Sebahattin Karaca
TURÝZM FOÇA’DA VE TÜRKÝYE’DE YÜZLERÝ GÜLDÜRDÜ. ANCAK...
2016 yýlýnda baþlayan ve daha sonra da týrmanarak devam eden, turizmdeki olumsuz geliþmeler ve hatta Avrupa ile yaþanan, ardýndan boykotlara kadar dayanan krizler bu yýl çözülmüþ gibi görünüyor. 2019 yýlýnda çok daha fazla ilgi ve artýþ beklentilerinin olduðunu söyleyen Türsab Yönetim Kurulu Baþkaný Firuz Baðlýkaya’ya göre turizmde mucize geliþmeler var. Ülke ekonomisi ve sektör için mutluluk verici bir tablo ile karþý karþýyayýz. Avrupalý turistler 2-3 yýl aradan sonra, yönünü yeniden ülkemize çevirdi. 2018 yýlýnýn Aðustos ayý sonu itibarýyla ülkemiz için yapýlan rezervasyonlarda Almanya’da % 20, Fransa’da %24, Ýngiltere’de %37, Hollanda’da %30 artýþ oldu. 21.6 milyon turistin yaklaþýk 15 milyar US Dolarý döviz býraktýðýný söyleyen Baðlýkaya; ilginin yýl sonuna kadar artarak devam edeceðini 2019 ve 2020 yýllarýnda daha iyi olacaðýný umduklarýný vurguladý. Ancak önümüzdeki yýllarda 40 milyon turist, 32 milyar Dolarýn hedeflendiðini ifade eden Tursab Baþkaný Baðlýkaya “bu hedefin tutturulmasý için büyük gayret göstereceðiz” dedi.
GELELÝM FOÇA’YA
1960’lý yýllarda tatil köyü ile birlikte baþlayan Foça turizmi aradan geçen yarým yüzyýlý iniþli çýkýþlý yaþadý. Tatil köyü ile birlikte adý duyuldukça ilgi gören Foça‘ya o yýllarda Turizm Danýþma Bürosu da açýldý. turizmde istatistik çok önemlidir ve her zaman yapýlýr. Bunun üzerinden gelecek yýllarda turizmin nasýl seyir edeceði öngörülmeye çalýþýlýr. Ýþte bu sebeptendir ki, o yýllarda Foça Turizm Bürosu’nda çalýþan bir görevli özellikle Cumartesi – Pazar günleri Foça giriþinde günboyu nöbet tutar gelen giden araçlarý sayardý. Araç sayýsýnýn azlýðý ve tatil alýþkanlýðýnýn yeni baþlýyor olmasýndan dolayý hafta sonunda Foça’ya 50 – 100 araç giriþ yaptýðýnda yüzler güler, araç sayýsý keyifle kayýtlara iþlenirdi. O yýllardan bu günlere gelindiðinde, her alanda olduðu gibi turizm de deðiþti ve baþkalaþtý.
1990 yýllarýn baþýnda, yabancý menþeli tur operatörleri ile Foça arasýnda köprü vazifesini gören Kuþadasý ve Ayvalýk’tan gelen 2-3 seyahat acentasý Foça’da faaliyete baþladý. Öte yandan öncelikli olarak Foça’da faaliyet göstermek üzere kurulan Nemtur seyahat acentasýnýn sayesinde ilk defa organizeli turist guruplarýnýn ülkelerinden alýnarak doðrudan doðruya Foça’ya getirilmesi ile Foça, turizmde altýn yýllarýný yaþamaya baþladý. Oteller doldu, baþta restoranlar olmak üzere, dericiler, halýcýlar, kuyumcular, eðlence yerleri, barlar, diskotekler, kuyumcu dükkanlarý uzun yýllar güzel iþ yaptýlar. Ancak çok geçmeden sorunlar baþ gösterdi. Acentalarýn oda talebi karþýsýnda otellerin bir bölümü yüksek fiyatlar talep etmeye baþladý. Bazýlarý 2-3 seyahat acentasýný birbirleri ile çarpýþtýrdý. Hatta bazýlarý “seneye oda vermem“ gibi söylemlerle acentayý köþeye sýkýþtýrdý. Öte yandan turiste mal satan ve hizmet veren diðer dükkanlarýn, iþletmelerin, kuruluþlarýn pek çoðu maalesef müþteri memnuniyetini saðlamak bir kenara, kazýk atmayý prensip edindiler. Bir örnek vermek gerekirse; karpuzun