Sedat YALÇIN
Sevgi karþýlýksýz mýdýr?
En çok kullandýðýmýz kelimelerden biri de sevmek, sevgi sözcükleridir. TDK sözlüðüne göre sevgi “Ýnsaný bir þeye veya bir kimseye karþý yakýn ilgi ve baðlýlýk göstermeye yönelten duygu“; Sevmek ise “Sevgi ve baðlýlýk duymak, birine sevgiyle baðlanmak, gönül vermek, çok hoþlanmak, okþamak, yerini, þartlarýný uygun bulmak” olarak açýklanmaktadýr. Dilimizden hiç düþürmediðimiz sevgi ve sevmek sözcüklerine daha farklý bir yaklaþýmla bakmaya ne dersiniz?
Neden severiz? Sanýrým en mantýklý açýklama “bize þu veya bu þekilde haz vermesinden” kaynaklanmasýdýr. O halde bize haz vermeyen hiçbir þeyi sevemeyiz. Her anne yavrusunu sever. Kendisine haz vermese bile sever deriz. Ýþte burada formülümüz tabiri caiz ise çuvallýyor. Neslin devamýný saðlama görevi ile yavrusunu sevmek birbirini tamamlayan iki eleman olarak belirmektedir. Biri olmadan diðeri düþünülemez. Bu olgu hemen hemen tüm canlýlarda gözlenmektedir. Hücrelerimize bu bilgi adeta kopyalanmýþtýr. Bu hususu ilahi güce baðlarýz çoðu kez. En kolay açýklama yolu da budur. Acaba gerçekten böyle midir?
Dikkat edilirse sevme fiilini hep bir nedene baðlarýz. Benim evladým olduðu için, bana yakýn olduðu için, ilgimi çektiði için, yaratýlaný severim yaratandan ötürü olduðu için…. vs. Sevmek için hep bir nedenimiz vardýr. Neden hep bir nedene gereksinim duyarýz sevmek için? Nedensiz de sevilmez mi?
En üst sevgi ilahi güç sevgisidir. Ancak onu bile bir nedene baðlý olarak sevmez miyiz? Yarataný bile sevmemiz bir nedene dayanýr. Bizi yarattýðý için severiz. O halde karþýlýksýz sevgi olamaz. Anne sevgisi karþýlýksýz derler. Acaba? Annenin çocuðunu sevmesi kendisine anne zevkini tattýrmasýndan kaynaklanýyor olamaz mý? Sahip olma duygusunun verdiði bir sevgi deðil midir? Ýnsan sahip olduðu þeyle özdeþleþir. Çocuðun oyuncaðýna, özellikle erkeklerin arabalarýna karþý baðlýlýklarý da bir çeþit sevgi tezahürleri deðil midir? Anne belli bir süre karnýnda taþýdýðý yavrusu için adeta tek sahiptir. Onu kimse ile hatta babasý ile bile paylaþmak istemez aslýnda. Sahiplenme, malý gibi kabul etme, paylaþamama olgusu anne sevgisinin temelini oluþturuyorsa; o halde anne sevgisi bile karþýlýk esasýna dayanmýyor mu? Malým ise severim, deðilse sevmem demek deðil midir bu sevgi?
Halil Cibran da ayný þeyi söylemiyor mu?
“Çocuklarýnýz sizin çocuklarýnýz deðil.
Onlar Hayat’ýn kendine duyduðu hasretin oðullarý ve kýzlarý
Onlar sizinle gelirler ama sizden deðil.
Sizinle birlikte olsalar da size ait deðil
Dilimizden hiç düþürmediðimiz ama uygulamasýný kolayca yapamadýðýmýz sevgi de aslýnda bize hoþnutluk yaratmasýnýn dýþýnda -mademki karþýlýk prensibi, neden sonuç iliþkisi burada da geçerli-abartýlý bir anlam taþýmamasý gerekir. Ancak yaþamýmýzýn hoþluk içinde geçmesi bizi mutlu edecekse sevme fiilini ne kadar sýk kullanýrsak ve uygularsak o kadar yararlý olacaktýr. Sevgi, sevmek fiilinin de aslýnda o kadar masum/temiz/saf bir fiil olmadýðýnýn bilincinde olmamýzýn da faydasý vardýr. Mademki karþýlýðý vardýr o halde saf, temiz deðildir. Þimdi hemen karþýlýðý olan her þey saf ve temiz deðil midir denecektir. Þu da bir gerçektir ki yeryüzünde karþýlýksýz hiçbir olgu, olay yoktur. Bazýlarýný temiz, saf diye nitelemek kendi kendimizi kandýrmak gibi olmaz mý?
