Sebahattin Karaca
FOÇA TURÝZMÝ'NDE YENÝ TÜR ARAYIÞI (KABUK DEÐÝÞTÝRME)
Foça turizmini, bu güne kadar olduðu gibi, yalnýz Deniz – Kum – Güneþ Turizmi türü ile yürütmenin zorluðundan pek çok yazýmda bahsettim. Ancak yaný baþýna da, somut önerilerimi sýraladým.
Önerilerimin baþýnda, Tarih Turizminin uygun olacaðýný ve sebeplerini de zaman zaman sizlerle paylaþtým. Foça, tarihi çok zengin olan nadir yerlerdendir. Ayný zaman da, zengin tarih üzerinde kent yaþamýnýn sürdüðü ender þehirlerden birisidir. Efes ve Bergama kadar eskidir. 3500 yýldan fazla geçmiþe sahiptir. Phokaia o zaman nereye kurulduysa Foça hala oradadýr.
Buna karþýn Bergama (Pergamon) ve Efes (Ephesus) ilk kurulduklarý yerin yakýnýnda ama ayný zamanda dýþýndadýrlar.
Kuruluþu bu kadar eski olan Foça’nýn (Phokaia) üzerinde, daðýnýk düzende yaþayan göçebe yerlilerden – Aolisler – Ýyonlular – Persler – Ýskender Ýmparatorluðu - Bizanslýlar – Osmanlýlar yaþadý. Her birisi zengin kültürel deðerler býraktý. Foça’daki her medeniyetten kalan tarihi deðerlerin önemli bir bölümü toprak altýnda olmakla beraber, bir kýsmý da toprak üstünde var olmaya devam etmektedir.
Bunlardan birkaç örnek vermek istiyorum.
Kale içi - Sur duvarlarý – Beþkapýlar – Anfi Tiyatro – Yel Deðirmenleri- Osmanlý Mezarlýðý - Osmanlý Hamamlarý - Su Kemerleri – Antik Mozaikler - öyle ki asýrlar önce þehrin su ihtiyacýný karþýlamak için örülen su kemerlerinin içinde Antik döneme ait lise binasýnýn alýn taþý, Orta çaðda Korsan Roman Muntaner‘in Foça’yý kuþatmasý sýrasýnda, yaðmalanan ganimetler arasýnda bulunan saf altýndan yapýlmýþ Hýristiyan haçýnýn bugün Genova Katedrali’nde olmasý gibi. Veya 500 sene önce Fatih Sultan Mehmet’in yaptýrdýðý cami gibi kaç þehirde vardýr.
Cumhuriyet döneminde, Ýstanbul – Ankara – Ýzmir - Bursa gibi büyük þehirler hariç, 1960 yýllarýnýn ortalarýnda Türkiye Turizmi, (Emekli Sandýðý’nýn yatýrýmý ve zeytinliðini – topraðýný - tarlasýný teþvik için çok ucuza veren, deðerli Foçalý insanlarýn gayreti ile) Foça’dan baþlatýlmýþtýr.
Daha sonraki bir yazýmda, (bu günlerde büyük bir gayret ile ayaða kaldýrýlmasý planlanan Athena Tapýnaðý’nýn yapýlmasý, Foça’ya çok ciddi katma deðer saðlayacak, turizm açýsýndan zenginlik kazandýracaktýr.)
Saðlamlýk bakýmýndan, kayalarýn üzerine kurulmuþ ve sade bir deyim ile taþla – topla – depremle yýkýlmasý mümkün olmayan Athena Tapýnaðý’nýn hangi sebepten ve kimler tarafýndan yýkýldýðýný yazacaðým.
Þimdi, kurulduðu tarihten bugüne kadar, yüzlerce olaya tanýklýk yapmýþ kültür - refah - zenginlik ve öncülükleri ile bizden evvelki nesillerce her dönem önemli þehir olma özelliðini korumuþ, þimdi ise bizlere teslim edilmiþ Foça’da “Tarih Turizmini” eksik ve noksanlarýný da tamamlayarak, Anfi Tiyatro - Athena Tapýnaðý – Kozbeyli – Kartdere - Sazlýca Rum Köyleri, ören halinde olan kiliseler - manastýrý ayaða kaldýrmak da dahil olmak üzere, baþlatmak ve geliþtirmek þimdiki neslin boynunun borcu olmalýdýr.
