Doç. Dr. B. Nazan Walpoth
Uçaklarýn gürültü kirliliði zararlý mý?
Toplum olarak sadece havaalaný deðil, genel gürültü ile baþ edebilmeliyiz. Çünkü biz sadece havaalaný yoluyla gürültüye maruz kalmýyoruz.
Gürültü kirliliðinin insan saðlýðýna olan zararlarý þimdiye kadar yapýlan bilimsel araþtýrmalarda kesinlik kazanamadý.
Sinirlilik, geceleri uyku ve nefes alma sorunlarý gürültünün kirliliðinin bilinen tipik psikolojik yansýmasýdýr. Uçak gürültüsü ile hipertansiyon arasýndaki iliþki daha eski araþtýrmalarda gösterebilmiþti.
ABD ve Londra`dan gelen iki yeni araþtýrma ile uçak gürültü kirliliði ve kalp damar hastalýklarý arasýndaki iliþkiyi biraz da olsa gösterebilecek durumdadýr.
British Medical Journal’da yayýnlanan bu araþtýrmalar uçaklarýn iniþ ve kalkýþ alanýnda yaþayanlarýn kalp damar saðlýklarýnýn daha çok tehlikede olduðunu gösterebilmiþtir.
Bu yayýnlarda uçaklarýn yaptýðý gürültü kirliliðinin kalp damar saðlýðýmýza bildiðimizden daha fazla zararlarý olabileceðini gösteriyor. Ýlk kez uçak gürültü kirliliði ile felçten ölme arasýnda bir trend gösterilebilmiþtir. Amerikalý araþtýrmacýlar geriye dönük bir araþtýrmada (retrospektif), havaalanýna yakýn oturan 65 yaþ üzeri insanlarda kalp damar hastalýklarýndan hastaneye yatma sýklýðýnda artýþ olduðunu gösterebilmiþlerdir.
Bu araþtýrmada 2009 yýlýnda 65 yaþ üzeri olan ve ABD’de 89 havaalanýna yakýn oturan 6 milyon insan incelenmiþ. Uçak gürültü kirliliðinin insana olan etkisini 3 kategoriye ayýrmýþlar az, orta ve çok yüksek düzeyde olmak üzere. Araþtýrmaya katýlan kiþilerin %47’si az gürültüye maruz yerlerde (maksimal 50 desibel), katýlanlarýn %30’ü, orta þiddette gürültüye (55 -55 desibel arasý) kalan %23 ise yüksek düzeyde gürültüye maruz bölgeden seçilmiþler. Ortalama desibel deðerden 10 desibel daha yüksek gürültüye maruz kalan deneklerde kalp damar hastalýklarýndan hastaneye yatma sýklýðýnda %2.3 oranýnda bir artýþ ortaya çýkmýþ ve araþtýrmacýlar bunu uçak gürültü kirliliðine baðlamýþlardýr..
Antalya`da havaalaný civarýnda 2006’da yapýlan bir araþtýrmaya göre uçak gürültü kirliliðinin o bölgede 95 desibel civarý hatta 108 desibele kadar çýktýðýný tespit ettiklerini hatýrlatýrým.
Diðer araþtýrma ise bunu destekler nitelikte. Ýngiliz araþtýrmacýlar Londra Heathrow Havaalaný‘na yakýn oturan 3.6 Milyon insaný araþtýrmalarýna dahil etmiþler. Araþtýrmada çýkan sonuç uçak gürültü kirliliðe maruz kalan insanlarda felç, koroner arter hastalýðý oluþma trendi daha yüksek bulunmuþ. Sýrf kalp damar hastalýðýndan hastaneye baþvurma yanýnda genel olarak kalpdamar hastalýklarýndan ölümlerde de artýþ görülmüþtür. Artan uçak gürültü kirliliðine maruz kalma ile hastaneye baþvurma arasýnda anlamlý bir trend görmüþler.
Anýmsatmakta yarar var ki, iki araþtýrmada gürültü kirliliði ve hastalanma / ölüm arasýnda kesin kanýta dayanan direk bir iliþki gösterememiþtir. Örneðin bu bölgede yaþayan bir kiþi fazla sinirlilik nedeniyle sigara içip de kalp damar riskini artýrýyor olabilirdi.
