Iþýk Teoman
Orta Avrupa’da suyun baþkenti Viyana
Viyana Belediyesi’nin davetlisi olarak gittiðimiz Belediye binasýnda bizi konuk eden Viyana Eyaleti Genel Direktörü Dr.Erich Hechtner’e, “ Belediyenize gelen en büyük sorun nedir?” diye soruyorum. Yanýtý oldukça ilginç. Çünkü, Viyana’da; ulaþým, temizlik, su, imar, çevre ve benzeri sorunlar yok. Dr.Hechtner diyor ki: ”Araçlar ile bisikletler arasýnda arada bir sýkýntýlar yaþanýyor.” Baþkaca sorun yok. Kenti bu duygular ile gezmeye baþlýyoruz, arkadaþlarýmýz Hürol Daðdelen, Uður Ýþven ve Engin Yavuz ile birlikte…
Ýzmir'den gelen gazetecileri konuk eden Viyana Eyaleti Genel Direktörü Dr.Erich Hechtner
Adým baþý yeþil, adým baþý çiçek.
Viyana Belediyesi yüz yýl önce su sorununa köklü bir çözüm getirmiþ, Alpler’in zirvesinden minik bir kaynaktan baþlayan yolculuk 80 kilometre uzaklýktaki kente kadar uzanýyor. Hem de hiçbir teknik donaným kullanmadan borulardan akýp gidiyor Alpler’in buz gibi sularý. Yani pompa kullanýlmýyor; su geldiði gibi kente yakýn bir merkezde önce depoya ulaþýyor, orada kentin ihtiyacý kadar olan bölüm yine pompa kullanýlmadan musluklara veriliyor. Viyana’nýn suyu mükemmelin de ötesinde, Avrupa Birliði gözünü suya dikmiþ ama Avusturya devleti suyunu kaptýrýr mý? Çünkü o su geleceðin Viyana’sýna iki yüz yýl yetecek kadar akmaya devam edecek. Belki hiç bitmeyecek birkaç yüz yýl daha akmaya devam edecek. Bir yanda Alpler’den gelen þeker tadýnda içme suyu bir yandan da yaz kýþ yaðmaya devam eden yaðmurlar bu tarihi kenti kültür ve sanatýn yanýnda adeta dünyanýn özel yeþil bir köþesine çevirmiþ. Aðacý olmayan bulvar, cadde ve sokak yok, çiçeði olmayan balkon ve pencere önü ise görmek mümkün deðil.
Sokak ve caddeler ceviz, kestane ve ýhlamur aðaçlarýyla dolu
Hem de çiçeðin bin bir türlüsü, her çeþidi… Sokaklarda ceviz aðaçlarý, kestane aðaçlarý, her biri yüzlerce yaþýnda, dimdik göðe uzanýyor yeþil yapraklarýyla. Öyle bir kent ki, Viyana: kentin genel sekreterini ziyaret ettik, belediye binasýnda makamýnda buluþtuk. Dört gündür gezdiðimiz kentte gözle görünür bir problem yok. Bisiklet yollarý tamam, kentin dört bir yanýný að gibi örmüþ, her türlü kolaylýk saðlanmýþ, geçiþ üstünlükleri var kaldýrýmlarda. Metro ise en büyük kolaylýk kent içinde gitmediði bölge yok, tramvay deseniz öyle, otobüsler výzýr výzýr çalýþýyor, temiz ve tertemiz. Kentin yüzde ellisi yeþil kamusal alan. Kent merkezindeki birinci bölgedeki tüm binalar birbirleriyle yarýþýyor mimari güzellik açýsýndan, her bina bir sanat eseri barýndýrýyor. Her bina ünlü mimarlar tarafýndan tasarlanmýþ, duvarlarýnda, balkonlarýnda ve çatýlarýnda heykeller, figürler ve resimler yer alýyor, insan gözünü alamýyor. Kent içinde gül bahçesi oluþturulmuþ. Hikayesi de ilginç, kentte yaþayan vatandaþlar bahçeye gelip gül fidaný dikiyor ve adýný yazýyor, binlerce fidan boy atmýþ aðaç gibi olmuþ gül fidanlarý ve çok özel bir köþe oluþmuþ.
Su kanallarýný görmek isteyen 7.5 Euro ödemek zorunda
Gül bahçesine havuzlar, ceviz, kestane ve ýhlamur aðaçlarý ve diðer bitkiler ayrý bir güzellik katmýþ, banklarda insanlar saatlerce oturup bu güzelliði izliyor, sohbet ediyor, banklarda yatýyor, hava bir de güneþli olduðu zaman mayolu ve bikinili insanlarý da görmek mümkün.
