Sebahattin Karaca
ÜSKÜP ÜSKÜP
40 yýldýr yaþýyorum Foça’da. Ayný zamanda turizmle uðraþýyor, otel iþletiyorum. Uzun zamandýr Foça’nýn tarihi ile ilgili kendi çapýmda ufak tefek araþtýrmalar yapýyorum. Foça’nýn özellikle Antik Çaðý ve Orta Çaðý büyük ölçüde ilgi alanýma giriyor. Kültür ve sanat aracýlýðý ile Akdeniz kýyý kentlerine medeniyeti yayan þehir olan Foça’dan, gezdiðim dolaþtýðým her yerde izler, baðlar bulmaya çalýþýyorum.
Üsküp’e de bu duygularla ayakbastým. Ýyonlularýn Foça’dan gitmesine sebep olan, arkasýndan kente yerleþen Pers Ýmparatorluðu’ndan Foça’yý alan, Foça’yý Makedonya topraklarýna katan, ayný zamanda Anadolu’da yaptýðý tüm savaþlarý kazanarak, Mýsýr’a kadar ilerleyen, Makedonya kralý Büyük Ýskender’in baba diyarý Üsküp’teyim. 2. Philipp’in oðlu olan Büyük Ýskender, Makedonya’dan çýkarak Mýsýr’dan Hindistan’a kadar toprak üstüne toprak kazanmýþ, ülkesinin sýnýrlarýný uçsuz bucaksýz kýlmýþtý. Dünyanýn en tanýnmýþ ve en çok bilinen imparatorluklarýndan birini kurmuþtu. Daha 40 yaþýna gelmeden ölen Büyük Ýskender’in kurduðu imparatorluk, kýsa zamanda çökmüþ, kazanýlan topraklar bir bir Roma Ýmparatorluðu’nun eline geçmiþti.
Büyük Ýskender’in þehri Üsküp’e THY uçaðý ile Ýstanbul’dan bir buçuk saatlik uçuþun ardýndan indim. Bu sefer yanýmda torunlarýmýzdan vakit bulan, bana eþlik eden eþim de vardý. Eþim Nalan haným, son on yýldýr anne ve babalarý çalýþtýklarý için, genel olarak torunlarla ilgilenmek, onlara bakmak, onlarý yetiþtirmek gibi güzel ve tatlý bir uðraþ içindedir. Neyse kýsmet oldu þükür bu defa eþimle düþtük yollara, O da seyahati, gezmeyi, görmeyi sever.
Orta ölçekli ve tertemiz bir hava limanýnda sýcak insanlarýn güler yüzü ile karþýlaþtýk. Hava limanýnýn adý beklediðim gibi “Great Alexander” Büyük Ýskender’di. Liman bir Türk firmasý olan, Türkiye’de de çok fazla hava limaný iþleten TAV tarafýndan yapýlmýþ ve iþletilmekteydi. Uçakta tanýþtýðýmýz ve hemen kaynaþtýðýmýz Nesrin haným ve oðlu Deniz bey ile birlikte taksi kiraladýk. Þehir merkezine yaklaþýrken, bugünü ve yarýný birlikte geçirmeye karar verdik. Yarým saat sonra taksi bizi otele getirdi.Yol arkadaþlarýmýzýn oteli bize yakýn ama baþka bir noktadaydý. Beraber bir yorgunluk kahvesi içtikten sonra bugün birkaç saat birlikte Üsküp’ü gezip dolaþacak gördüklerimizi kendimizce yorumlayacaktýk.
