Sebahattin Karaca
TURÝZM BÝLÝM, AKIL VE CESARET ÝÞÝDÝR
TURÝZMDE KAZANMAK ÝÇÝN RÝSK ALMAK GEREKLÝDÝR
93’ün Eylül ayýnýn ortalarýydý. Çalýþma odamdan ofisimize iki yabancý bayanýn geldiðini gördüm. Rehberlerimizden birine “Acentanýzýn yöneticisi ile tanýþmak istiyoruz” dediler. Rehber, beni iþaret etti. Yerimden kalktým yanlarýna gittim. Ayak üstü “hoþ geldiniz” dedim. Ýçlerinden biri kendini þirkete temsilen imzaya yetkili Estella ve arkadaþýný ise Jutta olarak tanýttý. Hemen ardýndan “Zamanýmýz çok kýsa, Finlandiya’dan geliyoruz. Aurinko Matkat seyahat acentasýnýn temsilcileriyiz. Tüm gün Foça’da acenteniz de dahil olmak üzere araþtýrma yaptýk. 1994 yýlýnda Foça’ya turist getirmeyi planlýyoruz. Bizimle çalýþýr mýsýnýz” diye baþlayan sohbet kýsa sürede “sözlü anlaþmaya” dönüþtü. Otellerden alýnacak oda sayýlarý, fiyatlar, rehberlik ücretleri, Foça çýkýþlý turlar transferler gibi konular hakkýnda karar almak için zaman kalmamýþtý. Tüm bunlarý görüþmek üzere þirketin merkezinin bulunduðu Helsinki / Finlandiya’ya davet edildim. Ardýndan dýþarýda bekleyen arabaya binerek havaalanýna gittiler. Kendilerini uðurladýktan sonra çok kýsa sürede geliþtirilmiþ bir çalýþma programý hazýrladýk. Hangi otelden, hangi ücretle kaç oda alacaðýmýzý alt alta yazdýk. Farklý otellerden aldýðýmýz yatak sayýsý yüz yirmiye ulaþtý. Mart baþýndan Ekim sonuna kadar günde 120 oda az sayýlmaz. Transferleri ve turlarý yapýlacak otobüs þirketleri ile görüþüldü. Aurinko Matkat’ýn göndereceði rehberler barýnmalarý için gereken evleri bulundu.
Foça’dan Helsinki’ye
Tüm hazýrlýklarý bitirdikten sonra heyecanla Helsinki’ye uçuþ gününü bekledik. 10 Aralýk günü þirket ortaklarýndan Nedret hanýmla birlikte Türk Hava Yollarý ile Ýstanbul üzerinden Helsinki’ye vardýk. Hava alanýnda bekleyen þirket yetkilisi bizi karþýladý. Son derece disiplinli, temiz ve kibar olan yetkilinin kullandýðý araç ile þirkete doðru yola koyulduk. O esnada saðý solu dikkatlice inceliyordum. Gündüz vakti saat 13:00 olmasýna raðmen hava alaca karanlýktý. Kýþ aylarýnda hep gece olduðunu bildiðimiz halde uzaktan süzülen güneþ ýþýklarýný seyrediyorduk. Her taraf bembeyaz kar içindeydi. Caddeler, binalar ýþýl ýþýl parlýyordu. Ýnsanlar kalýn giysiler içinde dolaþýyordu. Þirkete vardýk. Görevliler kapýda karþýladý. Foça’da tanýdýðým Estella ve Jutta ile görüþmek üzere kapýdan içeri girdiðimizde, soðuk duþ etkisi yaratan bir söz ile karþýlaþtýk. Bizi karþýlayan bir baþka þirket yetkilisi Türkiye sorumlusu Estella’nýn ve Jutta’nýn çok acil Çin‘e gittiðini ve en erken 5 gün içinde geleceðini iletti. Durumun bizde olumsuz tesir yaratacaðýný düþünmüþ olmalýlar ki, hemen ardýndan “Ýnter Continental Oteli’nde odalarýnýzý ayýrttýk. Ýsterseniz 5 gün Helsinki’de bekleyin, isterseniz yarýn sabah sizi uçakla son Kuzey Kutup Çizgisinin üstündeki turistlik kent Rovaniami’ye gönderelim. Rovaniemi çok güzel bir yerdir. Hem dinlenir hem hoþ vakit geçirirsiniz dediler.”