1980'li ve 1990'lý yýllarda araþtýrmacý ve gezgin olan ülkemiz insanýný yeme - içme kültürünü, yaþama biçimini, kýsmen tarihini merak ederek incelemek için Ýskandinav ülkelerinden gelen turistlerle, Fransýz tatil köyünde kalanlar birleþince gerçekten Foça'da bir turizm patlamasý olmuþtur. Foça'nýn sokaklarý, meydanlarý ve iþletmelerinde günün her saatinde turist görmek mümkün olmuþtur. Son birkaç cümleden de anlaþýlacaðý üzere Ýskandinav ülkelerinden gelenlerin sadece güneþ ve deniz turisti olmadýðý, bunun yanýnda ülkemizin deðerlerini merakla incelemek için geldiklerini ifade etmeye çalýþtým.
Tarih Turizmi’nin yaný sýra her tarafý deniz olan Foça’da, tüm kýsýtlýlýða raðmen Deniz Altý ve Dalýþ Turizmi de baþlatýlmalýdýr. Yelken ve Sörf Turizmi ile taçlandýrýlmalýdýr. Bunun için Foça, ulaþým, koy ve deniz yönünden çok uygundur.
Ýnanç turizmi geliþtirmek bir o kadar önemlidir. Asmadere’de bulunan Kilise ve bahçesi, sahip olduðu manzara ile ulaþýmdaki kolaylýðý ile birlikte ele alýndýðýnda günübirlik turlar için önemli çekim merkezi olur. O da baþka olumlu geliþmeleri tetikler.
Tam da bu noktada Foça'da Tarih Turizmi, Dalýþ Turizmi, Ýnanç Turizmi’nin geliþtirilmesinin kaçýnýlmaz olduðunu vurgulamaktayým. Muhtelif tarihlerde yayýnlamýþ bulunduðum Tarih Turizmi’ni, ''Çifte Kayalar'' turizme kazandýrýlmayý bekliyor baþlýklý, ''Kozbeyli turizme açýlmalýdýr'' baþlýklý yazýlarda dile getirmeye çalýþtýðým, yapýlmasý gereken iþlerle ilgili olarak, Foça Kaymakamlýðýmýzýn ve Foça Belediyemizin atmýþ olduðu adýmlar önemsenmelidir. Tarih ve Kültür Turizmini geliþtirme çerçevesinde UNESCO'nun da geçici listesine girmiþ olan ve Ýzmir Büyükþehir Belediyesi’nin de katkýlarý ile kale duvarlarýnýn restorasyon ve onarýmý, turizmde geliþmeyi bekleyen Kozbeyli'de bir zamanlara damgasýný vuran ''Çapkýnýn Meyhanesi'' onarýmý Tarih Turizmi için güzel kazanýmlardýr. Bunun yaný sýra Foça'nýn giriþinde bulunan ''Çifte Kayalarýn'' gece aydýnlatmasý, Ýzmir Büyükþehir Belediyesi Baþkanlýðý ile müþterek yürütülen ''Yel Deðirmenleri''nin restorasyon çalýþmalarý ve aydýnlatýlmasý Foça Turizmi için renktir, kazançtýr.
Bu manada Foçalý bir turizmci olarak, çalýþmalardan dolayý, baþta Ýzmir Büyükþehir Belediye Baþkaný Sayýn Aziz Kocaoðlu'na, Foça Belediye Baþkaný Sayýn Gökhan Demirað'a, Foça Kazýlarý Baþkaný Sayýn Ömer Özyiðit'e ve bu çalýþmalarda fikri - zikri katký ve düþüncesi olan ve emeði geçen herkese þükranlarýmý sunar, Foça’daki diðer tarihi deðerlerimizin de gün ýþýðýna çýkarýlmasýný ve doðal deðerlerimizin ise insanlýðýn hizmetine sunulmasýný temenni ederim.