Bu yazýyý yazmamdaki amaç sevgiyi küçümsemek asla deðil. Lüzumsuz, abartýlý, sanal bir sevgi fiilinin faydadan çok zarar getirebileceði kaygýsýdýr. Þöyle ki; abartýlý bir sevgi gösterisi, kiþide aþýrý bir beklenti doðmasýna yol açabilir. Bu beklenti karþýlýksýz kalýnca da abartýlý sevgi tam bir düþ kýrýklýðý yaratýr. Bunun sonucunda da nefret doðabilir. O nedenle her þeyde olduðu gibi sevgimizi ifadede de aþýrýya kaçmamak faydalýdýr. Sevginin de karþýlýk ilkesine dayandýðýný bilirsek karþýmýzdaki kiþiye sevgi verince sevginin yansýyacaðýný biliriz. Ayný ayna gibi. Aynaya düþen her ýþýk yansýr. Eðer geri yansýma olmazsa da üzülmemeliyiz. Bu karþýmýzdaki aynanýn arkasýnýn sýrla kaplý olmadýðýnýn bir göstergesidir. Yani karþýmýzda ayna yerine cam vardýr. Camdan her ýþýk süzülüp içeri girdiði gibi sevgimiz de karþýmýzdaki kiþi tarafýndan adeta emilir. Ne kadar sevgimizi abartýrsak abartalým geri yansýma asla gerçekleþmez.
Sonuç olarak her þeyi sevelim. Sevgimizi esirgemeyelim; tabii bizi mutlu ediyorsa. Ancak sýnýrsýz sevgi ile deðil, sýnýrlý, sevginin de bir nedeni ve karþýlýðýný olduðunu bilerekten sevelim.
Sedat YALÇIN
syalcin50@yahoo.com
En çok kullandýðýmýz kelimelerden biri de sevmek, sevgi sözcükleridir. TDK sözlüðüne göre sevgi “Ýnsaný bir þeye veya bir kimseye karþý yakýn ilgi ve baðlýlýk göstermeye yönelten duygu“; Sevmek ise “Sevgi ve baðlýlýk duymak, birine sevgiyle baðlanmak, gönül vermek, çok hoþlanmak, okþamak, yerini, þartlarýný uygun bulmak” olarak açýklanmaktadýr. Dilimizden hiç düþürmediðimiz sevgi ve sevmek sözcüklerine daha farklý bir yaklaþýmla bakmaya ne dersiniz?
Neden severiz? Sanýrým en mantýklý açýklama “bize þu veya bu þekilde haz vermesinden” kaynaklanmasýdýr. O halde bize haz vermeyen hiçbir þeyi sevemeyiz. Her anne yavrusunu sever. Kendisine haz vermese bile sever deriz. Ýþte burada formülümüz tabiri caiz ise çuvallýyor. Neslin devamýný saðlama görevi ile yavrusunu sevmek birbirini tamamlayan iki eleman olarak belirmektedir. Biri olmadan diðeri düþünülemez. Bu olgu hemen hemen tüm canlýlarda gözlenmektedir. Hücrelerimize bu bilgi adeta kopyalanmýþtýr. Bu hususu ilahi güce baðlarýz çoðu kez. En kolay açýklama yolu da budur. Acaba gerçekten böyle midir?
Dikkat edilirse sevme fiilini hep bir nedene baðlarýz. Benim evladým olduðu için, bana yakýn olduðu için, ilgimi çektiði için, yaratýlaný severim yaratandan ötürü olduðu için…. vs. Sevmek için hep bir nedenimiz vardýr. Neden hep bir nedene gereksinim duyarýz sevmek için? Nedensiz de sevilmez mi?