Birçok Avrupa kentine hayat veren Tuna ise Viyana'nýn simgelerinden biri. Ancak bu kentin Tuna'yla iliþkisi pek hayal ettiðimiz gibi deðil. Tuna kentin içinden geçmiyor, kuzeyinde kalýyor. Üstelik insanlarýn müdahaleleri sonucu yataðý deðiþtirilmiþ, yerinden oynamýþ; sonuçta ortaya bir Tuna kanalý, bir eski Tuna, bir de asýl Tuna olmak üzere üç ayrý bölüm çýkmýþ. Buradan asýl Tuna küçücük bir gölet þeklinde görülüyor. Kentin altýnda Tuna nehrinin bir bölümü yaklaþýk iki kilometrelik bir tünel sisteminin içinden geçip gidiyor, turistler bu tüneli görmek için 7.5 Euro ödüyor. Atýk sularýn yer aldýðý bölüm ise 140 yýl önce tasarlanýp, planlanýp yapýlmýþ, düzenli kanallardan akýp giden tünellerde 1949 yýlýnda bir de film çevrilmiþ. Filmin adý Üçüncü Adam. Gerilim ve gizem tadýndaki filmin yönetmenliðini Carol Reed yapmýþ, oyuncular arasýnda ise Orson Welles gibi ünlüler de yer alýyor. Tünelin içinde bu filmden fragmanlar izledik, kokular arasýnda, yani insanlar turizm için neleri deðerlendiriyor ibretle bakakaldýk arkadaþlarýmla.
Gelelim Viyana suyunun yol haritasýna
Bir günümüz suyun öyküsünün geçtiði yerleri görmek ve yaþamak için geçti. Sabah erken saatlerde Viyana Belediyesi’nin yetkilileriyle yola koyulduk. Yaklaþýk 80 kilometre gittikten sonra yemyeþil bir ormanýn içine kadar devam ettik ve tesislere ulaþtýk. Kaynaðýn bulunduðu kilitli kapý bizim için özel olarak açýldý, ardýndan cam bölmenin ardýndan görebildiðimiz pýrýl pýrýl Alpler’den gelen suyun yakýndan fotoðrafýný çekebilmek için o özel cam bölmeler de bizim için aralandý. Çok titiz davranarak fotoðraf çekimlerimizi tamamladýk. Daha sonra suyun akýþ hýzýndan, ana depoya ulaþmasýna, oradan kentin ihtiyacý olan þebekeye götürülmesine kadar olan çalýþmalarý dakikalarca anlattýlar. Viyana su iþletmeleri basýn sözcüsü Bayan Astrid Rompolt, hem minibüsümüzü kullandý, kaptanlýk yaptý; hem de suyun doðuþundan kente varýþýna kadar izlenen yolu o kadar güzel anlattý ki, not almama bile gerek kalmadý hepsi beynime yerleþti.
Viyana'ya ulaþan su bu kumanda merkezinden yönetiliyor
600 bin metre küplük su deposu ile Avrupa’nýn birincisi
Benim bu gezide su deposunun bulunduðu alan çok ilgimi çekti. Avrupa’nýn en büyük su deposunu yapmýþlar, yukarýda 65 bin metre karelik bir alan ve aþaðýda dört bölümden oluþan 600 bin metre küp kapasiteli depoda kaynak suyu, buz gibi ve biz cam bölmenin ardýndan izliyoruz. Neusiedl am Steinfeld Su Deposu. Yapýldýðý zamanda dünyanýn en büyük kapalý temiz su deposu olarak kayýtlara geçti. 1950'lerde inþa edilen Memba suyu deposu 600.000 metreküp su depolayabiliyor. Bu büyük alan 4 tane büyük su deposundan oluþuyor. Depolar 10 metre yüksekliðinde. 120 metreye 134 metre büyüklüðünde. Kumanda odasý 24 saat çalýþýyor 4 bin noktada alarm sistemi kurulmuþ, kente su geliþigüzel verilmiyor, ihtiyaç bilgisayar ortamýnda belirleniyor ve ona göre akýþ saðlanýyor. Ana borularda su kaçaðý diye bir sorun yaþanmýyor. Ancak kent içindeki þebeke daðýlýmýnda yüzde onluk bir kayýp var (kaçak deðil). Ortadoðu ne kadar petrol zenginiyse, Orta Avrupa da o kadar su zengini. Viyana ise bu zenginlikten fazlasýyla nasibini almýþ bir baþkent. Alp sýradaðlarý üzerinde bulunan büyük daðlarýn kar sularý Avusturya'nýn su kaynaklarýný oluþturmuþ. Onlarca nehir ve gölleriyle de zengin olan Avusturya'nýn bir iki gölünün dýþýndaki tüm sularý içme suyu kalitesinde. Yani bu kalitedeki bir suyun evlerde çamaþýr ve bulaþýk makinelerinde kullanýlmasýný düþündüðümde içim acýdý.