Her ne kadar heyecanla kontrata imza atmayý istiyor olsam da, gelen teklifi de güzel olduðu için kabul ettik. Beklemekten baþka þansýmýzýn olmadýðýnýn farkýndaydýk. Tercihimizi kendilerinin tabiriyle “Harikalar Diyarý Rovaniami’den” yana kullandýk. Ýmza yetkilisi partnerim Estella’nýn Çin’den dönüþünün haberi üzerine burada geçirdiðimiz ve yaþadýðýmýz birbirinden güzel muhteþem 4 günün ardýndan tekrar Helsinki’ye döndük ve otelimize yerleþtik. Ayný gün Aurinko Matkat binasýnýn toplantý salonunda 4 onlar, 2 biz uzun sürecek bir toplantýya girdik.
Hiçbir eksik nokta býrakmamak üzere, Foça destinasyonu için yapýlacak iþleri ve görev bölüþümünü tüm ayrýntýlarýyla konuþtuk, kayýt altýna aldýk. Akþam oldu. Hep birlikte Helsinki’nin tanýnmýþ deniz mahsulleri restoranýnda yediðimiz yemek esnasýnda aðýrlýklý olarak Foça hakkýnda konuþtuk. Sonra bizi otelimize býraktýlar. Gece Ýstanbul uçaðýmýz kalkacaktý. Bir þirket görevlisi tam konuþulduðu gibi dakik olarak otelden aldý ve havaalanýna getirdi.
Rutin iþlemler bittikten sonra uçaða bindik. Hava çok soðuktu. Uçaðý alkolle yýkadýlar. Ayný gün Ýstanbul aktarmalý olarak Ýzmir’e geri döndük.
Aradan 10 gün geçti. Aurinko Matkat, iþe karþýlýk önemli miktarda avans gönderdi.
Gelen avansýn üzerine bir o kadar da biz þirket kasasýndan para koyduk. Havuzda toplanan para ile otellerin otobüslerin minibüslerin rehberler için kiraladýðýmýz evlerin ön ödemelerini yaptýk. Foça yerel ayaðýnda üstümüze düþen vazifeyi iyi þekilde yaptýktan sonra 3 Mart’ta Fillandiya’dan gelecek olan turistleri beklemeye baþladýk.
Med Cezirli Günler
Aralýk bitti. Þubat ortaladý ve artýk Finlandiya’dan gelecek yolcu listelerini beklerken, 26 Þubat’ta gelen haber, günde ortalama yüz yirmi konaklama üzerinden yaptýðýmýz tüm hesaplarý allak bullak etti.
2. kere büyük bir hayal kýrýklýðý yaþattý. Yaþattý, çünkü Estella imzalý yazýda kýsaca þöyle diyordu: “Üzgünüm Mr.Karaca, bu yýl Foça destinasyonunu iptal etmek zorunda kaldýk. Yaptýðýmýz sözleþmeyi bir yýl gecikmeli olarak uygulamak istiyoruz. Ümit ederim ki siz de anlayýþ gösterir; olumsuz bu geliþmeyi kabul eder ve gelecek sene bizimle birlikte çalýþmayý sürdürürsünüz.”