Bu önemli sonuçlardan yola çýkarak gürültü kirliliðinin saðlýða olan zararlarýný direk olarak inceleyen, kesin gösterebilen, kanýtlayan, geleceðe yönelik yeni kohort araþtýrmalara acilen ihtiyaç vardýr.
Gelecekte þehir planlamacýlarýnýn yerleþim yerleri planlamalarýný bu bilgilerin ýþýðýnda gerçekleþtirmeleri önemli. Havaalanlarý, tren istasyonlarý, sanayi bölgeleri daha kent yapýlýrken planlanýp sanayinin ve havaalanýnýn bulunduðu yerlerde konutlara müsaade edilmemesini umuyoruz..
Aslýnda toplum olarak sadece havaalaný deðil, genel gürültü ile baþ edebilmeliyiz. Çünkü biz sadece havaalaný yoluyla gürültüye maruz kalmýyoruz. Tüm yaþantýmýz boyunca her taraftan gürültü bizi kuþatýyor. Havaalanýndaki gürültünün genel gürültünün bir parçasý olduðu görüþündeyim. Bizler öyle gürültüye çok aldýran bir toplum deðiliz. Gürültü yapmayý da pek severiz. Gürültüde tutum önemlidir. Baþkasýna karþý saygý önemlidir. Saygýsýzlýk, aldýrmazlýk havaalanýnda da olur evin önünde kornaya basan þoförün yaptýðý gürültüyle de olur. Önemli olan insana deðer veriyor muyuz vermiyor muyuz? Bence temel soru budur.
2014 yýlýnýn saðlýklý ve huzurlu geçmesi dileðiyle.
BMJ2013;347doi: http://dx.doi.org/10.1136/bmj.f5561(Published 8 October 2013)
Cite this as:BMJ2013;347:f5561
BMJ2013;347doi: http://dx.doi.org/10.1136/bmj.f5432(Published 8 October 2013)
BMJ2013;347doi: http://dx.doi.org/10.1136/bmj.f5752(Published 8 October 2013)
Doç. Dr. B. Nazan Walpoth
nazan.walpoth@insel.ch
Toplum olarak sadece havaalaný deðil, genel gürültü ile baþ edebilmeliyiz. Çünkü biz sadece havaalaný yoluyla gürültüye maruz kalmýyoruz.
Gürültü kirliliðinin insan saðlýðýna olan zararlarý þimdiye kadar yapýlan bilimsel araþtýrmalarda kesinlik kazanamadý.
Sinirlilik, geceleri uyku ve nefes alma sorunlarý gürültünün kirliliðinin bilinen tipik psikolojik yansýmasýdýr. Uçak gürültüsü ile hipertansiyon arasýndaki iliþki daha eski araþtýrmalarda gösterebilmiþti.
ABD ve Londra`dan gelen iki yeni araþtýrma ile uçak gürültü kirliliði ve kalp damar hastalýklarý arasýndaki iliþkiyi biraz da olsa gösterebilecek durumdadýr.
British Medical Journal’da yayýnlanan bu araþtýrmalar uçaklarýn iniþ ve kalkýþ alanýnda yaþayanlarýn kalp damar saðlýklarýnýn daha çok tehlikede olduðunu gösterebilmiþtir.
Bu yayýnlarda uçaklarýn yaptýðý gürültü kirliliðinin kalp damar saðlýðýmýza bildiðimizden daha fazla zararlarý olabileceðini gösteriyor. Ýlk kez uçak gürültü kirliliði ile felçten ölme arasýnda bir trend gösterilebilmiþtir. Amerikalý araþtýrmacýlar geriye dönük bir araþtýrmada (retrospektif), havaalanýna yakýn oturan 65 yaþ üzeri insanlarda kalp damar hastalýklarýndan hastaneye yatma sýklýðýnda artýþ olduðunu gösterebilmiþlerdir.
