. Bunu söyleyince dedim ki dünyalar varmýþ. Ben onu istiyorum. Ben onu yapabiliyorum. Onun için de oradan baþladým iþe” diye konuþuyor.
Yörüklerle dikkatler Ayvalýk’a çevrilecek
Son dönemde Yörükler ile ilgili çalýþmalara baþladýðýna da deðinen Arif Buz, bu konuya neden girdiðini þöyle anlatýyor: “Yörükler burada yaþýyor. Romanlardan sonra Yörükler buranýn yerli köylüleri olduðu için onlarý da anlatmam gerektiðini hissettim. Savaþ esnasýnda yukarý dað köylerinde barýnmýþlar. Rumlarýn Ayvalýk’ta çoðunluk olarak yaþadýðý dönemler. Tabi ki onlar da daðlarda, yaylalarda yaþamýþlar.” Bugüne kadar altýsý kiþisel, otuz sergiye katýldýðýný hatýrlatan Arif Buz, yýllardýr yaptýðý çalýþmalar içinde yaban çiçeklerinin en çok talep gören resimler olduðunu anlatýyor. Ayvalýk gecelerini, Romanlarý anlatan resimlerinin ilgi gören çalýþmalar olduðunu hatýrlatan Buz, Yörük resimlerinde çok iddialý olduðunu, bu sergiyi açtýðýnda dikkatlerin Ayvalýk’a yöneleceði söylüyor.
9/8’LÝK SERGÝYE, 9/8’LÝK MÜZÝK
Ayvalýk Belediyesi Orhan Peker Sanat Galerisi’ndeki son sergisinde Ayvalýklý Romanlarýn yaþamýný anlatan ressam Arif Buz, açýlýþý da konsepte uygun yaptý. Açýlýþ sýrasýnda Ayvalýk’ta yaþayan Roman müzisyenler 9/8’lik þarkýlarla sergiye eþlik ederek renk kattýlar. Sergiyi gezmeye gelen sanatseverler, hem Romanlarýn yaþamýný anlatan resimleri ilgiyle izlediler hem de oynak müzik eþliðinde kulaklarýnýn pasýný sildiler.
AT ARABALI TANITIM
Ressam Arif Buz, Ayvalýk’ýn arka sokaklarýný, yaþamýný anlatan yüzlerce resim yaptýktan sonra, son olarak Ayvalýk’ta yaþayan Romanlarý en ince ayrýntýlarýna kadar resmetmiþ. 9/8’lik sergisinin tanýtýmýný da bizzat kendisi yapmýþ. Ayvalýk’a özgü ancak þimdilerde sayýlarý hýzlý bir þekilde azalan at arabasý üzerinden Ayvalýklý sanatseverleri sergiye davet etmiþ ve renkli bir sunum yapmýþ. Öyle ki, sergi yerli ve yabancý yüzlerce sanatsever tarafýndan günlerce ilgiyle izlenmiþ.
Iþýk Teoman
isikteoman@gmail.com
HEM RESSAM HEM KUAFÖR ARÝF BUZ AYVALIK'I TUVALE YANSITIYOR
Ayvalýk’ýn arka sokaklarý, daracýk, kaldýrýmsýz ve zar taþlarýyla kaplý. Rumlardan kalan eski yapýlarý ise öyle anýlar, öyle güzellikler barýndýrýyor ki, görülmeye deðer. Her sokaðýn, her evin bir öyküsü var. 1800’lü yýllardan günümüze kadar korunabilen bu yapýlarý genellikle sanatçýlar tercih ediyor. Ayvalýk’ý mesken tutan sanatçýlar eski yapýlarý atölye olarak kullanýyor. O mistik havada birbirlerini tamamlýyor gibiler.
9/8'lik olunca
Ayvalýk’ý mesken tuttuðum tarihten bugüne kadar Ayvalýk Belediyesi Orhan Peker Sanat Galerisi’nde çok sayýda sergiye katýldým. Geçtiðimiz yýl Aðustos ayýnda, bir sergi vardý ki tadýna doyamadým. Hiç eðitim almadan, kiþisel giriþimleriyle resim tekniðini öðrenerek kendi tarzýný oluþturan Ayvalýklý ressam Arif Buz’un, Romanlarýn renkli yaþamýndan kesitlerin yer aldýðý kiþisel sergisi muhteþemdi. Serginin adý 9/8 olunca, açýlýþ da canlý müzik eþliðinde 9/8’lik coþkuyla yapýlmýþtý. Sergiyi gezdikten sonra sanatçý ile ayaküstü sohbet etmiþtik, beni atölyesine davet etmiþti, ama gitmek kýsmet olmadý. Araya pandemi de girince süre uzadýkça uzadý. Nihayet geçtiðimiz günlerde telefon ile randevulaþtýktan sonra buluþmaya karar verdik.