Kýsa yazýyý okuduktan sonra oturduðum yerden kalkacak gücüm kalmamýþtý. Çünkü, Mart baþýndan Ekim sonuna olan periyod için oda ayýran otelcisinden, otobüsünü bizim için kapatan firmalar baþta olmak üzere daha pek çok iþletmeye durum nasýl anlatabilirdim? Öyle de yapmadým zaten. Kimseye haber vermedim. Ama hemen þimdi ya da en kýsa sürede bir çözüm bulmalýydým. Olup bitene teslim olmak, hiçbir þekilde kabul edilemezdi. Vakit geçirmeden acente müdürümüz Feride hanýma kendisiyle görüþmek istediðimi ilettim. Ayný gün toplantý yaptýk. Toplantýdan çýkan karar, biraz daha risk almayý gerektiriyordu. O riski aldým. Feride hanýmýn yetki belgesi dahil olmak üzere ihtiyaç duyabileceði her ne varsa hazýrlattým ve kendisine verilmesini saðladým. Elimizde patlayan odalarý satmasý pazarlamasý için Ýngiltere’ye gönderdim. Feride haným, Ýngiltere’de aðýrlýklý olarak Londra’da en az bir ay kapý kapý tüm “Tur Operatörlerini” ziyaret edecek, hiç olmazsa Foça destinasyonunu son dakika satýþ kapsamýna dahil ettirecekti. Bu baðlamda o yýl otellerden aldýðýmýz odalar dolarsa içim rahatlayacaktý.
Zaman daraldýkça günler bitmek bilmiyordu. Nihayet sekizinci günde, güzel haber geldi. Tüm oda kontenjanlarýmýzý hem de yaz süresince Ekim sonuna kadar Ýnspirations firmasýna pazarlamayý baþarmýþtý. Bir kere daha þansýmýz yaver gitti. Baþardýk. O yýl düþük fiyatlarla da olsa son dakika satýþlarýyla tüm otellerden aldýðýmýz, kapattýðýmýz odalarýmýzý doldurduk. Belki çok büyük karlar elde etmedik. Ama en azýndan büyükçe bir zararýn eþiðinden dönmeyi baþardýk.
Fillandiya firmasý olan Aurinko Matkat’a gelince, partnerimin Estella’nýn yazdýðý ve arzu ettiði gibi davrandýk. Olmasý gereken de buydu zaten. Ýpleri ve ticari iliþkileri bozmadýðýmýzdan dolayý, bir yýl sonra Foça’ya her hafta bir uçak dolusu Finlandiyalý turisti getirdik. Bu arada Aþýklar Yolu No: 3 adresine taþýndýk. Ofisi büyüttük. Ayný anda ofisin muhtelif odalarýnda 1 Hollandalý, 2 Ýngiliz, 3 Finlandiyalý rehber çalýþýyordu.
O yýllarda Foça, diðer firmalarýnda getirdiði turistlerle doldu taþtý ve altýn yýllarýný yaþadý. Yakalanan baþarý ile saðlanan rüya 10 sene sürdü.
Ardýndan iç ve dýþ etkenlerle her yýl biraz daha geriye giden “organizasyonlu turist geliþi” azaldýkça azaldý. 2000’li yýllarýn baþýnda 1-2 tesis hariç Foça, yurtiçi turizm hareketliliðinden payýna, nasibine almaya razý olan bir kente dönüþtü.
Coðrafya Ne Kadar Zorsa Turizm de O Kadar Zordur.
Yaþadýklarýmýzdan çýkardýðýmýz ders çok basitti. Ülke olarak bulunduðumuz coðrafyada teröründen savaþýna, ihtilalden sabotajýna kadar her an her þey olur. Yatýrýmcý hele hele turizmciyse, turizme yatýrým yapacaksa, bir deðil beþ defa fizibilite yapmasý lazýmdýr. Çünkü bu coðrafyanýn içinde bulunduðu durum, sadece son yýllarda, deðil onlarca yýldýr maalesef bunu gerektiriyor.
Kýsaca ülkemizde turizm, akýl ve cesaret iþidir.
