Doç. Dr. B. Nazan Walpoth
COVÝD-19 Salgýný
STAV Ýsviçre Türkiye Hekimler Saðlýk Çalýþanlarý Derneði adýna
Doç. Dr. Belinda Nazan Walpoth
Bern Üniversitesi Týp Fakültesi Kardiyoloji ABD Öðretim Üyesi
STAV Ýsviçre Türkiye Hekimler ve Saðlýk Akademisyenleri Derneði Baþkaný
Bern Kanton Meclisi Milletvekili
11.03.2020 tarihinde Dünya Saðlýk Örgütü tarafýndan bir dünya salgýný olarak tanýmlanan COVÝD-19 salgýný ile ilgili Türkçe bilgilendirme
Bu yazýdaki bilgiler bizlerden önce salgýnla mücadele eden Çin ve Ýtalya gibi ülkelerin deneyimlerine göre derlenmiþtir. Bu konudaki bilgiler zaman içinde güncellenebilir.
Ýsviçre Federal Hükümeti 16.03.2020 tarihinde þu an için 16.04.2020 tarihine kadar sürecek olaðanüstü hal kararý almýþtýr. Bu karar en son 2. Dünya Savaþý sýrasýnda alýnmýþtýr. Hastaneler Ýtalya örneði gibi üzerimize tsunami þeklinde hýzla gelebilecek aðýr seyirli vakalar için yatak kapasitelerini stoklamakta. Personel vardiya usulü gereðinde her hekim yoðun bakým hekimi olarak çalýþabilecek duruma getiriliyor. Emekliler, öðrenciler göreve çaðrýldý. Ýlk kez milis asker sistemi olan Ýsviçre, 8000 rezerve saðlýk birliði askerini olaðanüstü bir emirle göreve çaðýrdý. Olaðanüstü hâl gittikçe artan COVÝD-19 salgýnýnýn logaritmik artan vakalarýnýn çoðalma hýzýný ve olasý komplikasyonlarýnýn hýzýný kesmek amacýyla alýndý. Böylelikle saðlýk sisteminin iflasýný ve dolaysýyla çok fazla can kaybýnýn önleme amacýný taþýmaktadýr. Olaðanüstü hal genelgesine uymayanlara üç yýla kadar hapis cezasý verilebilecektir. Bu durumdan da anlaþýldýðý gibi durum çok ciddi. Peki nedir bu Covid-19 salgýnýn önemi?
Korona Virüsü Ailesi : Koronavirüs, büyük bir virüs ailesinin bir alt türü. Sadece yedi tanesi insanlara bulaþabiliyor. Elektron mikroskop altýndaki görüntüsü taç þeklinde; o yüzden Latince Corona (taç) olarak adlandýrýlmýþ. Virüsler canlý, dinamik yapýlar, zaman içerisinde deðiþiklik olabiliyor. 2000'li yýllarda bir grup corona virüste mutasyon dediðimiz bazý genetik deðiþikliklerle üst solunum yolu deðil alt solunum yolu hastalýðý yani zatürre yapma kapasitesi görüldü. Bu yeni COVÝD-19 salgýný zatürre yapma kapasitesi olan üçüncü tip korona virüsü ile oluþmuþtur. Daha önce de sýnýrlý alanda salgýn yapan daha ölümcül SARS ve Mers-COV salgýnýnda zatürre gözlemlenmiþti. Bu yeni 3. virüsün adý 2019-NcoV. Yaptýðý hastalýðý da 2019’da ortaya çýkmasý nedeniyle CoVid-19 hastalýðý olarak adlandýrmýþlardýr. Koronavirüsün bu kadar çok korkutmasýnýn sebebi yayýlma gücünün yüksek ve aðýr seyrinin %20 kadar olmasýndandýr
Nasýl bulaþýr? Bulaþma genellikle hasta kiþinin öksürmesi ve aksýrmasý sýrasýnda oluþan damlacýklarýnýn 1 m’ye kadar yakýn temasta ve korunmasýz kiþilerin solunum yollarýndan girmesi ile olmaktadýr. Ayrýca enfekte yüzeylerden temasla, aðýz ve gözler de bulaþma yolu olabilir. Dünya Saðlýk Örgütü’ne göre bu virüsün "kuluçka dönemi", yani enfeksiyonun kapýldýðý andan belirtilerin görüldüðü zamana kadar olan dönem yaklaþýk 14 gün. Bazý yayýnlar bu sürenin 21 güne kadar çýkabileceðini söylüyor. Çinli bilim insanlarý, bazý kiþilerin belirtiler görülmeden de enfeksiyonu yaydýklarý uyarýsýnda bulunuyor. Koronavirüsün bulaþmasý için yakýn temas gerekiyor. Ýngiltere Ulusal Saðlýk Hizmetleri (NHS) yetkilileri, yakýn temasýn tanýmýný, virüs bulaþmýþ kiþiye 1 metre mesafeden 15 dakikadan fazla yaklaþmamak þeklinde yapýyor.