Üsküp Meydaný
Great Alexander Meydaný
Otelden ayrýlýp þehir meydanýna gelince gördüklerimizden þaþkýna döndük. Tam olarak ifade etmek gerekirse, aðzýmýz açýk kaldý; yorum yapamaz olduk. Daha sonra da kentin her tarafýnda gördüðümüz gibi meydan, Büyük Ýskender’in ve babasý 2. Philipp’in yaný sýra onlarca kahramanýn, yazarýn, þairin, düþünürün ve ülkelerine katkýda bulunmuþ diðer insanlarýn heykelleri ile bir baþtan bir baþa süslenmiþti. Temizliði ve çevre düzenlemeleri ile dikkat çekmesinin yaný sýra, Vardar nehri üzerine yapýlmýþ birbirinden farklý mimari dokuya sahip köprüler de en azýndan Vardar nehrinin kendisi kadar çekim ve cazibe merkezi olmuþ. Baðýmsýzlýk kazanýldýktan sonra, baþta Vardar nehrinin her iki tarafýnda olmak üzere, kentin meydanlarý, parklarý, caddeleri, köþe baþlarý, kesiþme noktalarý, heykellerle donatan Makedonlar kentsel dönüþüm çerçevesinde, gurur duyduklarý görkemli tarihlerini yeniden gün ýþýðýna çýkartmak için kollarý sývamýþlar. Baþta kamu binalarý olmak üzere tüm diðer yapýlarý birbirinden gösteriþli sütunlu, pegimentli, neo klasik ve antik dönem mimarisi ile yeniden inþa ediyorlar.
Gündüz gözü ile gördüðümüz, özenle resimlerini çektiðimiz binalarýn tamamý gece aydýnlatmalarý ile baþka bir cazibe kazanýyor. Büyük Ýskender’in tarihteki yerini, adýna layýk bir þekilde, onu gelecek yüzyýllara taþýmak adýna Üsküp merkezinin yeniden yaratýldýðý intibasýna kapýlmamak mümkün deðil. Zannediyorum bu çalýþmalarla Avrupa’nýn orta yerinde sürdürülebilir tarih turizmini öne çýkarmaya çalýþýyorlar. Aslýna bakarsanýz doðru da yapýyorlar. Turizmde imaj yaratmak kolay bir iþ deðildir, zordur. Onlar yarýnlarý bugünden görmüþler, kentsel dönüþüm adý altýnda tarihlerini her vesile ile gün ýþýðýna çýkarmaya baþlamýþlar. Bana göre hedefleri çok net. Tarih turizminde biz de varýz diyorlar.
Üsküp Mustafa Paþa Camii
Osmanlý Ýzleri
Vardar nehrinin öteki tarafýnda bulunan Osmanlý kalesi ile kalenin eteklerinde kurulmuþ Osmanlý kenti her þeyi ile dimdik ayakta duruyor ve yaþýyor. Þehrin bu kýsmýnda rahatlýkla Türkçe konuþabilirsiniz. Hemen hemen herkes Türkçe konuþuyor. Osmanlý tarzýnda yüzlerce bina ve o dönemi birebir yaþatan çarþý, pazar, lokanta, meydan, kýraathane, berber, hamam, camisi ile canlý diri ve Avrupa’nýn ortasýnda yaþayan bir Anadolu kenti gibi. Burada dolaþýrken kendimi Bursa Ulu Cami’nin bulunduðu bölgede hissettim. Üsküp’te para birimi Makedonya dinarýdýr. 1 TL yaklaþýk 17 Makedonya dinarý ediyor. Konaklama ve yeme içme, alýþveriþ ülkemize göre yaklaþýk %50 ucuz.
Üsküp, hem Büyük Ýskender ‘in (Makedonya Ýmparatorluðu) ve hem de Osmanlýlarýn þehirde býraktýðý izlerle Avrupa’nýn gözdesi olmayý ve sürdürülebilir turizm yapmayý hedeflemiþ, bu doðrultuda da daha þimdiden ivme kazanmýþ.
Yakýn vadede etkili tanýtým çalýþmalarý ile Avrupalý turistlerin vazgeçilmezi olursa þaþmam.