Sebahattin Karaca
sebahattinkaraca35@hotmail.com
www.sebahattinkaraca.com
TURÝZMDE KAZANMAK ÝÇÝN RÝSK ALMAK GEREKLÝDÝR
93’ün Eylül ayýnýn ortalarýydý. Çalýþma odamdan ofisimize iki yabancý bayanýn geldiðini gördüm. Rehberlerimizden birine “Acentanýzýn yöneticisi ile tanýþmak istiyoruz” dediler. Rehber, beni iþaret etti. Yerimden kalktým yanlarýna gittim. Ayak üstü “hoþ geldiniz” dedim. Ýçlerinden biri kendini þirkete temsilen imzaya yetkili Estella ve arkadaþýný ise Jutta olarak tanýttý. Hemen ardýndan “Zamanýmýz çok kýsa, Finlandiya’dan geliyoruz. Aurinko Matkat seyahat acentasýnýn temsilcileriyiz. Tüm gün Foça’da acenteniz de dahil olmak üzere araþtýrma yaptýk. 1994 yýlýnda Foça’ya turist getirmeyi planlýyoruz. Bizimle çalýþýr mýsýnýz” diye baþlayan sohbet kýsa sürede “sözlü anlaþmaya” dönüþtü. Otellerden alýnacak oda sayýlarý, fiyatlar, rehberlik ücretleri, Foça çýkýþlý turlar transferler gibi konular hakkýnda karar almak için zaman kalmamýþtý. Tüm bunlarý görüþmek üzere þirketin merkezinin bulunduðu Helsinki / Finlandiya’ya davet edildim. Ardýndan dýþarýda bekleyen arabaya binerek havaalanýna gittiler. Kendilerini uðurladýktan sonra çok kýsa sürede geliþtirilmiþ bir çalýþma programý hazýrladýk. Hangi otelden, hangi ücretle kaç oda alacaðýmýzý alt alta yazdýk. Farklý otellerden aldýðýmýz yatak sayýsý yüz yirmiye ulaþtý. Mart baþýndan Ekim sonuna kadar günde 120 oda az sayýlmaz. Transferleri ve turlarý yapýlacak otobüs þirketleri ile görüþüldü. Aurinko Matkat’ýn göndereceði rehberler barýnmalarý için gereken evleri bulundu.
Foça’dan Helsinki’ye
Tüm hazýrlýklarý bitirdikten sonra heyecanla Helsinki’ye uçuþ gününü bekledik. 10 Aralýk günü þirket ortaklarýndan Nedret hanýmla birlikte Türk Hava Yollarý ile Ýstanbul üzerinden Helsinki’ye vardýk. Hava alanýnda bekleyen þirket yetkilisi bizi karþýladý. Son derece disiplinli, temiz ve kibar olan yetkilinin kullandýðý araç ile þirkete doðru yola koyulduk. O esnada saðý solu dikkatlice inceliyordum. Gündüz vakti saat 13:00 olmasýna raðmen hava alaca karanlýktý. Kýþ aylarýnda hep gece olduðunu bildiðimiz halde uzaktan süzülen güneþ ýþýklarýný seyrediyorduk. Her taraf bembeyaz kar içindeydi. Caddeler, binalar ýþýl ýþýl parlýyordu. Ýnsanlar kalýn giysiler içinde dolaþýyordu. Þirkete vardýk. Görevliler kapýda karþýladý. Foça’da tanýdýðým Estella ve Jutta ile görüþmek üzere kapýdan içeri girdiðimizde, soðuk duþ etkisi yaratan bir söz ile karþýlaþtýk. Bizi karþýlayan bir baþka þirket yetkilisi Türkiye sorumlusu Estella’nýn ve Jutta’nýn çok acil Çin‘e gittiðini ve en erken 5 gün içinde geleceðini iletti. Durumun bizde olumsuz tesir yaratacaðýný düþünmüþ olmalýlar ki, hemen ardýndan “Ýnter Continental Oteli’nde odalarýnýzý ayýrttýk. Ýsterseniz 5 gün Helsinki’de bekleyin, isterseniz yarýn sabah sizi uçakla son Kuzey Kutup Çizgisinin üstündeki turistlik kent Rovaniami’ye gönderelim. Rovaniemi çok güzel bir yerdir. Hem dinlenir hem hoþ vakit geçirirsiniz dediler.”