COVÝD -19 salgýný için ÇOK RÝSKLÝ KÝÞÝLER KÝMLERDÝR: 2019 nCoV enfeksiyonu da mevsimsel gripte olduðu gibi yaþlý hastalarda ya da hangi yaþta olursa olsun altta yatan kronik kalp hastalýðý, akciðer hastalýðý, kronik böbrek ve karaciðer hastalýðý olanlarda daha aðýr ve hayatý tehdit eder nitelikte seyretme eðilimindedir. Özellikle risk altýnda olanlar 65 yaþ üstü kiþiler, þeker hastalýðý olanlar, hipertansiyonu olanlar, kalp damar hastalýðý olanlar, kronik akciðer hastalýðý olanlar, baðýþýklýk sistemi hastalýðý olanlar, kanser tedavisi görenler, sigara içenler için yine risk yüksek kabul ediliyor.
COVÝD-19 hastalýðýnýn en sýk belirtileri: Yüksek ateþ, kas aðrýlarý, kuru öksürük, nefes darlýðý
Covid-19 hastalýðý ölümcül mü? Dünya Saðlýk Örgütü’nün 44 bin hastaya dayandýrdýðý araþtýrma verilere göre virüsün bulaþtýðý kiþilerin: %81'i hafif atlatýyor, %14'ü ciddi geçiriyor, %5'i aðýr hastalanýyor. Çovid-19'dan ölenlerin oraný ise %2-3 arasýnda. Hastalýðýn 9 yaþýn altýndaki çocuklarda pek görülmediði 80 yaþ üzerinde ve solunum yollarý hastalýklarý olanlarda ise ölümcüllük oranýnýn çok yükseldiði anlaþýlýyor.
Nasýl korunuruz: Bu virüsten korunmak için henüz bir aþý geliþtirilmemiþtir. En önemli korunma yöntemi sosyal mesafedir. Etrafýnýzdaki insanlara en az 2 metre mesafe koyunuz. Daha iyisi evde kalýnýz, evden çalýþýnýz. Bu hem virüsün size bulaþmasýný önler ya da size bulaþtýysa diðer insanlara bulaþmasýný önler. Diðer önemli korunma yöntemi ise kiþisel temizliðe önem verilmesidir. Dünya Saðlýk Örgütü bu virüsten korunmak için þu tavsiyelerde bulunuyor: Ellerinizi yýkayýn – sabun ile doðru el yýkama virüsü öldürüyor. En az 20 saniye sürecek þekilde ellerinizi yýkayýnýz. Gözlerinize, burnunuza ve aðzýnýza dokunmaktan kaçýnýn - elleriniz virüsün deðdiði bir yere dokunursa virüs bulaþabilir. Öksürürken ve hapþýrýrken aðýz ve burun bükülmüþ dirsek ile kapatýlmalý. Kapalý alanlar sýk sýk havalandýrýlmalýdýr. Kalabalýk ve kapalý alanlarda bulunmamak hastalýktan korunmak için alýnacak çok önemli önlemlerdendir. Kapý kollarýna, musluklara, virüsün bulaþabileceði herhangi bir yüzeye dokunmamaya çalýþýn. Dokunduðunuzda elinizi en kýsa zamanda sabunla yýkayýn, yüzünüze, aðzýnýza, gözünüze dokunmayýn,
COVÝD-19 teþhisi nasýl konur: Polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) adý verilen bir test ile teþhis konulur. Bu test sayesinde virüsün genetik parmak izi belirlenir
COVÝD-19 TEDAVÝ YÖNTEMLERÝ: Þu an için hastalýðý tedavi edecek herhangi bir antiviral ilaç yoktur. Diðer viral enfeksiyonlarýn tedavisinde kullanýlan deneysel tolocizumab gibi monoklonal antibody ve antiviral ilaçlar coronovirüs enfeksiyonlarýnýn tedavisinde de denenmiþ ancak kýsmý etkili bir sonuç elde edilmiþtir. Þu an için tedavi semptomatik olup, yatak istirahatý, bol sývý tüketimi ve günlük alýnmasý gerekli kalorinin alýnmasý vücut direnci açýsýndan gereklidir. Zira hastalýðý tedavi edecek olan vücut direncidir.
