Sebahattin Karaca
FOÇA, TURÝZMDE DENÝZ ALTINA GÖZ DÝKTÝ
Türkiye’nin ilk tatil beldelerinden biri olan ve 1960’lý yýllarýn baþlarýnda turizm pilot bölgesi ilan edilen Foça’da, o yýllarda ’’güneþ – deniz - kum’’ turizmi kapsamýnda devlet eliyle Türkiye’nin ilk tatil köyü yapýlmýþtýr. Türkiye’nin ilk tatil köyü (Fransýz tatil köyü), Foça turizminin can damarý, pek çok ailenin geçim kaynaðý, çalýþanlar için dil okulu, Foça’nýn gururu, yüz aký ve Türkiye’nin neresinde olursa olsun, kendisinden sonra yapýlmýþ tüm tatil köylerine model ve örnek olmuþ bir tesis iken. Ýstihdam ve Foça turizmi ekonomisi açýsýndan, yerine herhangi bir alternatif yaratýlmadan, yine devlet eliyle bir günde kapatýlmýþtýr. Bu durum Foça’ da iþsizliði ve turizmde de duraðanlýðý beraberinde getirmekle kalmayýp, Foça’da yaþayan binlerce insaný ve turizmcileri derinden yaralayan, üzen ve üzmeye devam eden bir gerçektir.
Bu ve benzer sebeplerden ötürü Foça’da turizm sektöründe iþtigal eden yatýrýmcýlar ile sivil toplum örgütleri bir araya gelerek; yarým asýrdýr süren ‘’güneþ – deniz - kum ‘’ turizminin yaný sýra, Foça’nýn terk edilmiþ Rum köylerindeki ören vaziyette olan kilise ve manastýrlarýn onarýmlarý ile beraber inanç turizmini baþlatmak ve geliþtirmek için bu uðurda her türlü çalýþmanýn yapýlmasýný gerekli görmektedirler.
Felix Sartiaux ile baþlayan, Ekrem Akurgal ile devam eden, halen Prof. Dr. Ömer Özyiðit ile sürdürülen kazý çalýþmalarýnýn sonucunda çýkarýlan ve 3000 yýllýk tarihe sahip, Foça’nýn tarih turizmine yönelmesi çok doðaldýr ve çok doðru bir harekettir.
Bu baðlamda Foça içerisinde yapýlan kazýlar sonucunda ortaya çok miktarda eser çýkmýþtýr. Bundan sonra da çýkacaktýr. Ömer Özyiðit’in önderliðinde sürdürülen, ayný zamanda UNESCO’nun Dünya mirasý geçici listesine aldýðý kale duvarlarý ile Athena Tapýnaðý, amfi tiyatro, Beþ Kapýlar Kalesi ve daha nice tarihi eserlerin toprak üzerine çýkarýlmasý sonucunda TarihTurizmi’nin de paralel olarak Foça’da ele alýnýp geliþtirilmesi gerekmektedir.
Bunun dýþýnda Foça’nýn sahip olduðu ve dalýþ turizmine elveriþli olan tertemiz deniz, koylarý ve adalarýnda projeye dayalý resif alanlarý planlanmalýdýr. Yaratýlacak resif alanlarýna kullaným dýþý olmuþ uçak, helikopter, gemi, denizaltý gibi batýklarla denizaltý ve dalýþ turizmini canlandýrmak gerekir. Hatta resif projeleri en az üç farklý adada ve en az üç farklý koordinatlarda yapýlmalýdýr ki, dalýþ turizmine katýlan dalgýçlara çeþitlilik ve zenginlik sunulmuþ olsun ve her defasýnda farklý dalýþ alanlarýnda dalma imkâný kendilerine verilsin. Denizaltý ve dalýþ turizmini basite almamak gerekir.