tanesini 10 liraya alanýn dilimini 12 liraya sattýðý görüldü. Bu ve benzeri þeyleri yapanlarýn önemli bir kýsmýnýn her yýl bölge veya belde deðiþtiren korsan iþletmeciler olduðu vakasý yapýlan þikayetlerden anlaþýlýyordu. Kýsaca acentalara gelen þikayetler çoðalmaya baþlamýþtý. Þikayet mekanizmalarýnýn da sorunlarý kökten çözecek tedbirler alamamasý, bu konuda yeterlilik gösterememesi tuzu ve biberi oluyordu. Sadece bu deðil, bazý acentalarýn belediyeden de beklentileri vardý. Bunlar kimi yerde imarla alakalý, kimi yerde gürültü ve kirlilik, kimi zamanda “sürdürülebilir turizm” için yapýlmasý lüzumlu olan iþlerle ilgiliydi. Bu baðlamda baþta özellikle sitten dolayý imarla ilgili olmak üzere çokta olumlu yanýtlar alýnamadý. Burada tek tek yazmayacaðým onlarca nedenlerden ve en önemlisi baþka çekim noktalarýnýn da Foça’nýn önüne geçmesi sebepleriyle seyahat acentalarý Foça’da faaliyetlerine son verdi. Seyahat acentalarýnýn Foça’dan gitmesi ile periyodik olarak her hafta gelen uçaklar dolusu turist Foça’dan elini eteðini çekti, Kemer’e ve Side’ye gitti. Dolaysýyla 90’lý yýllarda Foça’da baþlayan yabancý turist hareketliliði (1-2 tesis hariç) yaklaþýk 10 yýl sürdü ve 90’lý yýllarýn sonunda bitti.
Aradan geçen birkaç yýlýn sonunda Türkiye’nin ilk göz aðrýsý, tatil köyü iþletmesi ile mal sahibi 35 yýlýn ardýndan iþletilmenin devamý için gerekli olan, kira sözleþmesinin uzatýlmasý hususunda anlaþma saðlayamadýlar. Ýþletmeci anahtarý mal sahibine teslim etti ve arkasýna bakmadan çekip gitti. Bu durum Foça için çok kötü bir sonuç doðurdu. Baþta Foçalý tüm çalýþanlar iþlerini kaybetti. Kent ekonomisi kýsýr döngüye girdi. Tesis harabe oldu. Baykuþlar mekan tuttu. Tüm bu olumsuzluklar Foça turizminde doldurulmasý zor büyük bir boþluk yarattý.
FOÇA’DA DA TURÝZM HAREKETLÝLÝÐÝ VARDI VE BEREKETLÝYDÝ. AMA...
Ancak son yýllarda yerli turistlerin Alaçatý, Bozcaada ve Datça gibi Foça’ya da raðbet göstermesi ve ilgi duymasý ile gelenlerin sayýsý her yýl biraz daha arttý. Foça’nýn baþta Küçükdeniz olmak üzere sahip olduðu eþsiz doða güzellikleri, emsallerine göre kendini hissedilir derecede koruyabilmiþliði ile bütünleþince Foça “ilgi odaðý” oldu. Bu baðlamda Foça’da bu yýl bazý konaklama tesislerinde, yaz aylarý doluluk oranlarý, geçen seneye göre % 12- 15 artýþ göstererek % 98,5’lere ulaþtý. Bu durum Foça’da turizm iþletmelerinin yüzünü güldürdü.
AMA...
Umarým bu defa Foça’da “Sürdürülebilir turizm” için gerekli olan, “olmazsa olmaz” dediðimiz, mütemadiyen dillendirdiðimiz Küçükdeniz koyunun, ardýndan Büyükdeniz koyunun, Siren Kayalarý, tarihi ve doðal deðerlerin korunmasý için yeterli duyarlýlýk, azami dikkat ve gerekli çaba gösterilir.
Çünkü, yerelde yaþadýklarý sorun ve sebeplerden dolayý kaçan acentalarýn, ardýndan ön görüþü olmayan ve iþ bilmeyenlerin becerisizlikleri sonucu kapanan tatil köyünden kaynaklý yaralarýn sarýlmasýna, onlarca yýl yetmedi. Bedelini ise Foça ve Foçalýlar ödedi.
Umulur ki, en azýndan bundan sonra yetkili kiþiler, sorumluluklarýnýn bilincinde olurlar ve Foça’ya bir bozgun daha yaþatmazlar.