Üsküp Kalesi
Üsküp Taþ Köprü
Üsküp Arkeoloji Müzesi
Sebahattin Karaca
sebahattinkaraca35@hotmail.com
www.sebahattinkaraca.com
40 yýldýr yaþýyorum Foça’da. Ayný zamanda turizmle uðraþýyor, otel iþletiyorum. Uzun zamandýr Foça’nýn tarihi ile ilgili kendi çapýmda ufak tefek araþtýrmalar yapýyorum. Foça’nýn özellikle Antik Çaðý ve Orta Çaðý büyük ölçüde ilgi alanýma giriyor. Kültür ve sanat aracýlýðý ile Akdeniz kýyý kentlerine medeniyeti yayan þehir olan Foça’dan, gezdiðim dolaþtýðým her yerde izler, baðlar bulmaya çalýþýyorum.
Üsküp’e de bu duygularla ayakbastým. Ýyonlularýn Foça’dan gitmesine sebep olan, arkasýndan kente yerleþen Pers Ýmparatorluðu’ndan Foça’yý alan, Foça’yý Makedonya topraklarýna katan, ayný zamanda Anadolu’da yaptýðý tüm savaþlarý kazanarak, Mýsýr’a kadar ilerleyen, Makedonya kralý Büyük Ýskender’in baba diyarý Üsküp’teyim. 2. Philipp’in oðlu olan Büyük Ýskender, Makedonya’dan çýkarak Mýsýr’dan Hindistan’a kadar toprak üstüne toprak kazanmýþ, ülkesinin sýnýrlarýný uçsuz bucaksýz kýlmýþtý. Dünyanýn en tanýnmýþ ve en çok bilinen imparatorluklarýndan birini kurmuþtu. Daha 40 yaþýna gelmeden ölen Büyük Ýskender’in kurduðu imparatorluk, kýsa zamanda çökmüþ, kazanýlan topraklar bir bir Roma Ýmparatorluðu’nun eline geçmiþti.
Büyük Ýskender’in þehri Üsküp’e THY uçaðý ile Ýstanbul’dan bir buçuk saatlik uçuþun ardýndan indim. Bu sefer yanýmda torunlarýmýzdan vakit bulan, bana eþlik eden eþim de vardý. Eþim Nalan haným, son on yýldýr anne ve babalarý çalýþtýklarý için, genel olarak torunlarla ilgilenmek, onlara bakmak, onlarý yetiþtirmek gibi güzel ve tatlý bir uðraþ içindedir. Neyse kýsmet oldu þükür bu defa eþimle düþtük yollara, O da seyahati, gezmeyi, görmeyi sever.
Orta ölçekli ve tertemiz bir hava limanýnda sýcak insanlarýn güler yüzü ile karþýlaþtýk. Hava limanýnýn adý beklediðim gibi “Great Alexander” Büyük Ýskender’di. Liman bir Türk firmasý olan, Türkiye’de de çok fazla hava limaný iþleten TAV tarafýndan yapýlmýþ ve iþletilmekteydi. Uçakta tanýþtýðýmýz ve hemen kaynaþtýðýmýz Nesrin haným ve oðlu Deniz bey ile birlikte taksi kiraladýk. Þehir merkezine yaklaþýrken, bugünü ve yarýný birlikte geçirmeye karar verdik. Yarým saat sonra taksi bizi otele getirdi.Yol arkadaþlarýmýzýn oteli bize yakýn ama baþka bir noktadaydý. Beraber bir yorgunluk kahvesi içtikten sonra bugün birkaç saat birlikte Üsküp’ü gezip dolaþacak gördüklerimizi kendimizce yorumlayacaktýk.
