Sebahattin Karaca
Foça’da Dört Mevsim Sürdürülebilir Turizm
Dört Mevsim Foça Sürdürülebilir Turizm Çalýþtayý’ný düþünen, planlayan, organize eden ve katýlan herkesi yürekten kutluyorum. Bu çalýþtayýn, ileride Foça için faydalý olacaðýna inanýyorum.
1960’lý yýllarýn ikinci yarýsýnda, Fransýz Tatilköyü ile baþlayan deniz, kum, eðlence turizmi, Foça’ya yýllarca belli ölçüde fayda saðladýðý gibi, Foça’nýn ülkemiz içinde ve dýþýnda tanýnmasýna ön ayak oldu. Ancak 70’li yýllar ve daha sonrasýnda Foça’ya alternatif yüzlerce turizm merkezi doðdu. Foça Tatilköyü’nün açýldýðý yýllarda Kuþadasý, Çeþme’nin yaný sýra Ýzmir’in kuzey aksýnda Ayvalýk, Ören, Erdek gibi turizm merkezleri varken, daha sonraki yýllarda Marmaris, Bodrum gibi ilçelerin turizme kazandýrýlmasý, hele hele Antalya ve civarýnýn birinci dereceden pilot bölge olmasý, buna baðlý olarak da, alt ve üst yapý yatýrýmlarýnýn kesintisiz ve bol miktarda yapýlmasý sonucunda, maalesef içinde Foça’nýn da bulunduðu, Ýzmir’in kuzey aksý, üçüncü derecede turizm alaný olmaktan kurtulamadý.
Foça’da baþta tarih turizmi, su sporlarý ve dalýþ turizmi, av turizmi, Kartdere ve Sazlýca’da ören halinde bulunan kilise ve manastýrýn ayaða kaldýrýlmasýndan sonra baþlatýlacak Ýnanç Turizmi ve daha benzer turizm türleri ile Foça turizmi çeþitlendirilmeliydi. Bu, bugüne kadar yapýlamadýðýndan, maalesef güzel ilçemizde turizm, sýnýrlý seviyelerde kalmýþtýr. Hala bu uðurda yapýlacak çok þey olduðuna inanýyorum.
Sürdürülebilir turizm denilince bilindiði üzere akla , kitle turizminin yok ettiði, baþta doðal güzellikler olmak üzere, tarihi doku ile içinde gelenek ve göreneklerin de olduðu deðerlerin korunmasý ile baþlatýlan ve devam ettirilen bir turizm anlayýþý gelir.
Bu cepheden bakýldýðýnda, sürdürülebilir turizmin yapýlabileceði en elveriþli çekim noktalarýndan bir tanesi Foça’dýr. Çünkü Foça’nýn içinde, ayaða kaldýrýldýðý taktirde yeteri kadar hem yer üstünde hem de yer altýnda tarihi zenginlikler inanýlmaz derecede çoktur. MÖ. 12. yüzyýlda, bu topraklarda kurulan Aolis þehri, daha sonra Ýyonlarýn yerleþmesiyle Akdeniz kýyý kentlerine kültür ve sanat yolu ile medeniyeti yaymýþlardýr. Ayný Ýyonlar, Perslerin istilasý ile birlikte Foça’yý terkedip daha önce kurduklarý kolonilere yerleþmiþlerdir. Bir müddet Perslerin de yönetiminde kalan Foça, diðer tüm Anadolu kentleri gibi Büyük Ýskender tarafýndan Perslerden alýnmýþ, yönetimi Büyük Ýskender’e baðlý Bergama Krallýðý’na verilmiþtir. Büyük Ýskender’in ölümüyle birlikte Bergama Krallýðý’nýn Romalýlar yönetimine gönüllü olarak girmesiyle bir Bizans þehri olmuþ, ardýndan Osmanlýlar da Foça’da iz býrakmýþlardýr. Kýsaca bir çýrpýda bakýldýðýnda, bilinen yedi medeniyetin yaþadýðý Foça, tarihi bakýmdan emsallerine göre çok zengindir. Þap madeni sebebiyle Cenevizlilerin Yenifoça’yý 1307’de kurduðunu ve Foça morunu ilk kez dünyaya buradan yaydýðýný biliyoruz. Sadece bu yönü ile bakýldýðýnda Cenova ile neler yapýlmaz ki?!.