COVÝD-19 ölümcül bir hastalýk mýdýr: Dünya Saðlýk Örgütü’nün 44 bin hastaya dayandýrdýðý araþtýrma verilere göre hastalýðýn 9 yaþýn altýndaki çocuklarda pek görülmediði 80 yaþ üzerinde ve solunum yollarý hastalýklarý olanlarda ise ölümcüllük oranýnýn çok yükseldiði anlaþýlýyor. Hastalarýn %80’i hastalýðý hafif atlatýyor. %20 daha aðýr geçiriyor, bazen yoðun bakým þartlarý gerektirebilecek aðýr bir zatürre, böbrek yetmezliði, çoklu organ yetmezliðine giriyor ve bunlardan %2.3’si maalesef ki hayatýný kaybediyor. Özellikle yaþý 65 yaþtan büyüklerde (70-79 ölüm oraný %8, 80 yaþ üzeri ölüm oraný %14.8) kronik hastalýðý olanlarda (Kalp damar hastalýðý olanlarda ölüm oraný % 10.5, þeker hastalýðý ölüm oraný %7.3, hipertansiyonlularda ölüm oraný %6, kanser hastalarýnda ölüm oraný %5.3) bu oran daha yüksektir. Hastalýðýn geliþtirdiði zatürrenin aðýrlýðýna göre kiþiler yoðun bakýmda uni solunum cihazýna (ventilatör) baðlanabilir. Yoðun bakým yataklarý böylesine kontrolsüz bir salgýnda oluþabilecek komplikasyonlarý karþýlayabilecek sayýda deðildir Ýsviçre’nin yoðun bakým yatak kapasitesi 1000 yatak kadardýr; kontrolsüz salgýnda ihtiyaç 4000 yataða çýkabilir. Bütün bu acil önlemler saðlýk sisteminin iflasýný ve pek çok ölümü önleme adýnadýr. Unutmayýn Covid - 19 salgýný ile iflas eden saðlýk sistemi ile sýrf Çovid-19 salgýnýna baðlý ölümler olmamakta pek çok hastaya gerekli olan (kazalar, baþka ameliyatlar, kanserler vesaire) tedavi verilemeyecektir.
COVÝD-19 Salgýný nedeniyle tansiyon ilaçlarý kesilmeli mi: ACE Ýnhibitörleri ve Sartan kullanan hastalarýnýn daha çok komplikasyon geçirdiðini basýndan mutlaka okumuþsunuzdur. Bu konuda Ýsviçre Kardiyoloji Derneði ve Avrupa Kardiyoloji Derneði bu ilaçlarýn tedavideki önemini vurgulayarak bu konuda henüz hastalarýn prognozununun kötü olduðunu destekler yeterince yayýn olmadýðýný vurgulayarak ilaçlarýn kesilmemesini önermiþlerdir.