Her ne kadar heyecanla kontrata imza atmayý istiyor olsam da, gelen teklifi de güzel olduðu için kabul ettik. Beklemekten baþka þansýmýzýn olmadýðýnýn farkýndaydýk. Tercihimizi kendilerinin tabiriyle “Harikalar Diyarý Rovaniami’den” yana kullandýk. Ýmza yetkilisi partnerim Estella’nýn Çin’den dönüþünün haberi üzerine burada geçirdiðimiz ve yaþadýðýmýz birbirinden güzel muhteþem 4 günün ardýndan tekrar Helsinki’ye döndük ve otelimize yerleþtik. Ayný gün Aurinko Matkat binasýnýn toplantý salonunda 4 onlar, 2 biz uzun sürecek bir toplantýya girdik.
Hiçbir eksik nokta býrakmamak üzere, Foça destinasyonu için yapýlacak iþleri ve görev bölüþümünü tüm ayrýntýlarýyla konuþtuk, kayýt altýna aldýk. Akþam oldu. Hep birlikte Helsinki’nin tanýnmýþ deniz mahsulleri restoranýnda yediðimiz yemek esnasýnda aðýrlýklý olarak Foça hakkýnda konuþtuk. Sonra bizi otelimize býraktýlar. Gece Ýstanbul uçaðýmýz kalkacaktý. Bir þirket görevlisi tam konuþulduðu gibi dakik olarak otelden aldý ve havaalanýna getirdi.
Rutin iþlemler bittikten sonra uçaða bindik. Hava çok soðuktu. Uçaðý alkolle yýkadýlar. Ayný gün Ýstanbul aktarmalý olarak Ýzmir’e geri döndük.
Aradan 10 gün geçti. Aurinko Matkat, iþe karþýlýk önemli miktarda avans gönderdi.
Gelen avansýn üzerine bir o kadar da biz þirket kasasýndan para koyduk. Havuzda toplanan para ile otellerin otobüslerin minibüslerin rehberler için kiraladýðýmýz evlerin ön ödemelerini yaptýk. Foça yerel ayaðýnda üstümüze düþen vazifeyi iyi þekilde yaptýktan sonra 3 Mart’ta Fillandiya’dan gelecek olan turistleri beklemeye baþladýk.
Med Cezirli Günler
Aralýk bitti. Þubat ortaladý ve artýk Finlandiya’dan gelecek yolcu listelerini beklerken, 26 Þubat’ta gelen haber, günde ortalama yüz yirmi konaklama üzerinden yaptýðýmýz tüm hesaplarý allak bullak etti.
2. kere büyük bir hayal kýrýklýðý yaþattý. Yaþattý, çünkü Estella imzalý yazýda kýsaca þöyle diyordu: “Üzgünüm Mr.Karaca, bu yýl Foça destinasyonunu iptal etmek zorunda kaldýk. Yaptýðýmýz sözleþmeyi bir yýl gecikmeli olarak uygulamak istiyoruz. Ümit ederim ki siz de anlayýþ gösterir; olumsuz bu geliþmeyi kabul eder ve gelecek sene bizimle birlikte çalýþmayý sürdürürsünüz.”