Arka sokaklarda hava deðiþiveriyor
Sanatçýnýn atölyesine giderken, Talatpaþa Caddesi’nden Arabacýlar Meydaný’na döndüðümde yaðmur ince ince yaðmaya baþladý. Meydana geldiðimde, yaðmur saðanaða dönüþtü. Çýnarlý Camii (Ayos Yorgis) sokaðýna ulaþtýðýmda sokaklarýn havasý bir anda deðiþti. Çýnarlý Camii saðýmda kalýrken, sanatçýnýn atölyesi solumda sýralanan tarihi yapýlardan birindeydi. Beni sanatçýnýn eþi Cemile Haným karþýladý. Atölyeye giriþ yapacaðýmý düþünürken kendimi kuaför salonunun ortasýnda buldum. Ama öyle cafcaflý bir salon gibi düþünmeyin. 1800’lü yýllardan kalma yapýnýn konseptine uygun, koltuklar, aynalar, duvarlarda sanatçýnýn resimleri... Bir anda iki yüz yýl geriye gitmiþ gibi hissettiren bir ortam.
Kiremit, bez, çivi, alçý tercih nedeni
Kendini figüratif ressam olarak nitelendiriyor, diðer mesleði kuaförlük olan alaylý ressam. 1957 yýlýnda Balýkesir’in Ayvalýk ilçesinde doðan sanatçý Arif Buz akademik eðitim almamasýna raðmen kendi olanaklarýyla resim tekniði öðrenip kiþisel çabasýyla tarzýný oluþturmuþ. Resim serüvenini klasik anlayýþla Ayvalýk evleriyle baþlatan Arif Buz, daha sonra empresyonist ve sürrealist akýmlarý, natürmort, figüratif ve soyut tarzlarla devam ettirmiþ. Klasizmi ve modernizmi ayný potada eritip kendinden bir þeyler katmayý yeðleyen sanatçý çalýþmalarýnda orijinal materyalleri (kiremit, bez, çivi, alçý vb.) tercih ediyor, deðiþik boya ve boyama tekniklerini kendine has bir üslupla kullanýyor.
Hem atölye hem yatak odasý
Sanatçý, askerlik dönüþü Ýstanbul’a göçüyor, orada resim çalýþmalarýný hýzlandýrýyor, yaþamýný sürdürmek için kartpostallar yapýp satýyor. 1979 yýlýnda Ayvalýk’a dönen ressam o ilk günlerin nasýl geçtiðini þöyle anlatýyor: “Burada ilk önce atölyem yoktu. Evlenince evin bir odasýný yatak odasý, arkadaki odayý da atölye yaptýk. Fakat orada olmadý, etraf batýyor, kirleniyor diye hanýmla biraz sorunlar yaþadýk. Sonra aþaðýdaki pasajdan bir dükkan tuttum, uzunca bir yýl orada çalýþtým. Burasý eski bir yapý, tabi þimdi hanýmlar düzgün bir yer istiyor. Çatýsý akmaya baþladý. Buranýn tadilatýný yaptýk. Arkadaþým Mustafa Sevinç’in atölyesi yoktu. Bir süre iki arkadaþ çalýþtýk. Evin giriþ katý kadýn kuaförü, üst katým tamamen atölye.”
At arabacýlar heykeliyle baþlayan yaþam
41 yýldýr Ayvalýk’ta; bir elinde tarak, bir elinde fýrça palet, arka sokaklarý tuvale yansýtan Arif Buz, arka sokaklardaki yaþamýn kendisini daha çok cezbettiðini söylüyor. Gözlemlerinin tarihi At Arabacýlar Meydaný’ndaki at arabacýlar heykeliyle baþladýðýný belirten ressam Buz, “Deformatik formlar, at arabasý gibi kaybolmaya yüz tutmuþ þeyler ilgimi çektiði için onlarý çizmeye baþladým. Buradaki yaþam çok enteresan, iç içe ve samimi. Ayvalýk’ýn ikinci yüzü burasý ama ben birinci yüzü olarak görüyorum bunu. Yýllardýr Ayvalýk’ýn yerli halký tarýmla, zeytincilikle ve pamukla uðraþýyor. Tütün falan kalmadý. At arabasý da birkaç tane kaldý. Herkes bozdu at arabalarýný. Aslýnda bu Ayvalýk’ýn zaten geleneðiymiþ. At arabalarýyla pazardan alýnan eþyalar, odun, kömür taþýnýyormuþ. Para karþýlýðý bu iþi yapanlar varmýþ. Burasý çok eski bir yerleþim yeri olduðu için sokaklarý dar. Bu dar sokaklarda ancak at arabasý veya küfeyle yük taþýnabiliyor. Daha sonra motorize þeyler çýktý, at arabalarýna gerek kalmadý. Hayvan beslemek masraflý. Fakir halk hayvanlarýn yemini otunu karþýlayamýyor. Orada bozuldu yani bu at arabasý geleneði” diye anlatýyor.