COVÝD-19 Salgýný nedeniyle Ýbubrufen, Brufen gibi ilaçlar zararlý mýdýr? Bu konuda da kanýt dayalý destekler yayýn yok. Fakat þu an için yönergeler zaten Covid-19 salgýnýnda ateþ ve aðrý durumunda Parasetamol kullanýmý yönünde. Yine de Ýbubrufen gibi nonsteroidal ilacý alýnmasý gerekirse takip eden Doktora sorulmalýdýr. Bütün bu bilgilerin ýþýðýnda lütfen sosyal mesafe kuralýna uyunuz, evde kalýnýz, mümkün ise evden çalýþýnýz. Sosyal izolasyon ile salgýnýnýn hýzýný kesmemize yardýmcý olunuz bu þekilde pek çok hayat kaybýný önlemede üzerinize düþeni yapýnýz. Ancak herkes üzerine düþen sorumluluðu yerine getirirse baþarýlý olabiliriz. Birlikten güç doðar.
Dünyanýn neresinde olursa tüm saðlýk çalýþanlarýna kolaylýklar dilerim.
Referanslar : Chen H, Zhou M,, Dong X,, et al. Epidemiological and Clinical Characteristics of 99 cases of 2019 novel coronavirus pneumonia in Wuhan, China: a descriptive study. Lancet 2020; published online January 29. 2. Wang D, Hu B, Hu C,, et al.Clinical Characteristics of 138 Hospitalized Patients with2019 Novel Coronavirus - Infected Pneumonia in Wuhan, China. JAMA. Published online February 07, 2020 3. COVID - 19 Clinical Guidance for the Cardiovascular Care Team, ACC Science and Quality Committee. J Am Coll Cardiol March 6, 2020 4. F. Miletto-Grenozio. Analisi numerica dei dati in rete, consiglio nazionale delle ricerche, Cnr-Spin, 14 marzo 2020 5. Remuzzi, G. Remuzzi. Covid and Italy: what next? Lancet online March 12, 2020 6. Roy M Anderson, Hans Heesterbeek, Don Klinkenberg, T Déirdre Hollingsworth. How will country-based mitigation measures in influence the course of the COVID-19 epidemic? Lancet online, March 6 7. David S. Jones. History in a Crisis-Lesson for Covid-19, N Engl J Med, 12 March 2020
Doç. Dr. B. Nazan Walpoth
nazan.walpoth@insel.ch
STAV Ýsviçre Türkiye Hekimler Saðlýk Çalýþanlarý Derneði adýna
Doç. Dr. Belinda Nazan Walpoth
Bern Üniversitesi Týp Fakültesi Kardiyoloji ABD Öðretim Üyesi
STAV Ýsviçre Türkiye Hekimler ve Saðlýk Akademisyenleri Derneði Baþkaný
Bern Kanton Meclisi Milletvekili
11.03.2020 tarihinde Dünya Saðlýk Örgütü tarafýndan bir dünya salgýný olarak tanýmlanan COVÝD-19 salgýný ile ilgili Türkçe bilgilendirme
Bu yazýdaki bilgiler bizlerden önce salgýnla mücadele eden Çin ve Ýtalya gibi ülkelerin deneyimlerine göre derlenmiþtir. Bu konudaki bilgiler zaman içinde güncellenebilir.
Ýsviçre Federal Hükümeti 16.03.2020 tarihinde þu an için 16.04.2020 tarihine kadar sürecek olaðanüstü hal kararý almýþtýr. Bu karar en son 2. Dünya Savaþý sýrasýnda alýnmýþtýr. Hastaneler Ýtalya örneði gibi üzerimize tsunami þeklinde hýzla gelebilecek aðýr seyirli vakalar için yatak kapasitelerini stoklamakta. Personel vardiya usulü gereðinde her hekim yoðun bakým hekimi olarak çalýþabilecek duruma getiriliyor. Emekliler, öðrenciler göreve çaðrýldý. Ýlk kez milis asker sistemi olan Ýsviçre, 8000 rezerve saðlýk birliði askerini olaðanüstü bir emirle göreve çaðýrdý. Olaðanüstü hâl gittikçe artan COVÝD-19 salgýnýnýn logaritmik artan vakalarýnýn çoðalma hýzýný ve olasý komplikasyonlarýnýn hýzýný kesmek amacýyla alýndý. Böylelikle saðlýk sisteminin iflasýný ve dolaysýyla çok fazla can kaybýnýn önleme amacýný taþýmaktadýr. Olaðanüstü hal genelgesine uymayanlara üç yýla kadar hapis cezasý verilebilecektir. Bu durumdan da anlaþýldýðý gibi durum çok ciddi. Peki nedir bu Covid-19 salgýnýn önemi?