Sebahattin Karaca
sebahattinkaraca35@hotmail.com
www.sebahattinkaraca.com
2016 yýlýnda baþlayan ve daha sonra da týrmanarak devam eden, turizmdeki olumsuz geliþmeler ve hatta Avrupa ile yaþanan, ardýndan boykotlara kadar dayanan krizler bu yýl çözülmüþ gibi görünüyor. 2019 yýlýnda çok daha fazla ilgi ve artýþ beklentilerinin olduðunu söyleyen Türsab Yönetim Kurulu Baþkaný Firuz Baðlýkaya’ya göre turizmde mucize geliþmeler var. Ülke ekonomisi ve sektör için mutluluk verici bir tablo ile karþý karþýyayýz. Avrupalý turistler 2-3 yýl aradan sonra, yönünü yeniden ülkemize çevirdi. 2018 yýlýnýn Aðustos ayý sonu itibarýyla ülkemiz için yapýlan rezervasyonlarda Almanya’da % 20, Fransa’da %24, Ýngiltere’de %37, Hollanda’da %30 artýþ oldu. 21.6 milyon turistin yaklaþýk 15 milyar US Dolarý döviz býraktýðýný söyleyen Baðlýkaya; ilginin yýl sonuna kadar artarak devam edeceðini 2019 ve 2020 yýllarýnda daha iyi olacaðýný umduklarýný vurguladý. Ancak önümüzdeki yýllarda 40 milyon turist, 32 milyar Dolarýn hedeflendiðini ifade eden Tursab Baþkaný Baðlýkaya “bu hedefin tutturulmasý için büyük gayret göstereceðiz” dedi.
GELELÝM FOÇA’YA
1960’lý yýllarda tatil köyü ile birlikte baþlayan Foça turizmi aradan geçen yarým yüzyýlý iniþli çýkýþlý yaþadý. Tatil köyü ile birlikte adý duyuldukça ilgi gören Foça‘ya o yýllarda Turizm Danýþma Bürosu da açýldý. turizmde istatistik çok önemlidir ve her zaman yapýlýr. Bunun üzerinden gelecek yýllarda turizmin nasýl seyir edeceði öngörülmeye çalýþýlýr. Ýþte bu sebeptendir ki, o yýllarda Foça Turizm Bürosu’nda çalýþan bir görevli özellikle Cumartesi – Pazar günleri Foça giriþinde günboyu nöbet tutar gelen giden araçlarý sayardý. Araç sayýsýnýn azlýðý ve tatil alýþkanlýðýnýn yeni baþlýyor olmasýndan dolayý hafta sonunda Foça’ya 50 – 100 araç giriþ yaptýðýnda yüzler güler, araç sayýsý keyifle kayýtlara iþlenirdi. O yýllardan bu günlere gelindiðinde, her alanda olduðu gibi turizm de deðiþti ve baþkalaþtý.
1990 yýllarýn baþýnda, yabancý menþeli tur operatörleri ile Foça arasýnda köprü vazifesini gören Kuþadasý ve Ayvalýk’tan gelen 2-3 seyahat acentasý Foça’da faaliyete baþladý. Öte yandan öncelikli olarak Foça’da faaliyet göstermek üzere kurulan Nemtur seyahat acentasýnýn sayesinde ilk defa organizeli turist guruplarýnýn ülkelerinden alýnarak doðrudan doðruya Foça’ya getirilmesi ile Foça, turizmde altýn yýllarýný yaþamaya baþladý. Oteller doldu, baþta restoranlar olmak üzere, dericiler, halýcýlar, kuyumcular, eðlence yerleri, barlar, diskotekler, kuyumcu dükkanlarý uzun yýllar güzel iþ yaptýlar. Ancak çok geçmeden sorunlar baþ gösterdi. Acentalarýn oda talebi karþýsýnda otellerin bir bölümü yüksek fiyatlar talep etmeye baþladý. Bazýlarý 2-3 seyahat acentasýný birbirleri ile çarpýþtýrdý. Hatta bazýlarý “seneye oda vermem“ gibi söylemlerle acentayý köþeye sýkýþtýrdý. Öte yandan turiste mal satan ve hizmet veren diðer dükkanlarýn, iþletmelerin, kuruluþlarýn pek çoðu maalesef müþteri memnuniyetini saðlamak bir kenara, kazýk atmayý prensip edindiler. Bir örnek vermek gerekirse; karpuzun tanesini 10 liraya alanýn dilimini 12 liraya sattýðý