Kýsa yazýyý okuduktan sonra oturduðum yerden kalkacak gücüm kalmamýþtý. Çünkü, Mart baþýndan Ekim sonuna olan periyod için oda ayýran otelcisinden, otobüsünü bizim için kapatan firmalar baþta olmak üzere daha pek çok iþletmeye durum nasýl anlatabilirdim? Öyle de yapmadým zaten. Kimseye haber vermedim. Ama hemen þimdi ya da en kýsa sürede bir çözüm bulmalýydým. Olup bitene teslim olmak, hiçbir þekilde kabul edilemezdi. Vakit geçirmeden acente müdürümüz Feride hanýma kendisiyle görüþmek istediðimi ilettim. Ayný gün toplantý yaptýk. Toplantýdan çýkan karar, biraz daha risk almayý gerektiriyordu. O riski aldým. Feride hanýmýn yetki belgesi dahil olmak üzere ihtiyaç duyabileceði her ne varsa hazýrlattým ve kendisine verilmesini saðladým. Elimizde patlayan odalarý satmasý pazarlamasý için Ýngiltere’ye gönderdim. Feride haným, Ýngiltere’de aðýrlýklý olarak Londra’da en az bir ay kapý kapý tüm “Tur Operatörlerini” ziyaret edecek, hiç olmazsa Foça destinasyonunu son dakika satýþ kapsamýna dahil ettirecekti. Bu baðlamda o yýl otellerden aldýðýmýz odalar dolarsa içim rahatlayacaktý.
Zaman daraldýkça günler bitmek bilmiyordu. Nihayet sekizinci günde, güzel haber geldi. Tüm oda kontenjanlarýmýzý hem de yaz süresince Ekim sonuna kadar Ýnspirations firmasýna pazarlamayý baþarmýþtý. Bir kere daha þansýmýz yaver gitti. Baþardýk. O yýl düþük fiyatlarla da olsa son dakika satýþlarýyla tüm otellerden aldýðýmýz, kapattýðýmýz odalarýmýzý doldurduk. Belki çok büyük karlar elde etmedik. Ama en azýndan büyükçe bir zararýn eþiðinden dönmeyi baþardýk.
Fillandiya firmasý olan Aurinko Matkat’a gelince, partnerimin Estella’nýn yazdýðý ve arzu ettiði gibi davrandýk. Olmasý gereken de buydu zaten. Ýpleri ve ticari iliþkileri bozmadýðýmýzdan dolayý, bir yýl sonra Foça’ya her hafta bir uçak dolusu Finlandiyalý turisti getirdik. Bu arada Aþýklar Yolu No: 3 adresine taþýndýk. Ofisi büyüttük. Ayný anda ofisin muhtelif odalarýnda 1 Hollandalý, 2 Ýngiliz, 3 Finlandiyalý rehber çalýþýyordu.
O yýllarda Foça, diðer firmalarýnda getirdiði turistlerle doldu taþtý ve altýn yýllarýný yaþadý. Yakalanan baþarý ile saðlanan rüya 10 sene sürdü.
Ardýndan iç ve dýþ etkenlerle her yýl biraz daha geriye giden “organizasyonlu turist geliþi” azaldýkça azaldý. 2000’li yýllarýn baþýnda 1-2 tesis hariç Foça, yurtiçi turizm hareketliliðinden payýna, nasibine almaya razý olan bir kente dönüþtü.
Coðrafya Ne Kadar Zorsa Turizm de O Kadar Zordur.
Yaþadýklarýmýzdan çýkardýðýmýz ders çok basitti. Ülke olarak bulunduðumuz coðrafyada teröründen savaþýna, ihtilalden sabotajýna kadar her an her þey olur. Yatýrýmcý hele hele turizmciyse, turizme yatýrým yapacaksa, bir deðil beþ defa fizibilite yapmasý lazýmdýr. Çünkü bu coðrafyanýn içinde bulunduðu durum, sadece son yýllarda, deðil onlarca yýldýr maalesef bunu gerektiriyor.
Kýsaca ülkemizde turizm, akýl ve cesaret iþidir.
Sebahattin Karaca
sebahattinkaraca35@hotmail.com
"Sebahattin Karaca" bütün yazýlarý için týklayýn...