Korona Virüsü Ailesi : Koronavirüs, büyük bir virüs ailesinin bir alt türü. Sadece yedi tanesi insanlara bulaþabiliyor. Elektron mikroskop altýndaki görüntüsü taç þeklinde; o yüzden Latince Corona (taç) olarak adlandýrýlmýþ. Virüsler canlý, dinamik yapýlar, zaman içerisinde deðiþiklik olabiliyor. 2000'li yýllarda bir grup corona virüste mutasyon dediðimiz bazý genetik deðiþikliklerle üst solunum yolu deðil alt solunum yolu hastalýðý yani zatürre yapma kapasitesi görüldü. Bu yeni COVÝD-19 salgýný zatürre yapma kapasitesi olan üçüncü tip korona virüsü ile oluþmuþtur. Daha önce de sýnýrlý alanda salgýn yapan daha ölümcül SARS ve Mers-COV salgýnýnda zatürre gözlemlenmiþti. Bu yeni 3. virüsün adý 2019-NcoV. Yaptýðý hastalýðý da 2019’da ortaya çýkmasý nedeniyle CoVid-19 hastalýðý olarak adlandýrmýþlardýr. Koronavirüsün bu kadar çok korkutmasýnýn sebebi yayýlma gücünün yüksek ve aðýr seyrinin %20 kadar olmasýndandýr
Nasýl bulaþýr? Bulaþma genellikle hasta kiþinin öksürmesi ve aksýrmasý sýrasýnda oluþan damlacýklarýnýn 1 m’ye kadar yakýn temasta ve korunmasýz kiþilerin solunum yollarýndan girmesi ile olmaktadýr. Ayrýca enfekte yüzeylerden temasla, aðýz ve gözler de bulaþma yolu olabilir. Dünya Saðlýk Örgütü’ne göre bu virüsün "kuluçka dönemi", yani enfeksiyonun kapýldýðý andan belirtilerin görüldüðü zamana kadar olan dönem yaklaþýk 14 gün. Bazý yayýnlar bu sürenin 21 güne kadar çýkabileceðini söylüyor. Çinli bilim insanlarý, bazý kiþilerin belirtiler görülmeden de enfeksiyonu yaydýklarý uyarýsýnda bulunuyor. Koronavirüsün bulaþmasý için yakýn temas gerekiyor. Ýngiltere Ulusal Saðlýk Hizmetleri (NHS) yetkilileri, yakýn temasýn tanýmýný, virüs bulaþmýþ kiþiye 1 metre mesafeden 15 dakikadan fazla yaklaþmamak þeklinde yapýyor.
COVÝD -19 salgýný için ÇOK RÝSKLÝ KÝÞÝLER KÝMLERDÝR: 2019 nCoV enfeksiyonu da mevsimsel gripte olduðu gibi yaþlý hastalarda ya da hangi yaþta olursa olsun altta yatan kronik kalp hastalýðý, akciðer hastalýðý, kronik böbrek ve karaciðer hastalýðý olanlarda daha aðýr ve hayatý tehdit eder nitelikte seyretme eðilimindedir. Özellikle risk altýnda olanlar 65 yaþ üstü kiþiler, þeker hastalýðý olanlar, hipertansiyonu olanlar, kalp damar hastalýðý olanlar, kronik akciðer hastalýðý olanlar, baðýþýklýk sistemi hastalýðý olanlar, kanser tedavisi görenler, sigara içenler için yine risk yüksek kabul ediliyor.