Sebahattin Karaca
sebahattinkaraca35@hotmail.com
www.sebahattinkaraca.com
Foça turizmini, bu güne kadar olduðu gibi, yalnýz Deniz – Kum – Güneþ Turizmi türü ile yürütmenin zorluðundan pek çok yazýmda bahsettim. Ancak yaný baþýna da, somut önerilerimi sýraladým.
Önerilerimin baþýnda, Tarih Turizminin uygun olacaðýný ve sebeplerini de zaman zaman sizlerle paylaþtým. Foça, tarihi çok zengin olan nadir yerlerdendir. Ayný zaman da, zengin tarih üzerinde kent yaþamýnýn sürdüðü ender þehirlerden birisidir. Efes ve Bergama kadar eskidir. 3500 yýldan fazla geçmiþe sahiptir. Phokaia o zaman nereye kurulduysa Foça hala oradadýr.
Buna karþýn Bergama (Pergamon) ve Efes (Ephesus) ilk kurulduklarý yerin yakýnýnda ama ayný zamanda dýþýndadýrlar.
Kuruluþu bu kadar eski olan Foça’nýn (Phokaia) üzerinde, daðýnýk düzende yaþayan göçebe yerlilerden – Aolisler – Ýyonlular – Persler – Ýskender Ýmparatorluðu - Bizanslýlar – Osmanlýlar yaþadý. Her birisi zengin kültürel deðerler býraktý. Foça’daki her medeniyetten kalan tarihi deðerlerin önemli bir bölümü toprak altýnda olmakla beraber, bir kýsmý da toprak üstünde var olmaya devam etmektedir.
Bunlardan birkaç örnek vermek istiyorum.
Kale içi - Sur duvarlarý – Beþkapýlar – Anfi Tiyatro – Yel Deðirmenleri- Osmanlý Mezarlýðý - Osmanlý Hamamlarý - Su Kemerleri – Antik Mozaikler - öyle ki asýrlar önce þehrin su ihtiyacýný karþýlamak için örülen su kemerlerinin içinde Antik döneme ait lise binasýnýn alýn taþý, Orta çaðda Korsan Roman Muntaner‘in Foça’yý kuþatmasý sýrasýnda, yaðmalanan ganimetler arasýnda bulunan saf altýndan yapýlmýþ Hýristiyan haçýnýn bugün Genova Katedrali’nde olmasý gibi. Veya 500 sene önce Fatih Sultan Mehmet’in yaptýrdýðý cami gibi kaç þehirde vardýr.
Cumhuriyet döneminde, Ýstanbul – Ankara – Ýzmir - Bursa gibi büyük þehirler hariç, 1960 yýllarýnýn ortalarýnda Türkiye Turizmi, (Emekli Sandýðý’nýn yatýrýmý ve zeytinliðini – topraðýný - tarlasýný teþvik için çok ucuza veren, deðerli Foçalý insanlarýn gayreti ile) Foça’dan baþlatýlmýþtýr.
Daha sonraki bir yazýmda, (bu günlerde büyük bir gayret ile ayaða kaldýrýlmasý planlanan Athena Tapýnaðý’nýn yapýlmasý, Foça’ya çok ciddi katma deðer saðlayacak, turizm açýsýndan zenginlik kazandýracaktýr.)
Saðlamlýk bakýmýndan, kayalarýn üzerine kurulmuþ ve sade bir deyim ile taþla – topla – depremle yýkýlmasý mümkün olmayan Athena Tapýnaðý’nýn hangi sebepten ve kimler tarafýndan yýkýldýðýný yazacaðým.
Þimdi, kurulduðu tarihten bugüne kadar, yüzlerce olaya tanýklýk yapmýþ kültür - refah - zenginlik ve öncülükleri ile bizden evvelki nesillerce her dönem önemli þehir olma özelliðini korumuþ, þimdi ise bizlere teslim edilmiþ Foça’da “Tarih Turizmini” eksik ve noksanlarýný da tamamlayarak, Anfi Tiyatro - Athena Tapýnaðý – Kozbeyli – Kartdere - Sazlýca Rum Köyleri, ören halinde olan kiliseler - manastýrý ayaða kaldýrmak da dahil olmak üzere, baþlatmak ve geliþtirmek þimdiki neslin boynunun borcu olmalýdýr.