Avrupa'nýn en büyük su deposu bu alanýn altýnda
Avrupa Birliði gözünü suya dikmiþ nabýz yokluyor
Her ne kadar denizden yüzlerce kilometre uzakta olsa da, kuzeyindeki Tuna, çevresindeki Viyana ormanlarý, ülkenin doðusundaki Alp Daðlarý Viyana'yý su kültürüne pek uzak düþürmüyor. Viyana ve su denilence insanlarýn aklýna en çok Alp daðlarýndan süzülen içme suyu geliyor. Tüm Viyana çeþmelerinden akan su doðrudan Alpler'den geliyor; tadýna ve içmeye doyulamýyor. Ýnsanýn ülkesine dönerken, bu suyu þiþeleyip yanýnda götüresi geliyor. Bu arada, Avrupa Birliði’nin Avusturya'nýn suyunda gözü olduðunu ve sýk sýk gündeme taþýdýðýný öðrendim. AB arada bir nabýz yoklayarak Avusturya'nýn suyunu AB'nin diðer üye ülkelerinin de faydalanmasý gerektiðini belirtiyormuþ. Avusturya'da siyasetçiler sularýn satýlmasýna þimdilik karþýlarmýþ. Baþbakan danýþmaný ve devlet bakaný "Suyun satýlamayacaðýný" yasayla garanti altýna almýþ Hollanda'yý iþaret ederek, su konusunda anayasa garantisi talep etmiþ. Yani Avusturyalýlar "Sularýmýz hakkýnda kararý biz veririz, baþkalarý karýþamaz" diyorlarmýþ. Ýsabetli bir karar almýþlar, bizim ülkemizde ise en deðerli su kaynaklarýnýn kalbinde HES’ler inþa ediliyor.
Viyana’da ulaþým kolay ama pahalý
Viyana’da kaldýðýmýz dört gün boyunca genellikle yürümeyi, metroyu ve tramvayý tercih ettik. Viyana gerçekten demir aðlarla örülmüþ. Ulaþým sorun deðil ancak çok pahalý. Aktarmalar bizim ülkemizdeki gibi ücretsiz, bizim kullandýðýmýz 72 saatlik bilet 21.90 Euro oldukça pahalý. Kentte U simgesi ile gösterilen 5 metro hattý, 100 civarýnda otobüs hattý, 29 tramvay hattý ve banliyö trenleri (S-Bahn) þehiriçi ulaþým saðlýyor. Cuma ve Cumartesi geceleri metro hatlarý 24 saat hizmet veriyor, ayrýca haftanýn tüm günleri gece seferleri yapan Night Line otobüsleri ve belli noktalar arasýnda çalýþan gece dolmuþlarý (ASTAX) var. Viyana bisikletle de gezmeye uygun bir kent. CityBike adlý bisiklet paylaþým sisteminin kent içindeki birçok noktasýnda 1 Euro karþýlýðýnda kredi kartýnýzla ya da 2 Euro’ya Touristcard alarak kayýt olabilirsiniz. Bisiklet almanýzdan itibaren ilk saat her zaman bedava. Sonraki saat 1 Euro, üçüncü saat 2 Euro þeklinde uygulanýyor. Ama Viyana ova üzerine kurulmuþ ve bisiklet ile gezmek çok kolay ve pek keyifli.
Viyana’da gezilecek yerler
Aziz Stephan Katedrali
Viyana’nýn merkezindeki 1365 yýlýnda inþa edilmiþ Aziz Stephan Katedrali (Stephansdom, Domkirche St. Stephan zu Wien), Viyana’nýn en önemli simgesi. Kentin tam merkezi olan Stephansplatz Meydaný’ndaki katedral Roma Gotik mimariye sahip ve Avusturya Dükü IV. Rudolf tarafýndan yaptýrýldý. Katedralinin çan kulesinde 1534 yýlýnda bir memur Osmanlý akýncýlarýnýn yaklaþtýðýný görüp çan çalarak halka haber vermekle görevlendirilir ve bu memuriyet yüzyýllarca sürer. 1956′da (!) Viyana Belediye Meclisi’nce artýk bir Osmanlý tehlikesi kalmadýðýna karar verilir ve bu görev kaldýrýlýr.