COVÝD-19 hastalýðýnýn en sýk belirtileri: Yüksek ateþ, kas aðrýlarý, kuru öksürük, nefes darlýðý
Covid-19 hastalýðý ölümcül mü? Dünya Saðlýk Örgütü’nün 44 bin hastaya dayandýrdýðý araþtýrma verilere göre virüsün bulaþtýðý kiþilerin: %81'i hafif atlatýyor, %14'ü ciddi geçiriyor, %5'i aðýr hastalanýyor. Çovid-19'dan ölenlerin oraný ise %2-3 arasýnda. Hastalýðýn 9 yaþýn altýndaki çocuklarda pek görülmediði 80 yaþ üzerinde ve solunum yollarý hastalýklarý olanlarda ise ölümcüllük oranýnýn çok yükseldiði anlaþýlýyor.
Nasýl korunuruz: Bu virüsten korunmak için henüz bir aþý geliþtirilmemiþtir. En önemli korunma yöntemi sosyal mesafedir. Etrafýnýzdaki insanlara en az 2 metre mesafe koyunuz. Daha iyisi evde kalýnýz, evden çalýþýnýz. Bu hem virüsün size bulaþmasýný önler ya da size bulaþtýysa diðer insanlara bulaþmasýný önler. Diðer önemli korunma yöntemi ise kiþisel temizliðe önem verilmesidir. Dünya Saðlýk Örgütü bu virüsten korunmak için þu tavsiyelerde bulunuyor: Ellerinizi yýkayýn – sabun ile doðru el yýkama virüsü öldürüyor. En az 20 saniye sürecek þekilde ellerinizi yýkayýnýz. Gözlerinize, burnunuza ve aðzýnýza dokunmaktan kaçýnýn - elleriniz virüsün deðdiði bir yere dokunursa virüs bulaþabilir. Öksürürken ve hapþýrýrken aðýz ve burun bükülmüþ dirsek ile kapatýlmalý. Kapalý alanlar sýk sýk havalandýrýlmalýdýr. Kalabalýk ve kapalý alanlarda bulunmamak hastalýktan korunmak için alýnacak çok önemli önlemlerdendir. Kapý kollarýna, musluklara, virüsün bulaþabileceði herhangi bir yüzeye dokunmamaya çalýþýn. Dokunduðunuzda elinizi en kýsa zamanda sabunla yýkayýn, yüzünüze, aðzýnýza, gözünüze dokunmayýn,
COVÝD-19 teþhisi nasýl konur: Polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) adý verilen bir test ile teþhis konulur. Bu test sayesinde virüsün genetik parmak izi belirlenir
COVÝD-19 TEDAVÝ YÖNTEMLERÝ: Þu an için hastalýðý tedavi edecek herhangi bir antiviral ilaç yoktur. Diðer viral enfeksiyonlarýn tedavisinde kullanýlan deneysel tolocizumab gibi monoklonal antibody ve antiviral ilaçlar coronovirüs enfeksiyonlarýnýn tedavisinde de denenmiþ ancak kýsmý etkili bir sonuç elde edilmiþtir. Þu an için tedavi semptomatik olup, yatak istirahatý, bol sývý tüketimi ve günlük alýnmasý gerekli kalorinin alýnmasý vücut direnci açýsýndan gereklidir. Zira hastalýðý tedavi edecek olan vücut direncidir.
COVÝD-19 ölümcül bir hastalýk mýdýr: Dünya Saðlýk Örgütü’nün 44 bin hastaya dayandýrdýðý araþtýrma verilere göre hastalýðýn 9 yaþýn altýndaki çocuklarda pek görülmediði 80 yaþ üzerinde ve solunum yollarý hastalýklarý olanlarda ise ölümcüllük oranýnýn çok yükseldiði anlaþýlýyor. Hastalarýn %80’i hastalýðý hafif atlatýyor. %20 daha aðýr geçiriyor, bazen yoðun bakým þartlarý gerektirebilecek aðýr bir zatürre, böbrek yetmezliði, çoklu organ yetmezliðine giriyor ve bunlardan %2.3’si maalesef ki hayatýný kaybediyor. Özellikle yaþý 65 yaþtan büyüklerde (70-79 ölüm oraný %8, 80 yaþ üzeri ölüm oraný %14.8) kronik hastalýðý olanlarda (Kalp damar hastalýðý olanlarda ölüm oraný % 10.5, þeker hastalýðý ölüm oraný %7.3, hipertansiyonlularda ölüm oraný %6, kanser hastalarýnda ölüm oraný %5.3) bu oran daha yüksektir. Hastalýðýn geliþtirdiði zatürrenin aðýrlýðýna göre kiþiler yoðun bakýmda uni solunum cihazýna (ventilatör) baðlanabilir. Yoðun bakým yataklarý böylesine kontrolsüz bir salgýnda oluþabilecek komplikasyonlarý karþýlayabilecek sayýda deðildir Ýsviçre’nin yoðun bakým yatak kapasitesi 1000 yatak kadardýr; kontrolsüz salgýnda ihtiyaç 4000 yataða çýkabilir. Bütün bu acil önlemler saðlýk sisteminin iflasýný ve pek çok ölümü önleme adýnadýr. Unutmayýn Covid - 19 salgýný ile iflas eden saðlýk sistemi ile sýrf Çovid-19 salgýnýna baðlý ölümler olmamakta pek çok hastaya gerekli olan (kazalar, baþka ameliyatlar, kanserler vesaire) tedavi verilemeyecektir.