En üst sevgi ilahi güç sevgisidir. Ancak onu bile bir nedene baðlý olarak sevmez miyiz? Yarataný bile sevmemiz bir nedene dayanýr. Bizi yarattýðý için severiz. O halde karþýlýksýz sevgi olamaz. Anne sevgisi karþýlýksýz derler. Acaba? Annenin çocuðunu sevmesi kendisine anne zevkini tattýrmasýndan kaynaklanýyor olamaz mý? Sahip olma duygusunun verdiði bir sevgi deðil midir? Ýnsan sahip olduðu þeyle özdeþleþir. Çocuðun oyuncaðýna, özellikle erkeklerin arabalarýna karþý baðlýlýklarý da bir çeþit sevgi tezahürleri deðil midir? Anne belli bir süre karnýnda taþýdýðý yavrusu için adeta tek sahiptir. Onu kimse ile hatta babasý ile bile paylaþmak istemez aslýnda. Sahiplenme, malý gibi kabul etme, paylaþamama olgusu anne sevgisinin temelini oluþturuyorsa; o halde anne sevgisi bile karþýlýk esasýna dayanmýyor mu? Malým ise severim, deðilse sevmem demek deðil midir bu sevgi?
Halil Cibran da ayný þeyi söylemiyor mu?
“Çocuklarýnýz sizin çocuklarýnýz deðil.
Onlar Hayat’ýn kendine duyduðu hasretin oðullarý ve kýzlarý
Onlar sizinle gelirler ama sizden deðil.
Sizinle birlikte olsalar da size ait deðil
Dilimizden hiç düþürmediðimiz ama uygulamasýný kolayca yapamadýðýmýz sevgi de aslýnda bize hoþnutluk yaratmasýnýn dýþýnda -mademki karþýlýk prensibi, neden sonuç iliþkisi burada da geçerli-abartýlý bir anlam taþýmamasý gerekir. Ancak yaþamýmýzýn hoþluk içinde geçmesi bizi mutlu edecekse sevme fiilini ne kadar sýk kullanýrsak ve uygularsak o kadar yararlý olacaktýr. Sevgi, sevmek fiilinin de aslýnda o kadar masum/temiz/saf bir fiil olmadýðýnýn bilincinde olmamýzýn da faydasý vardýr. Mademki karþýlýðý vardýr o halde saf, temiz deðildir. Þimdi hemen karþýlýðý olan her þey saf ve temiz deðil midir denecektir. Þu da bir gerçektir ki yeryüzünde karþýlýksýz hiçbir olgu, olay yoktur. Bazýlarýný temiz, saf diye nitelemek kendi kendimizi kandýrmak gibi olmaz mý?
Bu yazýyý yazmamdaki amaç sevgiyi küçümsemek asla deðil. Lüzumsuz, abartýlý, sanal bir sevgi fiilinin faydadan çok zarar getirebileceði kaygýsýdýr. Þöyle ki; abartýlý bir sevgi gösterisi, kiþide aþýrý bir beklenti doðmasýna yol açabilir. Bu beklenti karþýlýksýz kalýnca da abartýlý sevgi tam bir düþ kýrýklýðý yaratýr. Bunun sonucunda da nefret doðabilir. O nedenle her þeyde olduðu gibi sevgimizi ifadede de aþýrýya kaçmamak faydalýdýr. Sevginin de karþýlýk ilkesine dayandýðýný bilirsek karþýmýzdaki kiþiye sevgi verince sevginin yansýyacaðýný biliriz. Ayný ayna gibi. Aynaya düþen her ýþýk yansýr. Eðer geri yansýma olmazsa da üzülmemeliyiz. Bu karþýmýzdaki aynanýn arkasýnýn sýrla kaplý olmadýðýnýn bir göstergesidir. Yani karþýmýzda ayna yerine cam vardýr. Camdan her ýþýk süzülüp içeri girdiði gibi sevgimiz de karþýmýzdaki kiþi tarafýndan adeta emilir. Ne kadar sevgimizi abartýrsak abartalým geri yansýma asla gerçekleþmez.
Sonuç olarak her þeyi sevelim. Sevgimizi esirgemeyelim; tabii bizi mutlu ediyorsa. Ancak sýnýrsýz sevgi ile deðil, sýnýrlý, sevginin de bir nedeni ve karþýlýðýný olduðunu bilerekten sevelim.
Sedat YALÇIN
syalcin50@yahoo.com
"Sedat YALÇIN" bütün yazýlarý için týklayýn...