Bu baðlamda BOSAD “Bodrum Su Altý Derneði”nin yaptýklarý, ülke tanýtýmý ve turizm adýna takdire þayandýr. BOSAD Baþkaný Ýhsan Küçükünsal, “Su altýný sevdirmek kara üstünde olduðu kadar, Su altý güzelliklerimizi Dünyaya tanýtmak için üç yýlda hazýrladýðýmýz projeyi her yýl dalýþ festivalleri düzenleyerek, daha da ilgi çeker hale getirdik. Amacýmýz proje kapsamýnda Kara Ada dýþýndaki dalýþ yapýlan noktalarý arttýrmak, ülkemizde daha çok turist gelmesini saðlamak. Proje sadece Bodrum’un deðil Türkiye’nin gururu oldu. Tur acenteleri uluslararasý alanda dalýþ turizmi için rezervasyon yapmaya baþladý. Tarih, kültür, mavi yolculuðun yaný sýra dalýþ turizmi için Bodrum’a gelen turist sayýsýnda büyük artýþ yaþanmaya baþladý. 7 yýlda 350 bin kiþi dalýþ yaptý, önümüzdeki yýllarda bir helikopter ve bir uçaðýn daha batýrýlarak dalýþa açýlmasýyla, ziyaret eden turist sayýsýný yýlda 50 bine çýkarmayý hedefledik“ dedi.
Yapýlan araþtýrmalarda dalýþ turizmi sektör içerisinde tüm dünyada hýzla yayýlmaktadýr. Bu uðurda hemen hemen her kýtada ülkeler birbirleriyle yarýþ içerisindedirler.
Almanya bile güçlü ekonomisine raðmen, dalýþ turizmi pastasýndan payýný almak istiyor. Baltýk denizinde ve göllerindeki batýklarýn denizaltý ve dalýþ turizmi için tanýtýmýný yapýyor. Turizm gelirlerini artýrmanýn yaný sýra, gençleri bu spor aþýlamak isteyen Almanya büyük gayret içindedir.
Ayrýntýlar:
http://www.padi.com/scuba/scuba-diving-trips/scuba-diving-resort-vacations/germany/
Dünya’nýn en ünlü batýklarýndan olan Thistlegorm gemisi, her yýl 25 bin dalgýcý konuk ediyor. 1941’de Alman savaþ uçaklarý tarafýndan batýrýldýktan sonra uzun süre keþfedilemeyen Thistlegorm gemisi Mýsýr piramitleri kadar tanýnýyor. 73 yýlda doðal balýk cenneti haline dönüþen, yüzlerce canlý türünün yuva yaptýðý gemi, þimdilerde dalgýçlarýn en büyük hayalidir. 30 metre derinlikteki Thistlegorm’u her yýl Türkiye’den de 2 bine yakýn dalgýç ziyaret ediyor ve dalýyor.
Mýsýrda her türlü kargaþa ve iç savaþa raðmen, bütün geliri dalýþ turizmi olan SHARM EL SHEÝKH’i incelemek lazým. Bu þehirde beþ yýldýzlý 16 otel (3 tane Hilton, 2 tane Maritime, 2 tane Marriot, Rixos, Sheretaton, Hyatt) bulunmaktadýr. Sadece dalýþ için, dünyanýn dört bir tarafýndan günlük beþ bin kiþi tekneler ile dalýþa çýkýyor. Dalýþa giderken günlük tekne ücreti kiþi baþýna 60 Euro ödüyorlar. Bu rakam özel dalýþ noktalarýna gidilmesi halinde bir kiþi bir gün için 160 Euro ödüyor.
Kýbrýs Rum kesimi ise bu uðurda biraz daha iþi ileri taþýmýþ ve Sualtý Parký baþlatmýþtýr. *
Yazýlmýþ olan bu örnekleri çoðalttýkça, incelendikçe, Foça’da Deniz Altý ve Dalýþ Turizmini baþlatmak, geliþtirmek, korumak üzere, Foça ile ilgisi olan yetkili - yetkisiz herkesin ama herkesin, kutsal görevi olmalýdýr.
*Yazýnýn hazýrlanmasý sýrasýnda desteðini esirgemeyen Dalgýç, Berk Çelebi’ye teþekkür ederim.