COVÝD-19 Salgýný nedeniyle tansiyon ilaçlarý kesilmeli mi: ACE Ýnhibitörleri ve Sartan kullanan hastalarýnýn daha çok komplikasyon geçirdiðini basýndan mutlaka okumuþsunuzdur. Bu konuda Ýsviçre Kardiyoloji Derneði ve Avrupa Kardiyoloji Derneði bu ilaçlarýn tedavideki önemini vurgulayarak bu konuda henüz hastalarýn prognozununun kötü olduðunu destekler yeterince yayýn olmadýðýný vurgulayarak ilaçlarýn kesilmemesini önermiþlerdir.
COVÝD-19 Salgýný nedeniyle Ýbubrufen, Brufen gibi ilaçlar zararlý mýdýr? Bu konuda da kanýt dayalý destekler yayýn yok. Fakat þu an için yönergeler zaten Covid-19 salgýnýnda ateþ ve aðrý durumunda Parasetamol kullanýmý yönünde. Yine de Ýbubrufen gibi nonsteroidal ilacý alýnmasý gerekirse takip eden Doktora sorulmalýdýr. Bütün bu bilgilerin ýþýðýnda lütfen sosyal mesafe kuralýna uyunuz, evde kalýnýz, mümkün ise evden çalýþýnýz. Sosyal izolasyon ile salgýnýnýn hýzýný kesmemize yardýmcý olunuz bu þekilde pek çok hayat kaybýný önlemede üzerinize düþeni yapýnýz. Ancak herkes üzerine düþen sorumluluðu yerine getirirse baþarýlý olabiliriz. Birlikten güç doðar.
Dünyanýn neresinde olursa tüm saðlýk çalýþanlarýna kolaylýklar dilerim.
Referanslar : Chen H, Zhou M,, Dong X,, et al. Epidemiological and Clinical Characteristics of 99 cases of 2019 novel coronavirus pneumonia in Wuhan, China: a descriptive study. Lancet 2020; published online January 29. 2. Wang D, Hu B, Hu C,, et al.Clinical Characteristics of 138 Hospitalized Patients with2019 Novel Coronavirus - Infected Pneumonia in Wuhan, China. JAMA. Published online February 07, 2020 3. COVID - 19 Clinical Guidance for the Cardiovascular Care Team, ACC Science and Quality Committee. J Am Coll Cardiol March 6, 2020 4. F. Miletto-Grenozio. Analisi numerica dei dati in rete, consiglio nazionale delle ricerche, Cnr-Spin, 14 marzo 2020 5. Remuzzi, G. Remuzzi. Covid and Italy: what next? Lancet online March 12, 2020 6. Roy M Anderson, Hans Heesterbeek, Don Klinkenberg, T Déirdre Hollingsworth. How will country-based mitigation measures in influence the course of the COVID-19 epidemic? Lancet online, March 6 7. David S. Jones. History in a Crisis-Lesson for Covid-19, N Engl J Med, 12 March 2020
Doç. Dr. B. Nazan Walpoth
nazan.walpoth@insel.ch
"Doç. Dr. B. Nazan Walpoth" bütün yazýlarý için týklayýn...