Öte yandan, Deniz Ýçindeki Kapadokya diye adlandýrmak istediðim Siren Kayalarý ve Akdeniz Foklarý’nýn anayurdu, üreme alanýdýr ve baþlýbaþýna bir doðal zenginliktir. Korunabildiði, iyi bir planlama ile yerli, yabancý turistlerin görebileceði þekilde düzenlenebilirse, sürdürülebilir turizm için çok elveriþli bir alandýr.
Korunabildiði ve yaþatýlabildiði taktirde Kozbeyli‘de de sürdürülebilir turizm, en mükemmel þekilde gerçekleþir. Ayný þey Sazlýca ve Kartdere’deki küme (kule) evler ile yapýlýr. Büyük Deniz Limaný, özellikle Küçük Deniz Limaný korunmasý gereken en güzide yerlerdir. Unutmamak gerekir; ilk turist gönlünü Küçük Deniz ile Foça’ya kaptýrmýþtýr. Bu çok önemlidir. Bugüne gelindiðinde Küçük Deniz yükünü çoktan almýþ durumdadýr. Korunmaya en çok ihtiyaç duyulan yerdir Küçük Deniz. Kendisine ulaþan yollardaki ve meydandaki izinsiz her türlü iþgal bir týk daha ileri taþýnmamalýdýr. Küçük Deniz’de hayat çekilmez olduðunda bilinmelidir ki,Foça biter. O bakýmdan Küçük Deniz, Foça için çok özel korunmalý ve hiçbir çirkinliðe müsaade edilmemelidir.
Birkaç sene önce ilçemizde baþlatýlan Slow Food Yeryüzü Pazarý Foça için iyi bir kazançtýr. Sürdürülebilir turizm için iyi bir alternatiftir. Umarým bu konuda üreticiden tüketiciye kadar turizm yönünden gerekli adýmlar atýlýr. Bir marka olmasý saðlanýr.
Her zaman söylediðimi burada bir kere daha yinelemek istiyorum. Foça uluslararasý turizm arenasýnda kendine her zaman pazar bulabilecek ve rekabet edebilecek imkanlara sahiptir. Yeter ki uzun vadeli planlarla sahip olduðu dokusunu ve deðerlerini korumak üzerine plan ve projeler üretsin.
Sebahattin Karaca
sebahattinkaraca35@hotmail.com
www.sebahattinkaraca.com
Dört Mevsim Foça Sürdürülebilir Turizm Çalýþtayý’ný düþünen, planlayan, organize eden ve katýlan herkesi yürekten kutluyorum. Bu çalýþtayýn, ileride Foça için faydalý olacaðýna inanýyorum.
1960’lý yýllarýn ikinci yarýsýnda, Fransýz Tatilköyü ile baþlayan deniz, kum, eðlence turizmi, Foça’ya yýllarca belli ölçüde fayda saðladýðý gibi, Foça’nýn ülkemiz içinde ve dýþýnda tanýnmasýna ön ayak oldu. Ancak 70’li yýllar ve daha sonrasýnda Foça’ya alternatif yüzlerce turizm merkezi doðdu. Foça Tatilköyü’nün açýldýðý yýllarda Kuþadasý, Çeþme’nin yaný sýra Ýzmir’in kuzey aksýnda Ayvalýk, Ören, Erdek gibi turizm merkezleri varken, daha sonraki yýllarda Marmaris, Bodrum gibi ilçelerin turizme kazandýrýlmasý, hele hele Antalya ve civarýnýn birinci dereceden pilot bölge olmasý, buna baðlý olarak da, alt ve üst yapý yatýrýmlarýnýn kesintisiz ve bol miktarda yapýlmasý sonucunda, maalesef içinde Foça’nýn da bulunduðu, Ýzmir’in kuzey aksý, üçüncü derecede turizm alaný olmaktan kurtulamadý.
Foça’da baþta tarih turizmi, su sporlarý ve dalýþ turizmi, av turizmi, Kartdere ve Sazlýca’da ören halinde bulunan kilise ve manastýrýn ayaða kaldýrýlmasýndan sonra baþlatýlacak Ýnanç Turizmi ve daha benzer turizm türleri ile Foça turizmi çeþitlendirilmeliydi. Bu, bugüne kadar yapýlamadýðýndan, maalesef güzel ilçemizde turizm, sýnýrlý seviyelerde kalmýþtýr. Hala bu uðurda yapýlacak çok þey olduðuna inanýyorum.