Üsküp Meydaný
Great Alexander Meydaný
Otelden ayrýlýp þehir meydanýna gelince gördüklerimizden þaþkýna döndük. Tam olarak ifade etmek gerekirse, aðzýmýz açýk kaldý; yorum yapamaz olduk. Daha sonra da kentin her tarafýnda gördüðümüz gibi meydan, Büyük Ýskender’in ve babasý 2. Philipp’in yaný sýra onlarca kahramanýn, yazarýn, þairin, düþünürün ve ülkelerine katkýda bulunmuþ diðer insanlarýn heykelleri ile bir baþtan bir baþa süslenmiþti. Temizliði ve çevre düzenlemeleri ile dikkat çekmesinin yaný sýra, Vardar nehri üzerine yapýlmýþ birbirinden farklý mimari dokuya sahip köprüler de en azýndan Vardar nehrinin kendisi kadar çekim ve cazibe merkezi olmuþ. Baðýmsýzlýk kazanýldýktan sonra, baþta Vardar nehrinin her iki tarafýnda olmak üzere, kentin meydanlarý, parklarý, caddeleri, köþe baþlarý, kesiþme noktalarý, heykellerle donatan Makedonlar kentsel dönüþüm çerçevesinde, gurur duyduklarý görkemli tarihlerini yeniden gün ýþýðýna çýkartmak için kollarý sývamýþlar. Baþta kamu binalarý olmak üzere tüm diðer yapýlarý birbirinden gösteriþli sütunlu, pegimentli, neo klasik ve antik dönem mimarisi ile yeniden inþa ediyorlar.
Gündüz gözü ile gördüðümüz, özenle resimlerini çektiðimiz binalarýn tamamý gece aydýnlatmalarý ile baþka bir cazibe kazanýyor. Büyük Ýskender’in tarihteki yerini, adýna layýk bir þekilde, onu gelecek yüzyýllara taþýmak adýna Üsküp merkezinin yeniden yaratýldýðý intibasýna kapýlmamak mümkün deðil. Zannediyorum bu çalýþmalarla Avrupa’nýn orta yerinde sürdürülebilir tarih turizmini öne çýkarmaya çalýþýyorlar. Aslýna bakarsanýz doðru da yapýyorlar. Turizmde imaj yaratmak kolay bir iþ deðildir, zordur. Onlar yarýnlarý bugünden görmüþler, kentsel dönüþüm adý altýnda tarihlerini her vesile ile gün ýþýðýna çýkarmaya baþlamýþlar. Bana göre hedefleri çok net. Tarih turizminde biz de varýz diyorlar.
Üsküp Mustafa Paþa Camii
Osmanlý Ýzleri
Vardar nehrinin öteki tarafýnda bulunan Osmanlý kalesi ile kalenin eteklerinde kurulmuþ Osmanlý kenti her þeyi ile dimdik ayakta duruyor ve yaþýyor. Þehrin bu kýsmýnda rahatlýkla Türkçe konuþabilirsiniz. Hemen hemen herkes Türkçe konuþuyor. Osmanlý tarzýnda yüzlerce bina ve o dönemi birebir yaþatan çarþý, pazar, lokanta, meydan, kýraathane, berber, hamam, camisi ile canlý diri ve Avrupa’nýn ortasýnda yaþayan bir Anadolu kenti gibi. Burada dolaþýrken kendimi Bursa Ulu Cami’nin bulunduðu bölgede hissettim. Üsküp’te para birimi Makedonya dinarýdýr. 1 TL yaklaþýk 17 Makedonya dinarý ediyor. Konaklama ve yeme içme, alýþveriþ ülkemize göre yaklaþýk %50 ucuz.
Üsküp, hem Büyük Ýskender ‘in (Makedonya Ýmparatorluðu) ve hem de Osmanlýlarýn þehirde býraktýðý izlerle Avrupa’nýn gözdesi olmayý ve sürdürülebilir turizm yapmayý hedeflemiþ, bu doðrultuda da daha þimdiden ivme kazanmýþ.
Yakýn vadede etkili tanýtým çalýþmalarý ile Avrupalý turistlerin vazgeçilmezi olursa þaþmam.
Üsküp Kalesi
Üsküp Taþ Köprü
Üsküp Arkeoloji Müzesi
Sebahattin Karaca
sebahattinkaraca35@hotmail.com
"Sebahattin Karaca" bütün yazýlarý için týklayýn...