Yaban çiçekleri serisi büyük ilgi görüyor
Arif Buz, kýrlardan topladýðý karabaþotu, hardal çiçeði, gelincik, papatya gibi çiçekleri çizerek oluþturmuþ 'Yaban Çiçekleri Serisi'ni. Öncesinde Ayvalýk evlerini, sokaklarýný, binalarýn rengini, yýkýlmýþlýklarýný tuvale yansýttýðýný, bir noktadan sonra kendi karakterini yansýtma zamanýnýn geldiðini söylüyor. Bir dönem Ayvalýk gecelerini çalýþtýðýný, bu sergiyi Ýzmir, Bornova’da 'Arman Dans Atölyesi'nde sergilediðini, Ayvalýklýlarýn bu sergiyi henüz görmediðini anlatan ressam Buz, ''Ayvalýk geceleri sergimden elimde bir tane resim kaldý. Sadece yakýn arkadaþlarým görebildi o sergiyi. Ondan sonra Ayvalýk’ta geniþ kapsamlý bir Ayvalýk belgeseli geldi. Beþ tepeden Ayvalýk’ý resmettim. Bununla baþladý zaten büyük çýkýþ. Diptik dediðimiz tuvalin yan yana geldiði 'Çamlýk’ta Hýdýrellez' diye bir çalýþmam var” diyor.
Fikret Mualla, Utrillo ve kendi çizgisi
Sanat yaþamýnda, Fikret Mualla’yý renk olarak seçtiðini, daha önceki yýllarda Fransýz ressam Utrillo’dan etkilendiðini ifade eden Arif Buz, “Resim sanatýný bilen akademik üstatlar, bana senin resmin, çizgin güzel dediler, çizgiye hakimsin, kendin ol yeter dediler. Ben de karakterimi ortaya çýkarttým. Ondan sonra baþladým boyalarý, renkleri çerçeve içine almaya, kontur dediðimiz þeyin içine. Bunu yaparken de zaten kendime bir karakter edinmem lazýmdý. Düz çizgiler deðil de daha titrek çizgiler, daha kýrýk çizgiler. Ýþte o da benim kendi karakterim olsun istedim. Bu çizgiyi son on beþ yýldýr yakaladým. Ben bunda rahat ediyorum. Þimdi bu yöntem benim en rahat kullandýðým titrek çizgi, kýrýk çizgi. Çünkü elim titriyor zaten. Yani ne gereði var, zorluyorsun düz çizgiyi. Bunu söyleyince dedim ki dünyalar varmýþ. Ben onu istiyorum. Ben onu yapabiliyorum. Onun için de oradan baþladým iþe” diye konuþuyor.
Yörüklerle dikkatler Ayvalýk’a çevrilecek
Son dönemde Yörükler ile ilgili çalýþmalara baþladýðýna da deðinen Arif Buz, bu konuya neden girdiðini þöyle anlatýyor: “Yörükler burada yaþýyor. Romanlardan sonra Yörükler buranýn yerli köylüleri olduðu için onlarý da anlatmam gerektiðini hissettim. Savaþ esnasýnda yukarý dað köylerinde barýnmýþlar. Rumlarýn Ayvalýk’ta çoðunluk olarak yaþadýðý dönemler. Tabi ki onlar da daðlarda, yaylalarda yaþamýþlar.” Bugüne kadar altýsý kiþisel, otuz sergiye katýldýðýný hatýrlatan Arif Buz, yýllardýr yaptýðý çalýþmalar içinde yaban çiçeklerinin en çok talep gören resimler olduðunu anlatýyor. Ayvalýk gecelerini, Romanlarý anlatan resimlerinin ilgi gören çalýþmalar olduðunu hatýrlatan Buz, Yörük resimlerinde çok iddialý olduðunu, bu sergiyi açtýðýnda dikkatlerin Ayvalýk’a yöneleceði söylüyor.
9/8’LÝK SERGÝYE, 9/8’LÝK MÜZÝK
Ayvalýk Belediyesi Orhan Peker Sanat Galerisi’ndeki son sergisinde Ayvalýklý Romanlarýn yaþamýný anlatan ressam Arif Buz, açýlýþý da konsepte uygun yaptý. Açýlýþ sýrasýnda Ayvalýk’ta yaþayan Roman müzisyenler 9/8’lik þarkýlarla sergiye eþlik ederek renk kattýlar. Sergiyi gezmeye gelen sanatseverler, hem Romanlarýn yaþamýný anlatan resimleri ilgiyle izlediler hem de oynak müzik eþliðinde kulaklarýnýn pasýný sildiler.
AT ARABALI TANITIM
Ressam Arif Buz, Ayvalýk’ýn arka sokaklarýný, yaþamýný anlatan yüzlerce resim yaptýktan sonra, son olarak Ayvalýk’ta yaþayan Romanlarý en ince ayrýntýlarýna kadar resmetmiþ. 9/8’lik sergisinin tanýtýmýný da bizzat kendisi yapmýþ. Ayvalýk’a özgü ancak þimdilerde sayýlarý hýzlý bir þekilde azalan at arabasý üzerinden Ayvalýklý sanatseverleri sergiye davet etmiþ ve renkli bir sunum yapmýþ. Öyle ki, sergi yerli ve yabancý yüzlerce sanatsever tarafýndan günlerce ilgiyle izlenmiþ.
Iþýk Teoman
isikteoman@gmail.com
"Iþýk Teoman" bütün yazýlarý için týklayýn...