Hofburg Sarayý
Hofburg Ýmparatorluk Sarayý, Avusturya’nýn baþkenti Viyana’nýn en önemli tarihi yapýlarýndan. Saray baþta Habsburg hanedanlýðý olmak üzere Avusturya-Macaristan Ýmparatorluðu’nun birçok yöneticisine ve hanedanýna ev sahipliði yaptý. Hofburg Sarayý daha çok kýþlýk malikane olarak kullanýlýrken, Schönbrunn Sarayý yazlýk olarak tercih edildi. Sarayda 4.659.852 adet tarihi eser var. Ünlü Fransýz Kraliçesi Marie Antoinette, Hofburg Sarayý’nda dünyaya geldi. 1654 yýlýnda yapýlan saray, mutlaka gezilmesi gereken bir yer
Schönbrunn Sarayý
Viyana’daki Schönbrunn Sarayý (Schloss Schönbrunn), Avusturya’nýn en önemli kültürel eserlerinin bulunduðu saray olup ülkenin en çok ziyaret edilen yeri. Avrupa’nýn en güzel saraylarýndan biri. On yedinci yüzyýlda Ýmparator I. Leopold, Barok mimar Bernhard Fischer von Erlach’ý kraliyet ailesi için görkemli bir av köþkü inþa etmekle görevlendirir. 1683′deki II. Viyana Kuþatmasý’nda, çevredeki binalarýn yok edildikleri söylenir. Bina ve bahçesinin yapýmý 1744-1749 yýllarý arasýnda imparatoriçe Maria Theresa tarafýndan tamamlanýr. Ýmparator I. Karl, 1918′de tahtý býraktýðýný bildiren ve Habsburg Hanedaný hakimiyetine son veren anlaþmayý burada imzalar. Bugün hem kültürel hem de politik açýdan Avusturya’nýn en önemli mekaný.
Doða Tarihi Müzesi
Doða Tarihi Müzesi (Naturhistorisches Museum) türünün en büyüklerinden ve Avrupa’nýn en önemli müzelerinden. 39 salonunda dünya ve yaþamla ilgili binlerce nesne sergileniyor. Deðerli madenler, nadir fosiller, dev dinozorlar ve eþsiz tarih öncesi buluntular var.
Viyana Devlet Operasý
On dokuzuncu yüzyýlýn ortasýnda inþa edilen Viyana Devlet Operasý (Wiener Staatsoper), sanat dünyasýna göre dünya operasýnýn merkezi. Herbert von Karajan buranýn yöneticiliðini yaptýðý dönemde operalarýn kendi dillerinde sergilenmesini baþlattý, ondan önce tümü Almanca gösteriliyordu. Viyana’da yapýlacak þeylerin baþýnda klasik müzik konserine gitmek geliyor. Biz de Amerakalý ünlü sanatçý Charles Bradley’in caz konserine giderek bu keyfi yaþadýk.
Albertina Müzesi
Albertina Müzesi Avusturya’nýn baþkenti Viyana’nýn önemli sanat müzelerinden biri. 65.000′den fazla çizimin yaný sýra aðaçbaský, taþbaský ve gravür gibi tekniklerle yapýlmýþ bir milyondan fazla baský eseri ve bir o kadar da modern grafik çalýþmalardan oluþan koleksiyonu ile dünyanýn en geniþ ve en önemli grafik eser koleksiyonlarýndan birine sahip.
Viyana Sanat Tarihi Müzesi
Sanat Tarihi Müzesi (Kunsthistorisches Museum) dekoratif sanatlar ve güzel sanatlar alanlarýnda dünyada önemli bir yere sahip. Yýlda yaklaþýk 700.000 kiþi ziyaret ediyor.
Maria vom Siege Kilisesi
Viyana’nýn Fünfhas semtinin Gürtel Caddesi’ndeki 1875 yýlýnda inþasý tamamlanan Maria vom Siege Kilisesi’nin 68 metre yükseklikteki kulesi Neo Gotik tarzda. Koyu renkli ve Gotik dýþ yapýsýnýn aksine, içi aydýnlýk ve Neo Bizans tarzýnda.
St. Peter Kilisesi
Bugünkü yerinde kentin en eski kilisesi Orta Çað’da inþa edilmiþ olan Aziz Peter Kilisesi (Peterskirche), Barok tarzý bir Roma Katolik kilisesi.
Mariahilf Kilisesi
Bu kilise Viyana’nýn altýncý bölgesi Mariahilf ile ayný adý taþýyor. 1689 yýlýnda Sebastiano Carlone tarafýndan inþa edildi, 1715 yýlýnda Franz Janggl tarafýndan yeniden tasarlandý. Altý tane þapeli olan Mariahilf Kilisesi’nin bugün gördüðümüz fresklerini 1760 yýlýnda Johann Hauzinger ve Franz Xaver yaptý. Ýçinde 1763 yýlýndan kalma büyük bir org var.Viyana’da zamanýnýz varsa Belvedere Sarayý’ný, Biblioteka’yý, Secession Jugendstil sanat evini, Prater lunapark ve eðlence alanýný, Augarten Saray ve parkýný, Stadtpark adlý þehir parkýný da ziyaret edebilirsiniz.