1980'li ve 1990'lý yýllarda araþtýrmacý ve gezgin olan ülkemiz insanýný yeme - içme kültürünü, yaþama biçimini, kýsmen tarihini merak ederek incelemek için Ýskandinav ülkelerinden gelen turistlerle, Fransýz tatil köyünde kalanlar birleþince gerçekten Foça'da bir turizm patlamasý olmuþtur. Foça'nýn sokaklarý, meydanlarý ve iþletmelerinde günün her saatinde turist görmek mümkün olmuþtur. Son birkaç cümleden de anlaþýlacaðý üzere Ýskandinav ülkelerinden gelenlerin sadece güneþ ve deniz turisti olmadýðý, bunun yanýnda ülkemizin deðerlerini merakla incelemek için geldiklerini ifade etmeye çalýþtým.
Tarih Turizmi’nin yaný sýra her tarafý deniz olan Foça’da, tüm kýsýtlýlýða raðmen Deniz Altý ve Dalýþ Turizmi de baþlatýlmalýdýr. Yelken ve Sörf Turizmi ile taçlandýrýlmalýdýr. Bunun için Foça, ulaþým, koy ve deniz yönünden çok uygundur.
Ýnanç turizmi geliþtirmek bir o kadar önemlidir. Asmadere’de bulunan Kilise ve bahçesi, sahip olduðu manzara ile ulaþýmdaki kolaylýðý ile birlikte ele alýndýðýnda günübirlik turlar için önemli çekim merkezi olur. O da baþka olumlu geliþmeleri tetikler.
Tam da bu noktada Foça'da Tarih Turizmi, Dalýþ Turizmi, Ýnanç Turizmi’nin geliþtirilmesinin kaçýnýlmaz olduðunu vurgulamaktayým. Muhtelif tarihlerde yayýnlamýþ bulunduðum Tarih Turizmi’ni, ''Çifte Kayalar'' turizme kazandýrýlmayý bekliyor baþlýklý, ''Kozbeyli turizme açýlmalýdýr'' baþlýklý yazýlarda dile getirmeye çalýþtýðým, yapýlmasý gereken iþlerle ilgili olarak, Foça Kaymakamlýðýmýzýn ve Foça Belediyemizin atmýþ olduðu adýmlar önemsenmelidir. Tarih ve Kültür Turizmini geliþtirme çerçevesinde UNESCO'nun da geçici listesine girmiþ olan ve Ýzmir Büyükþehir Belediyesi’nin de katkýlarý ile kale duvarlarýnýn restorasyon ve onarýmý, turizmde geliþmeyi bekleyen Kozbeyli'de bir zamanlara damgasýný vuran ''Çapkýnýn Meyhanesi'' onarýmý Tarih Turizmi için güzel kazanýmlardýr. Bunun yaný sýra Foça'nýn giriþinde bulunan ''Çifte Kayalarýn'' gece aydýnlatmasý, Ýzmir Büyükþehir Belediyesi Baþkanlýðý ile müþterek yürütülen ''Yel Deðirmenleri''nin restorasyon çalýþmalarý ve aydýnlatýlmasý Foça Turizmi için renktir, kazançtýr.
Bu manada Foçalý bir turizmci olarak, çalýþmalardan dolayý, baþta Ýzmir Büyükþehir Belediye Baþkaný Sayýn Aziz Kocaoðlu'na, Foça Belediye Baþkaný Sayýn Gökhan Demirað'a, Foça Kazýlarý Baþkaný Sayýn Ömer Özyiðit'e ve bu çalýþmalarda fikri - zikri katký ve düþüncesi olan ve emeði geçen herkese þükranlarýmý sunar, Foça’daki diðer tarihi deðerlerimizin de gün ýþýðýna çýkarýlmasýný ve doðal deðerlerimizin ise insanlýðýn hizmetine sunulmasýný temenni ederim.
Sebahattin Karaca
sebahattinkaraca35@hotmail.com
"Sebahattin Karaca" bütün yazýlarý için týklayýn...