Sürdürülebilir turizm denilince bilindiði üzere akla , kitle turizminin yok ettiði, baþta doðal güzellikler olmak üzere, tarihi doku ile içinde gelenek ve göreneklerin de olduðu deðerlerin korunmasý ile baþlatýlan ve devam ettirilen bir turizm anlayýþý gelir.
Bu cepheden bakýldýðýnda, sürdürülebilir turizmin yapýlabileceði en elveriþli çekim noktalarýndan bir tanesi Foça’dýr. Çünkü Foça’nýn içinde, ayaða kaldýrýldýðý taktirde yeteri kadar hem yer üstünde hem de yer altýnda tarihi zenginlikler inanýlmaz derecede çoktur. MÖ. 12. yüzyýlda, bu topraklarda kurulan Aolis þehri, daha sonra Ýyonlarýn yerleþmesiyle Akdeniz kýyý kentlerine kültür ve sanat yolu ile medeniyeti yaymýþlardýr. Ayný Ýyonlar, Perslerin istilasý ile birlikte Foça’yý terkedip daha önce kurduklarý kolonilere yerleþmiþlerdir. Bir müddet Perslerin de yönetiminde kalan Foça, diðer tüm Anadolu kentleri gibi Büyük Ýskender tarafýndan Perslerden alýnmýþ, yönetimi Büyük Ýskender’e baðlý Bergama Krallýðý’na verilmiþtir. Büyük Ýskender’in ölümüyle birlikte Bergama Krallýðý’nýn Romalýlar yönetimine gönüllü olarak girmesiyle bir Bizans þehri olmuþ, ardýndan Osmanlýlar da Foça’da iz býrakmýþlardýr. Kýsaca bir çýrpýda bakýldýðýnda, bilinen yedi medeniyetin yaþadýðý Foça, tarihi bakýmdan emsallerine göre çok zengindir. Þap madeni sebebiyle Cenevizlilerin Yenifoça’yý 1307’de kurduðunu ve Foça morunu ilk kez dünyaya buradan yaydýðýný biliyoruz. Sadece bu yönü ile bakýldýðýnda Cenova ile neler yapýlmaz ki?!.
Öte yandan, Deniz Ýçindeki Kapadokya diye adlandýrmak istediðim Siren Kayalarý ve Akdeniz Foklarý’nýn anayurdu, üreme alanýdýr ve baþlýbaþýna bir doðal zenginliktir. Korunabildiði, iyi bir planlama ile yerli, yabancý turistlerin görebileceði þekilde düzenlenebilirse, sürdürülebilir turizm için çok elveriþli bir alandýr.
Korunabildiði ve yaþatýlabildiði taktirde Kozbeyli‘de de sürdürülebilir turizm, en mükemmel þekilde gerçekleþir. Ayný þey Sazlýca ve Kartdere’deki küme (kule) evler ile yapýlýr. Büyük Deniz Limaný, özellikle Küçük Deniz Limaný korunmasý gereken en güzide yerlerdir. Unutmamak gerekir; ilk turist gönlünü Küçük Deniz ile Foça’ya kaptýrmýþtýr. Bu çok önemlidir. Bugüne gelindiðinde Küçük Deniz yükünü çoktan almýþ durumdadýr. Korunmaya en çok ihtiyaç duyulan yerdir Küçük Deniz. Kendisine ulaþan yollardaki ve meydandaki izinsiz her türlü iþgal bir týk daha ileri taþýnmamalýdýr. Küçük Deniz’de hayat çekilmez olduðunda bilinmelidir ki,Foça biter. O bakýmdan Küçük Deniz, Foça için çok özel korunmalý ve hiçbir çirkinliðe müsaade edilmemelidir.
Birkaç sene önce ilçemizde baþlatýlan Slow Food Yeryüzü Pazarý Foça için iyi bir kazançtýr. Sürdürülebilir turizm için iyi bir alternatiftir. Umarým bu konuda üreticiden tüketiciye kadar turizm yönünden gerekli adýmlar atýlýr. Bir marka olmasý saðlanýr.
Her zaman söylediðimi burada bir kere daha yinelemek istiyorum. Foça uluslararasý turizm arenasýnda kendine her zaman pazar bulabilecek ve rekabet edebilecek imkanlara sahiptir. Yeter ki uzun vadeli planlarla sahip olduðu dokusunu ve deðerlerini korumak üzerine plan ve projeler üretsin.
Sebahattin Karaca
sebahattinkaraca35@hotmail.com
"Sebahattin Karaca" bütün yazýlarý için týklayýn...