Iþýk Teoman
isikteoman@gmail.com
Viyana Belediyesi’nin davetlisi olarak gittiðimiz Belediye binasýnda bizi konuk eden Viyana Eyaleti Genel Direktörü Dr.Erich Hechtner’e, “ Belediyenize gelen en büyük sorun nedir?” diye soruyorum. Yanýtý oldukça ilginç. Çünkü, Viyana’da; ulaþým, temizlik, su, imar, çevre ve benzeri sorunlar yok. Dr.Hechtner diyor ki: ”Araçlar ile bisikletler arasýnda arada bir sýkýntýlar yaþanýyor.” Baþkaca sorun yok. Kenti bu duygular ile gezmeye baþlýyoruz, arkadaþlarýmýz Hürol Daðdelen, Uður Ýþven ve Engin Yavuz ile birlikte…
Adým baþý yeþil, adým baþý çiçek.
Viyana Belediyesi yüz yýl önce su sorununa köklü bir çözüm getirmiþ, Alpler’in zirvesinden minik bir kaynaktan baþlayan yolculuk 80 kilometre uzaklýktaki kente kadar uzanýyor. Hem de hiçbir teknik donaným kullanmadan borulardan akýp gidiyor Alpler’in buz gibi sularý. Yani pompa kullanýlmýyor; su geldiði gibi kente yakýn bir merkezde önce depoya ulaþýyor, orada kentin ihtiyacý kadar olan bölüm yine pompa kullanýlmadan musluklara veriliyor. Viyana’nýn suyu mükemmelin de ötesinde, Avrupa Birliði gözünü suya dikmiþ ama Avusturya devleti suyunu kaptýrýr mý? Çünkü o su geleceðin Viyana’sýna iki yüz yýl yetecek kadar akmaya devam edecek. Belki hiç bitmeyecek birkaç yüz yýl daha akmaya devam edecek. Bir yanda Alpler’den gelen þeker tadýnda içme suyu bir yandan da yaz kýþ yaðmaya devam eden yaðmurlar bu tarihi kenti kültür ve sanatýn yanýnda adeta dünyanýn özel yeþil bir köþesine çevirmiþ. Aðacý olmayan bulvar, cadde ve sokak yok, çiçeði olmayan balkon ve pencere önü ise görmek mümkün deðil.
Sokak ve caddeler ceviz, kestane ve ýhlamur aðaçlarýyla dolu
Hem de çiçeðin bin bir türlüsü, her çeþidi… Sokaklarda ceviz aðaçlarý, kestane aðaçlarý, her biri yüzlerce yaþýnda, dimdik göðe uzanýyor yeþil yapraklarýyla. Öyle bir kent ki, Viyana: kentin genel sekreterini ziyaret ettik, belediye binasýnda makamýnda buluþtuk. Dört gündür gezdiðimiz kentte gözle görünür bir problem yok. Bisiklet yollarý tamam, kentin dört bir yanýný að gibi örmüþ, her türlü kolaylýk saðlanmýþ, geçiþ üstünlükleri var kaldýrýmlarda. Metro ise en büyük kolaylýk kent içinde gitmediði bölge yok, tramvay deseniz öyle, otobüsler výzýr výzýr çalýþýyor, temiz ve tertemiz. Kentin yüzde ellisi yeþil kamusal alan. Kent merkezindeki birinci bölgedeki tüm binalar birbirleriyle yarýþýyor mimari güzellik açýsýndan, her bina bir sanat eseri barýndýrýyor. Her bina ünlü mimarlar tarafýndan tasarlanmýþ, duvarlarýnda, balkonlarýnda ve çatýlarýnda heykeller, figürler ve resimler yer alýyor, insan gözünü alamýyor. Kent içinde gül bahçesi oluþturulmuþ. Hikayesi de ilginç, kentte yaþayan vatandaþlar bahçeye gelip gül fidaný dikiyor ve adýný yazýyor, binlerce fidan boy atmýþ aðaç gibi olmuþ gül fidanlarý ve çok özel bir köþe oluþmuþ.
Su kanallarýný görmek isteyen 7.5 Euro ödemek zorunda
Gül bahçesine havuzlar, ceviz, kestane ve ýhlamur aðaçlarý ve diðer bitkiler ayrý bir güzellik katmýþ, banklarda insanlar saatlerce oturup bu güzelliði izliyor, sohbet ediyor, banklarda yatýyor, hava bir de güneþli olduðu zaman mayolu ve bikinili insanlarý da görmek mümkün.