Sebahattin Karaca
sebahattinkaraca35@hotmail.com
www.sebahattinkaraca.com
Türkiye’nin ilk tatil beldelerinden biri olan ve 1960’lý yýllarýn baþlarýnda turizm pilot bölgesi ilan edilen Foça’da, o yýllarda ’’güneþ – deniz - kum’’ turizmi kapsamýnda devlet eliyle Türkiye’nin ilk tatil köyü yapýlmýþtýr. Türkiye’nin ilk tatil köyü (Fransýz tatil köyü), Foça turizminin can damarý, pek çok ailenin geçim kaynaðý, çalýþanlar için dil okulu, Foça’nýn gururu, yüz aký ve Türkiye’nin neresinde olursa olsun, kendisinden sonra yapýlmýþ tüm tatil köylerine model ve örnek olmuþ bir tesis iken. Ýstihdam ve Foça turizmi ekonomisi açýsýndan, yerine herhangi bir alternatif yaratýlmadan, yine devlet eliyle bir günde kapatýlmýþtýr. Bu durum Foça’ da iþsizliði ve turizmde de duraðanlýðý beraberinde getirmekle kalmayýp, Foça’da yaþayan binlerce insaný ve turizmcileri derinden yaralayan, üzen ve üzmeye devam eden bir gerçektir.
Bu ve benzer sebeplerden ötürü Foça’da turizm sektöründe iþtigal eden yatýrýmcýlar ile sivil toplum örgütleri bir araya gelerek; yarým asýrdýr süren ‘’güneþ – deniz - kum ‘’ turizminin yaný sýra, Foça’nýn terk edilmiþ Rum köylerindeki ören vaziyette olan kilise ve manastýrlarýn onarýmlarý ile beraber inanç turizmini baþlatmak ve geliþtirmek için bu uðurda her türlü çalýþmanýn yapýlmasýný gerekli görmektedirler.
Felix Sartiaux ile baþlayan, Ekrem Akurgal ile devam eden, halen Prof. Dr. Ömer Özyiðit ile sürdürülen kazý çalýþmalarýnýn sonucunda çýkarýlan ve 3000 yýllýk tarihe sahip, Foça’nýn tarih turizmine yönelmesi çok doðaldýr ve çok doðru bir harekettir.
Bu baðlamda Foça içerisinde yapýlan kazýlar sonucunda ortaya çok miktarda eser çýkmýþtýr. Bundan sonra da çýkacaktýr. Ömer Özyiðit’in önderliðinde sürdürülen, ayný zamanda UNESCO’nun Dünya mirasý geçici listesine aldýðý kale duvarlarý ile Athena Tapýnaðý, amfi tiyatro, Beþ Kapýlar Kalesi ve daha nice tarihi eserlerin toprak üzerine çýkarýlmasý sonucunda TarihTurizmi’nin de paralel olarak Foça’da ele alýnýp geliþtirilmesi gerekmektedir.
Bunun dýþýnda Foça’nýn sahip olduðu ve dalýþ turizmine elveriþli olan tertemiz deniz, koylarý ve adalarýnda projeye dayalý resif alanlarý planlanmalýdýr. Yaratýlacak resif alanlarýna kullaným dýþý olmuþ uçak, helikopter, gemi, denizaltý gibi batýklarla denizaltý ve dalýþ turizmini canlandýrmak gerekir. Hatta resif projeleri en az üç farklý adada ve en az üç farklý koordinatlarda yapýlmalýdýr ki, dalýþ turizmine katýlan dalgýçlara çeþitlilik ve zenginlik sunulmuþ olsun ve her defasýnda farklý dalýþ alanlarýnda dalma imkâný kendilerine verilsin. Denizaltý ve dalýþ turizmini basite almamak gerekir.