Bu araþtýrmada 2009 yýlýnda 65 yaþ üzeri olan ve ABD’de 89 havaalanýna yakýn oturan 6 milyon insan incelenmiþ. Uçak gürültü kirliliðinin insana olan etkisini 3 kategoriye ayýrmýþlar az, orta ve çok yüksek düzeyde olmak üzere. Araþtýrmaya katýlan kiþilerin %47’si az gürültüye maruz yerlerde (maksimal 50 desibel), katýlanlarýn %30’ü, orta þiddette gürültüye (55 -55 desibel arasý) kalan %23 ise yüksek düzeyde gürültüye maruz bölgeden seçilmiþler. Ortalama desibel deðerden 10 desibel daha yüksek gürültüye maruz kalan deneklerde kalp damar hastalýklarýndan hastaneye yatma sýklýðýnda %2.3 oranýnda bir artýþ ortaya çýkmýþ ve araþtýrmacýlar bunu uçak gürültü kirliliðine baðlamýþlardýr..
Antalya`da havaalaný civarýnda 2006’da yapýlan bir araþtýrmaya göre uçak gürültü kirliliðinin o bölgede 95 desibel civarý hatta 108 desibele kadar çýktýðýný tespit ettiklerini hatýrlatýrým.
Diðer araþtýrma ise bunu destekler nitelikte. Ýngiliz araþtýrmacýlar Londra Heathrow Havaalaný‘na yakýn oturan 3.6 Milyon insaný araþtýrmalarýna dahil etmiþler. Araþtýrmada çýkan sonuç uçak gürültü kirliliðe maruz kalan insanlarda felç, koroner arter hastalýðý oluþma trendi daha yüksek bulunmuþ. Sýrf kalp damar hastalýðýndan hastaneye baþvurma yanýnda genel olarak kalpdamar hastalýklarýndan ölümlerde de artýþ görülmüþtür. Artan uçak gürültü kirliliðine maruz kalma ile hastaneye baþvurma arasýnda anlamlý bir trend görmüþler.
Anýmsatmakta yarar var ki, iki araþtýrmada gürültü kirliliði ve hastalanma / ölüm arasýnda kesin kanýta dayanan direk bir iliþki gösterememiþtir. Örneðin bu bölgede yaþayan bir kiþi fazla sinirlilik nedeniyle sigara içip de kalp damar riskini artýrýyor olabilirdi.
Bu önemli sonuçlardan yola çýkarak gürültü kirliliðinin saðlýða olan zararlarýný direk olarak inceleyen, kesin gösterebilen, kanýtlayan, geleceðe yönelik yeni kohort araþtýrmalara acilen ihtiyaç vardýr.
Gelecekte þehir planlamacýlarýnýn yerleþim yerleri planlamalarýný bu bilgilerin ýþýðýnda gerçekleþtirmeleri önemli. Havaalanlarý, tren istasyonlarý, sanayi bölgeleri daha kent yapýlýrken planlanýp sanayinin ve havaalanýnýn bulunduðu yerlerde konutlara müsaade edilmemesini umuyoruz..
Aslýnda toplum olarak sadece havaalaný deðil, genel gürültü ile baþ edebilmeliyiz. Çünkü biz sadece havaalaný yoluyla gürültüye maruz kalmýyoruz. Tüm yaþantýmýz boyunca her taraftan gürültü bizi kuþatýyor. Havaalanýndaki gürültünün genel gürültünün bir parçasý olduðu görüþündeyim. Bizler öyle gürültüye çok aldýran bir toplum deðiliz. Gürültü yapmayý da pek severiz. Gürültüde tutum önemlidir. Baþkasýna karþý saygý önemlidir. Saygýsýzlýk, aldýrmazlýk havaalanýnda da olur evin önünde kornaya basan þoförün yaptýðý gürültüyle de olur. Önemli olan insana deðer veriyor muyuz vermiyor muyuz? Bence temel soru budur.
2014 yýlýnýn saðlýklý ve huzurlu geçmesi dileðiyle.
BMJ2013;347doi: http://dx.doi.org/10.1136/bmj.f5561(Published 8 October 2013)
Cite this as:BMJ2013;347:f5561
BMJ2013;347doi: http://dx.doi.org/10.1136/bmj.f5432(Published 8 October 2013)
BMJ2013;347doi: http://dx.doi.org/10.1136/bmj.f5752(Published 8 October 2013)
Doç. Dr. B. Nazan Walpoth
nazan.walpoth@insel.ch
"Doç. Dr. B. Nazan Walpoth" bütün yazýlarý için týklayýn...