Birçok Avrupa kentine hayat veren Tuna ise Viyana'nýn simgelerinden biri. Ancak bu kentin Tuna'yla iliþkisi pek hayal ettiðimiz gibi deðil. Tuna kentin içinden geçmiyor, kuzeyinde kalýyor. Üstelik insanlarýn müdahaleleri sonucu yataðý deðiþtirilmiþ, yerinden oynamýþ; sonuçta ortaya bir Tuna kanalý, bir eski Tuna, bir de asýl Tuna olmak üzere üç ayrý bölüm çýkmýþ. Buradan asýl Tuna küçücük bir gölet þeklinde görülüyor. Kentin altýnda Tuna nehrinin bir bölümü yaklaþýk iki kilometrelik bir tünel sisteminin içinden geçip gidiyor, turistler bu tüneli görmek için 7.5 Euro ödüyor. Atýk sularýn yer aldýðý bölüm ise 140 yýl önce tasarlanýp, planlanýp yapýlmýþ, düzenli kanallardan akýp giden tünellerde 1949 yýlýnda bir de film çevrilmiþ. Filmin adý Üçüncü Adam. Gerilim ve gizem tadýndaki filmin yönetmenliðini Carol Reed yapmýþ, oyuncular arasýnda ise Orson Welles gibi ünlüler de yer alýyor. Tünelin içinde bu filmden fragmanlar izledik, kokular arasýnda, yani insanlar turizm için neleri deðerlendiriyor ibretle bakakaldýk arkadaþlarýmla.
Gelelim Viyana suyunun yol haritasýna
Bir günümüz suyun öyküsünün geçtiði yerleri görmek ve yaþamak için geçti. Sabah erken saatlerde Viyana Belediyesi’nin yetkilileriyle yola koyulduk. Yaklaþýk 80 kilometre gittikten sonra yemyeþil bir ormanýn içine kadar devam ettik ve tesislere ulaþtýk. Kaynaðýn bulunduðu kilitli kapý bizim için özel olarak açýldý, ardýndan cam bölmenin ardýndan görebildiðimiz pýrýl pýrýl Alpler’den gelen suyun yakýndan fotoðrafýný çekebilmek için o özel cam bölmeler de bizim için aralandý. Çok titiz davranarak fotoðraf çekimlerimizi tamamladýk. Daha sonra suyun akýþ hýzýndan, ana depoya ulaþmasýna, oradan kentin ihtiyacý olan þebekeye götürülmesine kadar olan çalýþmalarý dakikalarca anlattýlar. Viyana su iþletmeleri basýn sözcüsü Bayan Astrid Rompolt, hem minibüsümüzü kullandý, kaptanlýk yaptý; hem de suyun doðuþundan kente varýþýna kadar izlenen yolu o kadar güzel anlattý ki, not almama bile gerek kalmadý hepsi beynime yerleþti.
600 bin metre küplük su deposu ile Avrupa’nýn birincisi
Benim bu gezide su deposunun bulunduðu alan çok ilgimi çekti. Avrupa’nýn en büyük su deposunu yapmýþlar, yukarýda 65 bin metre karelik bir alan ve aþaðýda dört bölümden oluþan 600 bin metre küp kapasiteli depoda kaynak suyu, buz gibi ve biz cam bölmenin ardýndan izliyoruz. Neusiedl am Steinfeld Su Deposu. Yapýldýðý zamanda dünyanýn en büyük kapalý temiz su deposu olarak kayýtlara geçti. 1950'lerde inþa edilen Memba suyu deposu 600.000 metreküp su depolayabiliyor. Bu büyük alan 4 tane büyük su deposundan oluþuyor. Depolar 10 metre yüksekliðinde. 120 metreye 134 metre büyüklüðünde. Kumanda odasý 24 saat çalýþýyor 4 bin noktada alarm sistemi kurulmuþ, kente su geliþigüzel verilmiyor, ihtiyaç bilgisayar ortamýnda belirleniyor ve ona göre akýþ saðlanýyor. Ana borularda su kaçaðý diye bir sorun yaþanmýyor. Ancak kent içindeki þebeke daðýlýmýnda yüzde onluk bir kayýp var (kaçak deðil). Ortadoðu ne kadar petrol zenginiyse, Orta Avrupa da o kadar su zengini. Viyana ise bu zenginlikten fazlasýyla nasibini almýþ bir baþkent. Alp sýradaðlarý üzerinde bulunan büyük daðlarýn kar sularý Avusturya'nýn su kaynaklarýný oluþturmuþ. Onlarca nehir ve gölleriyle de zengin olan Avusturya'nýn bir iki gölünün dýþýndaki tüm sularý içme suyu kalitesinde. Yani bu kalitedeki bir suyun evlerde çamaþýr ve bulaþýk makinelerinde kullanýlmasýný düþündüðümde içim acýdý.