görüldü. Bu ve benzeri þeyleri yapanlarýn önemli bir kýsmýnýn her yýl bölge veya belde deðiþtiren korsan iþletmeciler olduðu vakasý yapýlan þikayetlerden anlaþýlýyordu. Kýsaca acentalara gelen þikayetler çoðalmaya baþlamýþtý. Þikayet mekanizmalarýnýn da sorunlarý kökten çözecek tedbirler alamamasý, bu konuda yeterlilik gösterememesi tuzu ve biberi oluyordu. Sadece bu deðil, bazý acentalarýn belediyeden de beklentileri vardý. Bunlar kimi yerde imarla alakalý, kimi yerde gürültü ve kirlilik, kimi zamanda “sürdürülebilir turizm” için yapýlmasý lüzumlu olan iþlerle ilgiliydi. Bu baðlamda baþta özellikle sitten dolayý imarla ilgili olmak üzere çokta olumlu yanýtlar alýnamadý. Burada tek tek yazmayacaðým onlarca nedenlerden ve en önemlisi baþka çekim noktalarýnýn da Foça’nýn önüne geçmesi sebepleriyle seyahat acentalarý Foça’da faaliyetlerine son verdi. Seyahat acentalarýnýn Foça’dan gitmesi ile periyodik olarak her hafta gelen uçaklar dolusu turist Foça’dan elini eteðini çekti, Kemer’e ve Side’ye gitti. Dolaysýyla 90’lý yýllarda Foça’da baþlayan yabancý turist hareketliliði (1-2 tesis hariç) yaklaþýk 10 yýl sürdü ve 90’lý yýllarýn sonunda bitti.
Aradan geçen birkaç yýlýn sonunda Türkiye’nin ilk göz aðrýsý, tatil köyü iþletmesi ile mal sahibi 35 yýlýn ardýndan iþletilmenin devamý için gerekli olan, kira sözleþmesinin uzatýlmasý hususunda anlaþma saðlayamadýlar. Ýþletmeci anahtarý mal sahibine teslim etti ve arkasýna bakmadan çekip gitti. Bu durum Foça için çok kötü bir sonuç doðurdu. Baþta Foçalý tüm çalýþanlar iþlerini kaybetti. Kent ekonomisi kýsýr döngüye girdi. Tesis harabe oldu. Baykuþlar mekan tuttu. Tüm bu olumsuzluklar Foça turizminde doldurulmasý zor büyük bir boþluk yarattý.
FOÇA’DA DA TURÝZM HAREKETLÝLÝÐÝ VARDI VE BEREKETLÝYDÝ. AMA...
Ancak son yýllarda yerli turistlerin Alaçatý, Bozcaada ve Datça gibi Foça’ya da raðbet göstermesi ve ilgi duymasý ile gelenlerin sayýsý her yýl biraz daha arttý. Foça’nýn baþta Küçükdeniz olmak üzere sahip olduðu eþsiz doða güzellikleri, emsallerine göre kendini hissedilir derecede koruyabilmiþliði ile bütünleþince Foça “ilgi odaðý” oldu. Bu baðlamda Foça’da bu yýl bazý konaklama tesislerinde, yaz aylarý doluluk oranlarý, geçen seneye göre % 12- 15 artýþ göstererek % 98,5’lere ulaþtý. Bu durum Foça’da turizm iþletmelerinin yüzünü güldürdü.
AMA...
Umarým bu defa Foça’da “Sürdürülebilir turizm” için gerekli olan, “olmazsa olmaz” dediðimiz, mütemadiyen dillendirdiðimiz Küçükdeniz koyunun, ardýndan Büyükdeniz koyunun, Siren Kayalarý, tarihi ve doðal deðerlerin korunmasý için yeterli duyarlýlýk, azami dikkat ve gerekli çaba gösterilir.
Çünkü, yerelde yaþadýklarý sorun ve sebeplerden dolayý kaçan acentalarýn, ardýndan ön görüþü olmayan ve iþ bilmeyenlerin becerisizlikleri sonucu kapanan tatil köyünden kaynaklý yaralarýn sarýlmasýna, onlarca yýl yetmedi. Bedelini ise Foça ve Foçalýlar ödedi.
Umulur ki, en azýndan bundan sonra yetkili kiþiler, sorumluluklarýnýn bilincinde olurlar ve Foça’ya bir bozgun daha yaþatmazlar.
Sebahattin Karaca
sebahattinkaraca35@hotmail.com
"Sebahattin Karaca" bütün yazýlarý için týklayýn...