Bu baðlamda BOSAD “Bodrum Su Altý Derneði”nin yaptýklarý, ülke tanýtýmý ve turizm adýna takdire þayandýr. BOSAD Baþkaný Ýhsan Küçükünsal, “Su altýný sevdirmek kara üstünde olduðu kadar, Su altý güzelliklerimizi Dünyaya tanýtmak için üç yýlda hazýrladýðýmýz projeyi her yýl dalýþ festivalleri düzenleyerek, daha da ilgi çeker hale getirdik. Amacýmýz proje kapsamýnda Kara Ada dýþýndaki dalýþ yapýlan noktalarý arttýrmak, ülkemizde daha çok turist gelmesini saðlamak. Proje sadece Bodrum’un deðil Türkiye’nin gururu oldu. Tur acenteleri uluslararasý alanda dalýþ turizmi için rezervasyon yapmaya baþladý. Tarih, kültür, mavi yolculuðun yaný sýra dalýþ turizmi için Bodrum’a gelen turist sayýsýnda büyük artýþ yaþanmaya baþladý. 7 yýlda 350 bin kiþi dalýþ yaptý, önümüzdeki yýllarda bir helikopter ve bir uçaðýn daha batýrýlarak dalýþa açýlmasýyla, ziyaret eden turist sayýsýný yýlda 50 bine çýkarmayý hedefledik“ dedi.
Yapýlan araþtýrmalarda dalýþ turizmi sektör içerisinde tüm dünyada hýzla yayýlmaktadýr. Bu uðurda hemen hemen her kýtada ülkeler birbirleriyle yarýþ içerisindedirler.
Almanya bile güçlü ekonomisine raðmen, dalýþ turizmi pastasýndan payýný almak istiyor. Baltýk denizinde ve göllerindeki batýklarýn denizaltý ve dalýþ turizmi için tanýtýmýný yapýyor. Turizm gelirlerini artýrmanýn yaný sýra, gençleri bu spor aþýlamak isteyen Almanya büyük gayret içindedir.
Ayrýntýlar:
http://www.padi.com/scuba/scuba-diving-trips/scuba-diving-resort-vacations/germany/
Dünya’nýn en ünlü batýklarýndan olan Thistlegorm gemisi, her yýl 25 bin dalgýcý konuk ediyor. 1941’de Alman savaþ uçaklarý tarafýndan batýrýldýktan sonra uzun süre keþfedilemeyen Thistlegorm gemisi Mýsýr piramitleri kadar tanýnýyor. 73 yýlda doðal balýk cenneti haline dönüþen, yüzlerce canlý türünün yuva yaptýðý gemi, þimdilerde dalgýçlarýn en büyük hayalidir. 30 metre derinlikteki Thistlegorm’u her yýl Türkiye’den de 2 bine yakýn dalgýç ziyaret ediyor ve dalýyor.
Mýsýrda her türlü kargaþa ve iç savaþa raðmen, bütün geliri dalýþ turizmi olan SHARM EL SHEÝKH’i incelemek lazým. Bu þehirde beþ yýldýzlý 16 otel (3 tane Hilton, 2 tane Maritime, 2 tane Marriot, Rixos, Sheretaton, Hyatt) bulunmaktadýr. Sadece dalýþ için, dünyanýn dört bir tarafýndan günlük beþ bin kiþi tekneler ile dalýþa çýkýyor. Dalýþa giderken günlük tekne ücreti kiþi baþýna 60 Euro ödüyorlar. Bu rakam özel dalýþ noktalarýna gidilmesi halinde bir kiþi bir gün için 160 Euro ödüyor.
Kýbrýs Rum kesimi ise bu uðurda biraz daha iþi ileri taþýmýþ ve Sualtý Parký baþlatmýþtýr. *
Yazýlmýþ olan bu örnekleri çoðalttýkça, incelendikçe, Foça’da Deniz Altý ve Dalýþ Turizmini baþlatmak, geliþtirmek, korumak üzere, Foça ile ilgisi olan yetkili - yetkisiz herkesin ama herkesin, kutsal görevi olmalýdýr.
*Yazýnýn hazýrlanmasý sýrasýnda desteðini esirgemeyen Dalgýç, Berk Çelebi’ye teþekkür ederim.
Sebahattin Karaca
sebahattinkaraca35@hotmail.com
"Sebahattin Karaca" bütün yazýlarý için týklayýn...