Avrupa Birliði gözünü suya dikmiþ nabýz yokluyor
Her ne kadar denizden yüzlerce kilometre uzakta olsa da, kuzeyindeki Tuna, çevresindeki Viyana ormanlarý, ülkenin doðusundaki Alp Daðlarý Viyana'yý su kültürüne pek uzak düþürmüyor. Viyana ve su denilence insanlarýn aklýna en çok Alp daðlarýndan süzülen içme suyu geliyor. Tüm Viyana çeþmelerinden akan su doðrudan Alpler'den geliyor; tadýna ve içmeye doyulamýyor. Ýnsanýn ülkesine dönerken, bu suyu þiþeleyip yanýnda götüresi geliyor. Bu arada, Avrupa Birliði’nin Avusturya'nýn suyunda gözü olduðunu ve sýk sýk gündeme taþýdýðýný öðrendim. AB arada bir nabýz yoklayarak Avusturya'nýn suyunu AB'nin diðer üye ülkelerinin de faydalanmasý gerektiðini belirtiyormuþ. Avusturya'da siyasetçiler sularýn satýlmasýna þimdilik karþýlarmýþ. Baþbakan danýþmaný ve devlet bakaný "Suyun satýlamayacaðýný" yasayla garanti altýna almýþ Hollanda'yý iþaret ederek, su konusunda anayasa garantisi talep etmiþ. Yani Avusturyalýlar "Sularýmýz hakkýnda kararý biz veririz, baþkalarý karýþamaz" diyorlarmýþ. Ýsabetli bir karar almýþlar, bizim ülkemizde ise en deðerli su kaynaklarýnýn kalbinde HES’ler inþa ediliyor.
Viyana’da ulaþým kolay ama pahalý
Viyana’da kaldýðýmýz dört gün boyunca genellikle yürümeyi, metroyu ve tramvayý tercih ettik. Viyana gerçekten demir aðlarla örülmüþ. Ulaþým sorun deðil ancak çok pahalý. Aktarmalar bizim ülkemizdeki gibi ücretsiz, bizim kullandýðýmýz 72 saatlik bilet 21.90 Euro oldukça pahalý. Kentte U simgesi ile gösterilen 5 metro hattý, 100 civarýnda otobüs hattý, 29 tramvay hattý ve banliyö trenleri (S-Bahn) þehiriçi ulaþým saðlýyor. Cuma ve Cumartesi geceleri metro hatlarý 24 saat hizmet veriyor, ayrýca haftanýn tüm günleri gece seferleri yapan Night Line otobüsleri ve belli noktalar arasýnda çalýþan gece dolmuþlarý (ASTAX) var. Viyana bisikletle de gezmeye uygun bir kent. CityBike adlý bisiklet paylaþým sisteminin kent içindeki birçok noktasýnda 1 Euro karþýlýðýnda kredi kartýnýzla ya da 2 Euro’ya Touristcard alarak kayýt olabilirsiniz. Bisiklet almanýzdan itibaren ilk saat her zaman bedava. Sonraki saat 1 Euro, üçüncü saat 2 Euro þeklinde uygulanýyor. Ama Viyana ova üzerine kurulmuþ ve bisiklet ile gezmek çok kolay ve pek keyifli.
Viyana’da gezilecek yerler
Aziz Stephan Katedrali
Viyana’nýn merkezindeki 1365 yýlýnda inþa edilmiþ Aziz Stephan Katedrali (Stephansdom, Domkirche St. Stephan zu Wien), Viyana’nýn en önemli simgesi. Kentin tam merkezi olan Stephansplatz Meydaný’ndaki katedral Roma Gotik mimariye sahip ve Avusturya Dükü IV. Rudolf tarafýndan yaptýrýldý. Katedralinin çan kulesinde 1534 yýlýnda bir memur Osmanlý akýncýlarýnýn yaklaþtýðýný görüp çan çalarak halka haber vermekle görevlendirilir ve bu memuriyet yüzyýllarca sürer. 1956′da (!) Viyana Belediye Meclisi’nce artýk bir Osmanlý tehlikesi kalmadýðýna karar verilir ve bu görev kaldýrýlýr.
Hofburg Sarayý
Hofburg Ýmparatorluk Sarayý, Avusturya’nýn baþkenti Viyana’nýn en önemli tarihi yapýlarýndan. Saray baþta Habsburg hanedanlýðý olmak üzere Avusturya-Macaristan Ýmparatorluðu’nun birçok yöneticisine ve hanedanýna ev sahipliði yaptý. Hofburg Sarayý daha çok kýþlýk malikane olarak kullanýlýrken, Schönbrunn Sarayý yazlýk olarak tercih edildi. Sarayda 4.659.852 adet tarihi eser var. Ünlü Fransýz Kraliçesi Marie Antoinette, Hofburg Sarayý’nda dünyaya geldi. 1654 yýlýnda yapýlan saray, mutlaka gezilmesi gereken bir yer
Schönbrunn Sarayý
Viyana’daki Schönbrunn Sarayý (Schloss Schönbrunn), Avusturya’nýn en önemli kültürel eserlerinin bulunduðu saray olup ülkenin en çok ziyaret edilen yeri. Avrupa’nýn en güzel saraylarýndan biri. On yedinci yüzyýlda Ýmparator I. Leopold, Barok mimar Bernhard Fischer von Erlach’ý kraliyet ailesi için görkemli bir av köþkü inþa etmekle görevlendirir. 1683′deki II. Viyana Kuþatmasý’nda, çevredeki binalarýn yok edildikleri söylenir. Bina ve bahçesinin yapýmý 1744-1749 yýllarý arasýnda imparatoriçe Maria Theresa tarafýndan tamamlanýr. Ýmparator I. Karl, 1918′de tahtý býraktýðýný bildiren ve Habsburg Hanedaný hakimiyetine son veren anlaþmayý burada imzalar. Bugün hem kültürel hem de politik açýdan Avusturya’nýn en önemli mekaný.
Doða Tarihi Müzesi
Doða Tarihi Müzesi (Naturhistorisches Museum) türünün en büyüklerinden ve Avrupa’nýn en önemli müzelerinden. 39 salonunda dünya ve yaþamla ilgili binlerce nesne sergileniyor. Deðerli madenler, nadir fosiller, dev dinozorlar ve eþsiz tarih öncesi buluntular var.
Viyana Devlet Operasý
On dokuzuncu yüzyýlýn ortasýnda inþa edilen Viyana Devlet Operasý (Wiener Staatsoper), sanat dünyasýna göre dünya operasýnýn merkezi. Herbert von Karajan buranýn yöneticiliðini yaptýðý dönemde operalarýn kendi dillerinde sergilenmesini baþlattý, ondan önce tümü Almanca gösteriliyordu. Viyana’da yapýlacak þeylerin baþýnda klasik müzik konserine gitmek geliyor. Biz de Amerakalý ünlü sanatçý Charles Bradley’in caz konserine giderek bu keyfi yaþadýk.
Albertina Müzesi
Albertina Müzesi Avusturya’nýn baþkenti Viyana’nýn önemli sanat müzelerinden biri. 65.000′den fazla çizimin yaný sýra aðaçbaský, taþbaský ve gravür gibi tekniklerle yapýlmýþ bir milyondan fazla baský eseri ve bir o kadar da modern grafik çalýþmalardan oluþan koleksiyonu ile dünyanýn en geniþ ve en önemli grafik eser koleksiyonlarýndan birine sahip.
Viyana Sanat Tarihi Müzesi
Sanat Tarihi Müzesi (Kunsthistorisches Museum) dekoratif sanatlar ve güzel sanatlar alanlarýnda dünyada önemli bir yere sahip. Yýlda yaklaþýk 700.000 kiþi ziyaret ediyor.
Maria vom Siege Kilisesi
Viyana’nýn Fünfhas semtinin Gürtel Caddesi’ndeki 1875 yýlýnda inþasý tamamlanan Maria vom Siege Kilisesi’nin 68 metre yükseklikteki kulesi Neo Gotik tarzda. Koyu renkli ve Gotik dýþ yapýsýnýn aksine, içi aydýnlýk ve Neo Bizans tarzýnda.
St. Peter Kilisesi
Bugünkü yerinde kentin en eski kilisesi Orta Çað’da inþa edilmiþ olan Aziz Peter Kilisesi (Peterskirche), Barok tarzý bir Roma Katolik kilisesi.
Mariahilf Kilisesi
Bu kilise Viyana’nýn altýncý bölgesi Mariahilf ile ayný adý taþýyor. 1689 yýlýnda Sebastiano Carlone tarafýndan inþa edildi, 1715 yýlýnda Franz Janggl tarafýndan yeniden tasarlandý. Altý tane þapeli olan Mariahilf Kilisesi’nin bugün gördüðümüz fresklerini 1760 yýlýnda Johann Hauzinger ve Franz Xaver yaptý. Ýçinde 1763 yýlýndan kalma büyük bir org var.Viyana’da zamanýnýz varsa Belvedere Sarayý’ný, Biblioteka’yý, Secession Jugendstil sanat evini, Prater lunapark ve eðlence alanýný, Augarten Saray ve parkýný, Stadtpark adlý þehir parkýný da ziyaret edebilirsiniz.
Iþýk Teoman
isikteoman@gmail.com
"Iþýk Teoman" bütün yazýlarý için týklayýn...